Đây là lần thứ hai tôi được đọc bài báo mang nhiều trăn trở. Bài thứ nhất của PGS.TS Nguyễn Văn Dững cũng trong chuyên mục này cách đây hơn 3 tháng. Là một sinh viên báo chí đã tốt nghiệp, tôi rất hiểu nỗi lòng của tác giả bài viết. Nhưng tôi không đồng tình với ý kiến của tác giả. Trong suốt 4 năm học, không phải môn học chuyên ngành nào thày cũng cung cấp kiến thức làm chúng tôi thoả mãn. Nhưng những kiến thức cơ bản rút tít (title), sapo, khai thác thông tin, phỏng vấn... như thế nào, tôi đều làm được. Ban đầu có thể run, có thể chưa sát, chưa hay, chưa đúng nhưng tự mình có thể rút kinh nghiệm qua sự trải nghiệm. Hay chúng tôi may mắn được học những người thày xuất sắc? Không phải vậy. Học nghề gì mà không cần thực tế, không cần rèn luyện, nhất là một nghề cần rèn giũa ngòi bút như nghề báo? "Vạn sự khởi đầu nan" là thế. Người học không thể yêu cầu thày giáo hướng dẫn phải tỷ mỉ, vì như vậy khác gì học văn mẫu và cuộc sống muôn màu, lấy bao nhiêu ví dụ, bao nhiêu tình huống cho thoả mãn đây? Mặt khác, người làm báo cần nhạy cảm và một chút năng khiếu, thày không thể dạy cho chúng ta nhạy cảm là cần phải làm gì, nhất là cuộc sống nhiều góc cạnh. Đừng nên vội trách những người thày vì như vậy là "qua cầu rút ván". Hãy suy nghĩ xem, có phải "mình đã chọn nhầm nghề" hay "nghề chọn nhầm mình" chăng? Tôi rất mong tác giả và bạn đọc có một cái nhìn bình đẳng, khách quan hơn về vấn đề này.

Là một sinh viên vừa tốt nghiệp ra trường,tôi thấy hoàn tòan đồng cảm với tác giả K.Q.D. Thầy có thói quen dành 80% thời lượng giờ dạy cho các việc điểm danh, phê phán ý thức sinh viên, dẫn dắt xa xôi vấn đề có vẻ liên quan đến bài học, tán sang các chuyện linh tinh trong xã hội như mặc váy ngắn đi xe máy chẳng hạn. 20% còn lại thầy nói những việc sách đã viết kĩ rồi. Đúng là 4 năm vừa qua chúng tôi đáng lẽ đã có thể học được nhiều hơn nếu chọn một ngành đào tạo khác. Còn với bài viết của bạn ở hòm thư Vit648@yahoo.com. Tôi tuyệt đối không đồng ý. Đã từ lâu rồi các thầy khoa tôi rất sợ sinh viên ra trường quay lại "nói xấu" khoa. Và họ nói với sinh viên mới vào rằng đó là do những cựu sinh viên như chúng tôi ý thức kém không chịu cố gắng đổ lỗi cho thầy. Sự thực thì đó là cách nói chống chế cho một chương trình giáo dục hổng đủ bề. Nhất là hổng kiến thức. Đã là thầy thì phải dạy, đã dạy thì phải có lương tâm nghề nghiệp, phải biết những kiến thức mình dạy sinh viên sẽ có thể áp dụng làm gì. Đó mới là người thầy tốt theo quan điểm của tôi. Thừa nhận là nghề báo là phải tự học nhiều, nhưng không có nghĩa bỏ qua giáo dục. Cách nói "không cần phải chỉ dạy tỉ mỉ" sẽ dẫn đến cách nói chung chung, cách gợi ý xa xôi mà thực chất là không hàm chứa kiến thức. Tôi ủng hộ K.Q.Đ. Đó không phải là qua cầu rút ván mà là vạch ra sự thật. Dù sao chúng tôi cũng cần tấm bằng đại học.

Tôi hiện đang là một sinh viên báo chí.Tôi đồng ý với ý kiến của tác giả K.Q.D rằng việc đào tạo báo chí còn quá nặng về vấn đề lí luận.Tuy nhiên có bao giờ bạn tự hỏi rằng bạn cần gì khi học báo chí?. Với trình độ kinh tế và mức sống của nước ta hiện nay việc nâng cấp cơ sở hạ tầng là rất khó.Số lượng sinh viên báo chí ngày càng lớn trong khi đó lượng giáo viên bổ sung thì lại đếm trên đầu ngón tay.Thử hỏi một thầy với gần 100 sinh viên như lớp tôi hiện nay thì làm sao việc dạy học có hiệu quả khi sinh viên không chịu tim tòi và học hỏi.Ở các nước phát triển sinh viên phải tự nghiên cứu rất nhiều trong khi đó sinh viên ta liệu có không việc tự nghiên cứu?Bạn nói không có tài liệu?Vậy bạn có dám chắc nếu có tài liệu bạn sẵn sàng bỏ thời gian đọc nó?Chẳng phải đâu xa, ngay ở khoa tôi tuy tài liệu do các giảng viên trong khoa không nhiều nhưng cũng đủ để cho sinh viên đọc và nghiên cứu. Nhưng khi hỏi đến tên một cuốn sách nào đấy sinh viên lại ậm ừ không trả lời. Đơn giản chỉ vì chưa bao giờ "sờ" tới. Việc dạy và học báo chí đòi hỏi cả về lí luận và thực tiễn, khi chưa trang bị đầy đủ cho mình về lí luận thì xin đừng vội phê phán gì. Hãy tự phê phán mình trước khi phê phán thầy.

Sao mọi người cứ thích lôi ra bới móc chứ, học nghề gì mà không thế, cứ thử đem tất cả các ngành đào tạo ra mổ xẻ xem có ngành nào hơn ngành nào không? Tôi là một sinh viên Báo chí, 4 năm học đúng là cũng có lúc tôi phàn nàn thầy dạy không có gì. Nhưng cái câu nói ấy, đến giờ ra trường và đi làm tôi mới thấy nói cho sướng mồm, và đích thực là như vậy. Người ta thường nói, dậy cho kiến thức báo chí, chứ không ai nói dậy làm báo, vì làm báo nó cần một kỹ năng cũng có thể coi là bẩm sinh. Chính vì vậy, mà rất nhiều người đâu cần học báo họ vẫn làm được báo. Nhưng tôi xin cam đoan, những người này so với những người được đào tạo bài bản về báo chí lúc mới vào nghề không thể nắm vững về lý luận báo chí như những người được học. Chẳng qua, trải qua một thời gian làm báo, họ đã có kinh nghiệm và lúc đó họ mới dám nói họ chẳng cần học báo nhưng vẫn hơn những người học báo ra. Trong loạt bài này, tôi thấy có đoạn có bạn viết lần đầu tiên đi phỏng vấn run trong nhà vệ sinh 5p, tôi không bàn đến tính xác thực của thông tin. Điều mà tôi muốn nói là ở trường, các thầy chỉ có thể dậy được các bước bạn chuẩn bị ra sao để có một bài phỏng vấn tốt, lúc phỏng vấn bạn phải thể hiện ra sao, kết thúc cuộc phỏng vấn bạn phải làm như thế nào? Đó không phải là những kinh nghiệm tốt hay sao. Hay một bài báo viết về những gì nhạy cảm, các thầy đều dậy sinh viên phải cân nhắc trong cách dùng từ.. Quan trọng hơn, trong quá trình học, các thầy đều khuyến khích học sinh tham gia cộng tác, viết báo để có kinh nhgiệm, và trong quá trình tác nghiệp thời sinh viên, có gì vướng mắc các thầy đều có ý kiến góp ý nên thế này, nên thế kia... Tôi là một sinh viên lười viết khi còn đi học, đến giờ khi đã đi làm tôi mới thấy các thầy chỉ có thể dạy cho chúng ta lý thuyết, và đó là bổn phận, trách nhiệm của các thày. Còn trong quá trình làm báo, tác nghiệp các bạn gặp muôn vàn tình huống các nhau, cái này phải tùy vào khả năng nhanh nhạy của các bạn mà xử lý. Chứ các thầy không thể liệt kê ra hết các tình huống báo chí mà trên con đường làm báo các bạn gặp để dạy bạn cách đối phó được. Trong quá trình giảng dạy, các thày cũng chỉ có thể đưa ra những một số tình huống điển hình, cách tác nghiệp điển hình để truyền đạt, từ đó các bạn phải có cách xử lý ở những tình huống khác. Kết thúc ý kiến này, tôi phủ nhận việc yêu cầu đòi hỏi các thầy dạy báo chí phải dạy bạn làm báo, mà các thày chỉ dạy bạn kiến thức báo chí và những kỹ năng tác nghiệp trong những tình huống tiêu biểu mà thôi.

Tôi cũng là sinh viên báo chí đã tốt nghiệp. Tôi thấy bạn viết những lời phàn nàn về một thầy giáo thì đúng, nhưng khi nói rằng không ai dạy cho chúng tôi cần làm một cuộc phỏng vấn như thế nào thì sai. Và điều dễ nhận thấy nhất là bạn không chịu đọc. Ai đã từng học báo và chịu khó nghiên cứu thì sẽ biết ngay rằng sách dạy về phỏng vấn không thiếu, ít nhất cũng có năm, bảy cuốn có bàn về phỏng vấn, và được viết rất tốt. Tôi nghĩ, nếu thầy giáo có khuyết điểm trong tư cách làm thầy, khiếm khuyết về chuyên môn... thì sinh viên hoặc bất cứ ai cũng đều có quyền phê phán. Nhưng bạn đã phê phán không công bằng.

Là 1 SV đang theo học, tôi thực sự cảm thấy mình được thỏa mãn, được đồng cảm khi đọc bài của tác giả. Tôi không có gì để nói về bản thân, về việc đọc giáo trình hay việc trách thầy trước khi trách mình cả. Ý kiến của mọi người đều có những cái có lý và không có lý nhưng những gì mà tác giả nói chính là những gì mà chúng tôi, một lượng khá lớn SV hàng ngày vẫn ức chế đến giảng đường chỉ vì sự điểm danh. Thực sự chúng tôi tiếc xót vô cùng những thời gian đó. May thay cho chúng tôi rằng, sau 3 năm cũng đã có được 1, 2 người thầy dạy cho chúng tôi những thứ thực sự cần, thực sự có ích, tôi tôn trọng họ vô cùng. Tiếc rằng số ĐVHT với những người như họ là quá ít. Thật bất công

Tôi đã từng làm học trò của nhiều trường và nhiều thầy cô. Bây giờ tôi đang là thầy dạy báo chí ở nhiều trường và nhiều học trò. Các bạn viết bàn về nghề báo và đào tạo báo chí ở VN là thể hiện sự trăn trở, bức xúc vì nền báo chí nước nhà. Tuy nhiên, theo tôi chúng ta cần có cái nhìn thật khách quan theo con mắt của người làm báo chứ đừng nói theo cảm tính. Bạn KQD nói như vậy là cảm tính rồi! Tôi nghĩ những người thầy của mình dù ở bất cứ trường học nào cũng là đáng trân trọng. Ngày ngày họ phải mang tri thức đến cho đủ loại đối tượng học, mà có phải ai cũng thông minh như KQD đâu đòi hỏi học những thứ cao siêu. Tôi đã từng theo học ở Tây, ở Tàu, các thầy cô của tôi đều bảo, chúng tao chỉ cho mày được một chữ là hòan thành nhiệm vụ rồi, còn từ chữ đó mày tạo được vạn chữ hay không đó là ở mày (xin lỗi dùng từ tao - mày theo cách dịch xưng hô). Tôi lại thấy các thầy cô của VN mình nghèo khó mà lại cho học trò cả vạn chữ đấy chứ! Nếu bạn lười đọc, lười nghe, lười suy nghĩ thì bạn sẽ có đủ điều kiện để đổ lỗi tại thầy kém. Tôi dám chắc là không thầy cô dạy báo chí nào lại không dạy cho trò lý luận báo chí và các kỹ năng làm báo, cho dù người đó là giảng viên trẻ. Chúng tôi không bảo thủ, chúng tôi cần sự đóng góp sáng kiến cải thiện đào tạo báo chí từ những người tâm huyết chứ không cần sự phán xét chủ quan.

Bạn KQD thân mến! Tôi cũng là cựu sinh viên khoa báo chí như bạn. Trước khi vào khoa báo, tôi cũng đã từng là sinh viên của một trường đại học khác ở HN. Một điều tôi rút ra rằng: dù bạn là ai, bạn học ở bất cứ đâu, trong hay ngoài nước, nghề báo hay là bất cứ nghề gì khác, bạn đều phải học là tự học. Các thầy- những người đi trước, chỉ có thể giúp bạn "định hướng" về nghề nghiệp chứ không thể làm hộ bạn tất cả.

Mỗi người đều có một phong cách, một lối sông riêng... và đó là "quyền" của các thầy. Bạn không nên vì cảm tính cá nhân mà tự cho mình có quyền phê phán. Điều quan trọng nhất là phải học để biết xem 'mình là ai" để điều chỉnh cho phù hợp. Cuộc sống còn rất dài, cả bạn và tôi đều sẽ phải học rất nhiều từ cuộc sống. Chúc cả bạn và cả tôi sẽ thu lượm được nhiều nhất những ưu ái của cuộc sống!