Đánh từ gốc đến ngọn!

Với hơn 81 triệu lượt người xem mỗi tháng và 13 tiếng video được đăng tải mỗi phút, trang chia sẻ video của đại gia Google đã trở thành cổng thông tin chính trị dưới dạng video số 1 thế giới trong suốt quá trình bầu cử.

Đây là nơi mà các ứng viên đăng tải những đoạn video chính thức trong suốt chiến dịch. YouTube cũng là nơi cho các cổ động viên “quá khích” thể hiện lòng nhiệt thành của mình với các ứng viên tổng thống bằng cho ra lò những video đình đám kiểu như “I got a crush on Obama” hay “Wassup 2008”.

Kể cả video… khiếm nhã kiểu “I got a crush… on Obama” trên YouTube cũng có những tác dụng tích cực riêng của nó. (Nguồn: blogspots)

Tháng 8/2006, Thượng nghị sỹ George Allen đã gọi trợ lí vận động tranh cử của đối thủ là “macaca” (tạm dịch theo tiếng lóng là “đồ khỉ”) trong khi có người đang quay phim ông. Đoạn clip này đã được phát tán rộng rãi ngay sau khi được đăng tải trên YouTube. Và chỉ trong một vài tuần, sự nghiệp của thượng nghị sỹ Đảng Cộng hòa bang Virginia đã bị ảnh hưởng.

Một biên tập viên mảng tin tức và chính trị của YouTube cho biết những clip kiểu này cũng có khả năng ảnh hưởng đến các chính trị gia vì nó chộp được các chính trị gia trong những khoảnh khắc mà chẳng ai muốn bị “bắt quả tang”.

Không giống những chiến dịch chính trị thường được tiến hành từ trên xuống dưới, YouTube là mạng lưới “từ gốc đến ngọn”. Điều này có nghĩa là bất cứ cư dân mạng bình thường nào - như người đã quay đoạn phim về Thượng nghị sỹ Allen, cũng có thể có nhiều ảnh hướng đến chính trị.

Ngoài các loại video giải trí tin tức truyền hình thường thấy, YouTube thành túi ba gang ôm trọn cả kênh tin tức chính trị dưới dạng video (nguồn: youtube)

Khi bầu cử kết thúc, tất cả các đoạn video về Thượng nghị sỹ Obama đã nhận được 1,9 tỷ lượt người xem so với 1,1 tỷ của Thượng nghị sỹ John McCain. TubeMogul (một dịch vụ theo dõi và tổng hợp lượng người theo dõi các trang như YouTube, MySpace, Google, Yahoo!, MetaCafe…) ước tính, chỉ riêng các video trên mạng YouTube về Barack Obama đã được xem trong tổng thời gian tương đương 14,5 triệu giờ đồng hồ so với Thượng nghị sỹ John McCain chỉ dừng ở con số 488.152 giờ..

Trên YouTube, các video được phép đăng tải miễn phí nhưng rất có giá trị. Trong suốt tiến trình của cuộc bầu cử, 39% các cử tri đã xem các video có liên quan đến bầu cử trên mạng trực truyến. Con số này cao hơn rất nhiều so với tỉ lệ cử tri theo dõi ứng viên tổng thống qua các trang web chính thức của ứng cử viên, các blog chính trị hoặc các trang mạng xã hội.

Người biết chơi, người không biết chơi

Nhưng rõ ràng không phải cả hai ứng viên tổng thống năm nay biết tận dụng triệt để tiềm lực này.

So với các loại hình khác, Video trên mạng, hoặc trên truyền hình thu hút được sự quan tâm lớn nhất của cử tri (Nguồn: farm4)

Đoạn video đầu tiên trong chiến dịch của McCain bắt đầu được đăng tải vào năm 2007. Trong đoạn băng cá nhân đầu tiên của mình có tên “Cải cách chính phủ” (Government Reform), người ta thấy McCain trong vai một người đàn ông bình thường bắt chuyện với bất cứ người nào ông gặp. Ý tưởng là vậy, nhưng đoạn băng lại được trình diễn dưới dạng slide với thuyết minh. Vì thế cũng không hấp dẫn lắm.

Cùng thời điểm đó, "Celeb" so sánh Obama với Britney Spears và Paris Hilton thì vô cùng đình đám chỉ trong vài ngày ngắn ngủi, trở thành video được xem nhiều nhất trong mục bầu cử của YouTube. Vị giám đốc phụ trách phần thông tin trực tuyến trong chiến dịch bầu cử của McCain đã chỉ trích: “Đó là những gì YouTube đã làm sao? YouTube đã để một video bình thường nhanh chóng thành một phần trong cuộc đối thoại chính trị mang tầm cỡ quốc gia”.

Rất nhiều đoạn video khác cũng khui ra việc McCain đã nói về cải cách chính phủ từ một năm về trước nhưng mãi đến cuối năm 2008, đoạn video “Cải cách chính phủ” mới xuất hiện trên chương trình Straight Talk Express và sau đó mới tung hoành trên YouTube.

Ngược lại, chiến dịch của Obama đã đạt được mục tiêu làm sao cho kênh bầu cử trên YouTube hoạt động có hiệu quả. Điều đầu tiên mà nhóm vận động bầu cử của Obama đã làm là thuê một nhà sản xuất của CNN từng giành giải Emmy để định hình những vấn đề sẽ đăng tải. Ý tưởng cơ bản là ghi lại hình ảnh Obama trên phố và đăng tải các đoạn video thu tiếng trực tiếp. Trong đó cũng sẽ có cả các đoạn video của cử tri nói về thượng nghị sỹ và các cuộc gặp gỡ không chính thức của Obama và những người ủng hộ.

Obama đầu tư rất nhiêu cho truyền thông (nguồn: latimes))

Thậm chí giám đốc phụ trách chiến dịch David Plouffe còn có kế hoạch sẽ ghi lại cả những đoạn trò chuyện qua webcam từ nhiệm sở của Obama và tùy từng dịp sẽ đăng tải dưới dạng các slide. Chiến dịch của Obama đã tạo ra rất nhiều video khiến bạn cảm thấy như chính mình tham gia vào chiến dịch, và vì thế, nó mang tính cá nhân cao. Dường như những kế hoạch kiểu này là hiển nhiên, dễ ợt nhưng mới chỉ cách đây ít lâu thì chẳng ai nghĩ ra cho nổi.

Thông thường, các chiến dịch vận động bầu cử thường sản xuất các đoạn quảng cáo trên truyền hình, các tin tức bài viết trên báo chí, hoặc gửi thư điện tử và những người phụ trách chiến dịch thường nghĩ bản thân họ là những nhà quảng cáo trong một chương trình truyền hình.

“Những gì mà chúng tôi cố gắng đưa lên YouTube chính là chương trình truyền hình chân thực nhất”, Joe Rospar, giám đốc phụ trách Truyền thông cho chiến dịch vận động bầu cử của Obama phát biểu. Điều này lí giải vì sao Obama ngay từ đầu đã sử dụng kênh truyền thông trên YouTube của mình để phản ứng trước dư luận về vấn đề của mục sư Jeremiah Wright khi Jeremiah gây ì xèo trong báo chí và công chúng Mỹ bằng những phát biểu cá nhân.

Steve Grove nhận thấy sự ra đời thức thời của dăm ba đoạn video trực tuyến mỗi ngày cũng không làm người ta băn khoăn về tinh thần chủ đạo của toàn chiến dịch. Đó là ví do vì sao thông điệp do chính người sử dụng YouTube sáng chế ra như ‘Yes, We Can’ lại thực sự lôi cuốn công chúng. Vì những khẩu hiệu đời thường như thế đã được áp dụng rất xuất sắc để nêu bật tinh thần mấu chốt toàn chiến dịch của Obama.

Tiềm năng mới trong truyền thông bầu cử

Những video trên YouTube đã hấp dẫn không chỉ hàng nghìn hàng triệu người ủng hộ các ứng viên mà còn lôi cuốn cả cổ động viên từ đối thủ.

"Vâng, chúng tôi có thể thay đổi cả hệ thống truyền thông chính trị!" (Nguồn: Americancitizenstogether)

Nhưng cũng không phải tất cả các video đăng tải đều có hiệu quả tốt. McCain đã từng có video “Đánh bom Iran” (Bomb Iran) trong đó ông lại mượn cớ nhắc nhở người dân chuẩn bị tốt trước khi các cuộc tranh luận tổng thống bắt đầu. Obama có đoạn clip của mục sư Raverend Wright, buộc Obama phải công khai mối quan hệ với người thuyết giáo của mình. Nhưng dù thế nào đi chăng nữa YouTube vẫn là kênh thông tin bầu cử quan trọng cho cả những người trong cuộc lẫn công chúng.

Chiến dịch bầu cử tổng thống của Obama còn tiếp tục sử dụng các đăng tải video trực truyến các đoạn lúc ông làm việc ở phòng Bầu dục (Oval Office: nơi tổng thống đương nhiệm của Mỹ làm việc hằng ngày – người dịch). Cuộc phỏng vấn hồi tháng 11/2007 trên YouTube, Obama đã nói với Grove rằng việc làm này tương tự như khi tổng tống Roosevelts sử dụng radio trong quá trình điều hành công việc.

Obama nói: “Chúng ta đang ở thế kỉ 21 và tôi có thể nói chuyện trực tiếp với người dân Mỹ qua hệ thống các video vì nó cho phép tôi tương tác, liên hệ trực tiếp với người dân theo cách mà tôi cho là sẽ thúc đẩy tinh thần dân chủ và tăng thêm sức mạnh đoàn kết trong chính phủ”.

Tất nhiên, rồi sẽ có những điều hay ho, khác biệt. Khi Obama biết sử dụng cách thức truyền thông này để phản ứng lại các động thái của chính quyền Bush, công chúng rồi cũng sẽ biết sử dụng các video để phản ứng lại ông. Đấy mới là điều đặc biệt của cái gọi là “Hiệu ứng YouTube”.

• Hải Yến (Theo Newsweek)