Nếu người nước ngoài cũng bầu Tổng thống Mỹ, họ sẽ bầu ai? (ảnh: TIME)

Những cuộc đua vào Nhà Trắng thường thu hút sự chú ý của dư luận, không chỉ gói gọn trong phạm vi nước Mỹ, mà cả các nước khác trên thế giới. Đợt tranh cử TT Mỹ lần này cũng vậy, thậm chí có phần đặc biệt hơn.

Lần này, cả ba ứng cử viên đều đặt mục tiêu khôi phục vị thế của Mỹ trên trường quốc tế làm nền móng cho chính sách đối ngoại của mình. Vì vậy đề tài “nóng” đối với các cử tri Mỹ hiện nay là việc các nước khác nghĩ gì về Mỹ.

Trong con mắt của ba ứng cử viên, bản đồ bầu cử quốc tế trông cũng giống như bản đồ nội địa vậy. Còn trong con mắt của người nước ngoài, Thượng nghị sĩ (TNS) Obama đang ở vị trí quán quân trong lòng người dân châu Âu và châu Phi. TNS Hillary thì rất được dân Mexixo và Trung Quốc ủng hộ, còn TNS John thì mới hoàn thành chuyến đi thành công từ Trung Đông xuyên sang châu Âu.

Điểm mặt anh tài

Obama: Nguồn gốc hay Bản lĩnh?

Barack Obama Đảng: Dân chủ Nghề nghiệp/Chức vụ: Luật sư, TNS Illinois Xuất xứ: Jakarta, Indonesia; Honolulu, Hawaii Gây quỹ (cho đến 31/1/2008): $36,002,466

Obama có nguồn gốc châu Phi và Hồi giáo, lại thêm tên đệm Ả Rập là Hussein, chưa kể đến việc ông này trải qua thời thơ ấu tại Indonesia. Điều này đã khiến nhiều người tin rằng Obama có thể trở thành TT Mỹ.

Ở Đức, một tựa sách là “Obama: Một Kennedy da màu” đã trở thành tâm điểm của nhiều tờ báo địa phương bởi cuốn sách này “mạnh dạn” so sánh Obama với Kennedy – cựu TT Mỹ vốn được người dân Đức yêu mến.

Thú vị hơn, tại Kenya – quê nhà của cha Obama, người ta xướng “Obama” khi gọi một loại bia địa phương thay vì tên thật của nó là “Thượng nghị sĩ”.

Tuy vậy, tại chiến trường chính là Mỹ, một vài người nhìn nhận vấn đề này với con mắt thực tế và nghiêm túc hơn. Họ thể hiện sự nghi ngờ về kinh nghiệm cũng như ảnh hưởng và khả năng thành công của các chính sách do Obama đề xướng, đặc biệt với vị thế của một nhân vật hoàn toàn mới trong Nhà trắng.

Về mặt an ninh, Obama cũng không được lòng người, đặc biệt là tại những nước mà vấn đề này đứng vào hàng tối ưu như Colombia và Israel. Tháng 1 vừa rồi, cựu đại sứ của Israel tại Mỹ là Danny Ayalon, đã viết một bài báo với cái tít mỉa mai “Barack Obama, ông ở đâu?”, trong đó ông này thể hiện mối lo ngại về phản ứng của Obama đối với vấn đề Israel-Palestine. Rõ ràng là họ cần nhìn thấy một Obama bản lĩnh hơn những gì ông này đang thể hiện.

Clinton: Danh tiếng có theo kịp Kì vọng?

Hillary Rodham Clinton Đảng: Dân chủ Nghề nghiệp/Chức vụ: Luật sư, TNS New York Xuất xứ: Park Ridge, III Gây quỹ (cho đến 31/1/2008): $13,788,217

TNS Clinton “ghi điểm” cao ở cả các nước bên ngoài châu Âu, đặc biệt là Mexico và Trung Quốc, nơi bà này thừa hưởng những thành công mà chồng bà gây dựng từ thời ông còn giữ chức TT Mỹ.

Trung Quốc và Mexico là hai nước với nền kinh tế phụ thuộc nhiều vào việc xuất khẩu hàng hóa sang Mỹ, vì vậy rất lo lắng trước những biểu hiện không mấy thân thiện của Obama trong vấn đề thương mại.

Hiển nhiên, họ quay sang ủng hộ Clinton, với hi vọng bà này sẽ tiếp bước chồng mình trong việc xúc tiến tự do thương mại.

Tại Mexico, một chương trình phát thanh đã ghi nhận 65% bạn nghe đài ủng hộ Clinton, trong khi chỉ có 34% nghiêng về phía Obama. Lí do chính của sự thiên vị này là chính sách thân thiện của cựu TT Mỹ Bill Clinton trong việc kí kết Hiệp định Tự do Thương mại Bắc Mỹ.
 
Còn tại Trung Quốc, một doanh nhân tại Bắc Kinh phát biểu “Tôi chả biết Obama là ai cả. Tôi chỉ biết rằng trong 8 năm ông Clinton nắm quyền, kinh tế Mỹ phát triển tốt. Vì vậy, tôi mong là bà Hillary sẽ thắng.”

McCain: Quảng bá hay “lộ diện”?

John McCain Đảng: Cộng hòa Nghề nghiệp/Chức vụ: Sĩ quan quân đội, TNS Arizona Xuất xứ: Alexandria, Va. Gây quỹ (cho đến 31/1/2008): $11,664,146

TNS McCain mới trở về từ chuyến thăm Iraq, Israel, Jordan và châu Âu.

Mục đích của nỗ lực này là nhằm tạo dựng mối quan hệ thân thiện với các nhà lãnh đạo trên thế giới, quảng bá hình ảnh một McCain với hiểu biết uyên thâm về sự kiện thế giới và cũng là để tìm hiểu đánh giá của các nước khác đối với Mỹ.

Thế nhưng mọi việc không suôn sẻ như McCain dự kiến. Ông này bị “lộ diện” khi đưa ra phát biểu sai lầm là quân Al Qaeda đang được huấn luyện bởi người Iran nhằm mục đích đưa trở lại Iraq. Vụ việc này đã để lại không ít tiếng xấu cho McCain.

Mặt khác, đối với một vài nước khác, điển hình là Pháp, McCain vẫn được “cưng” bởi ông này được coi là đối thủ của TT George W.Bush (cho dù cùng thuộc đảng Cộng hòa).

Và cuộc chiến vẫn tiếp diễn… 

• Catherine Trần (Theo The Wall Street Journal và Washington Post)