Từ thập niên 60-70 của thế kỷ trước, các quốc gia đã thực sự coi các công trình xây dựng chọc trời là một phần biểu tượng của quốc gia mình. Nước Mỹ với tòa nhà Empire State Building cao 381 mét, Đài Loan với Teipei 101 cao 509 mét, Malaysia với 2 tháp Petronas cao 452 mét, Trung Quốc có Jin Mao Tower (Thượng Hải) cao 421 mét... Những công trình này đã trở thành biểu tượng của các quốc gia đó.
 |
|
Bên trong toà nhà Jinmao, Trung Quốc. Ảnh: ishop-photographic.org.uk |
Một quốc gia có thể không nhất thiết phải có một công trình như vậy, nhưng hễ có một công trình như thế thì đó nên là một biểu tượng của mình, là niềm tự hào về sự phát triển và vươn lên của quốc gia, của dân tộc.
Người tiên phong?
Mới đây, sự phát triển đô thị của Hà Nội đã làm nức lòng người dân Thủ đô. Những khu đô thị và dân cư hiện đại, mặc dù còn rất nhiều vấn đề về kiến trúc và quy hoạch, đang dần dần mọc lên. Và như là một lẽ tự nhiên, một công trình, cao nhất từ trước tới nay của Thủ đô Hà Nội, của Việt Nam, đã được hoạch định – Tòa nhà chọc trời Keangnam trên đường Phạm Hùng.
Tiếc rằng đó lại là một cái tên nước ngoài, vừa khó đọc, vừa chẳng nói lên một ý nghĩa nào đối với bất kỳ ai nói và hiểu tiếng Việt. Nhà đầu tư còn phấn chấn đặt kèm theo tên của tòa nhà một khẩu hiệu, đó là: "Người tiên phong của Thế kỷ 21". Được biết công trình cao trên 70 tầng này có giá trị hàng tỷ Đô la Mỹ, làm trung tâm cho khu đô thị bậc nhất của Thủ đô Hà Nội.
 |
|
"Người tiên phong" Keangnam trên mảnh đất Hà Nội? Ảnh: baothuongmai.com |
Một người tiên phong ngoại quốc, trên mảnh đất Việt Nam thân yêu. Một người tiên phong được dựng lên sừng sững trong không khí phát triển sôi sục của đất nước. Họ dường như đang được đi lên với sức đi lên của hàng triệu người Việt Nam, với thế đi lên của cả đất nước này. Thiết tưởng, được đi lên cùng với khí thế đi lên đó phải là một công trình mang tên Việt Nam.
Tại sao "Người tiên phong" trên đất Việt lại không phải là người mang cái tên Thăng Long? Đông Đô? Hà Thành?... Hay bất kỳ một cái tên Việt Nam nào gần gũi với chúng ta trong một thời kỳ phát triển hệ trọng này của lịch sử?
Nếu tòa nhà đó mang một tên gọi lịch sử như Thăng Long, Đông Đô... như một biểu tượng quốc gia, thì ít nhất cũng nên là những tên tuổi là biểu tượng của nền kinh doanh Việt Nam như Việt Nam Airlines, Petro Vietnam, The State Bank of Vietnam... như nhiều quốc gia đã có.
Có người giải thích cho tôi rằng, chúng ta hãy nên tạo điều kiện để "bạn" vào đầu tư, rồi sẽ có cơ hội xây những tòa nhà cao hơn nữa.
Xin hỏi lại: Chúng ta có quá cần chăm chút nhà đầu tư đến như thế hay không, có quá cần tiền của họ đến như thế không, khi mà hàng tỷ đôla của hàng triệu người dân Việt Nam có thể dễ dàng bị đốt trụi trong khoảnh khắc ở thị trường chứng khoán dường như không đáy thưở nào?
Tại sao chúng ta lại không muốn rằng bất kỳ công trình cao nhất nào của quốc gia tại bất kỳ thời điểm nào của Việt Nam đều phải là công trình biểu tượng quốc gia?
Câu chuyện Petronas, Malaysia
Người Việt Nam ta có biết rằng tòa Tháp đôi nổi tiếng khắp Thế giới của Malaysia, Tháp Petronas (Tập đoàn Dầu khí quốc gia Malaysia) được xây dựng hoàn toàn bởi Samsung Construction, một công ty xây dựng hàng đầu của Hàn Quốc. Với tiềm lực kinh tế và chính trị khổng lồ, Samsung cũng không thể yêu cầu tòa nhà đó mang tên của mình!
Họ xây tòa nhà nguy nga chọc trời đó theo đơn đặt hàng của Petronas. Lợi nhuận từ công trình đó là quá đủ để mà họ theo đuổi mà không kèm theo điều kiện là công trình phải mang tên họ.
Đặt lại tên?
Còn chúng ta bán đất để người nước ngoài xây dựng biểu tượng của họ trên chính mảnh đất của mình, có lẽ là với một giá quá rẻ rúng. Tôi dường như đang thấy các ông chủ của cái công ty có tên khó đọc và vô nghĩa đó vô cùng hỷ hả khi có được sự đồng ý của phía Việt Nam để tòa nhà cao nhất đất nước này, tại thời điểm phát triển trọng đại nhất này, mang tên họ!
Tôi xin nêu câu chuyện này để được công chúng lưu ý phán xét và góp ý cho nhà chức trách, xem xét lại những người đã cho thông qua quyết định để tòa nhà dấu ấn của Thủ đô mang một cái tên ngoại lai như thế.
Riêng tôi đề nghị rút lại việc tòa nhà được mang tên đó và bồi thường cho nhà đầu tư công ty nọ.
Hãy đề nghị họ xây dựng công trình theo ý chí của chúng ta, và đừng bao giờ lo họ không có lãi với một công trình như thế. Hãy để cho họ thỏa mãn ý chí lợi nhuận, chứ không phải ý chí chiếm lĩnh không gian của niềm tự hào dân tộc người Việt Nam.
Keangnam là gì? Thăng Long là gì? Quốc gia có cần đến niềm tự hào dân tộc qua những công trình dấu ấn?