Sự kiện nóng
Nhân vật trong ngày
Thông tin đa chiều
Nghe xem đọc
Thế giới truyền thông
Tư liệu & Suy ngẫm
Harvard'S
Trực tuyến cùng TOP
Đăng ký nhận bản tin
ẢNH ẤN TƯỢNG
0h ngày 1/1/2009 (giờ Việt Nam), thời tiết giá rét cũng không ngăn được hàng vạn người Hà Nội kéo ra bờ hồ Hoàn Kiếm để mừng đón tết dương lịch.
BẢN NHẠC HÔM NAY
SÁCH HAY NÊN ĐỌC
Cũng như những nhân vật của Đoàn Minh Phượng, chúng ta đôi khi muốn an toàn trong ngôi nhà của mình, và nghe tiếng mưa rơi như gõ nhịp, nhẩm theo một bài hát và đến một lúc nào đó chúng ta nghĩ đến cả một phòng mưa.
Giáo dục: Thay đổi từ gốc để không tạo sản phẩm lỗi
06/09/2008 09:12 (GMT + 7)
"Mỗi tuần một chuyện" tuần này bàn về giáo dục khi ngày khai trường và ước mơ cháy bỏng được học và học được đã là tâm điểm dư luận tuần qua, nóng bỏng không kém những bất ổn của chính trị thế giới và lùm xùm của cuộc thi Hoa hậu Việt Nam 2008.


Cơ hội được học và học được

Vào thời điểm ngay trước khi gần 22 triệu học sinh, sinh viên bước vào năm học mới, câu chuyện về con đường gập ghềnh đến trường, đứt gánh học hành của các em Nguyễn Thị Mến (Thạch Bàn - Hà Tĩnh),  Trần Xuân Nhật, Trần Thị Loan (Kỳ Anh - Hà Tĩnh)... đã khiến không ít người giật mình. Những tiếc khóc tức tưởi khi buộc phải nghỉ học, những nỗi buồn lặn sâu vào trong trên khuôn mặt những đứa trẻ già trước tuổi bởi mưu sinh thay vì tới trường học hành... làm nhói lòng những người có trách nhiệm và lương tri.

Không chỉ ở nông thôn xa xôi, hẻo lánh, ngay giữa Hà Nội, vẫn có những đứa trẻ mơ ngày tới trường...

Tin liên quan:

Ở vùng quê nghèo miền Trung, với nhiều học sinh, kết thúc kì thi tuyển Đại học cũng là lúc các em tạm xếp bút nghiên sang một bên, lên đường ra phố để tìm việc làm thuê, hòng kiếm cơm nuôi mình và tích lũy chút vốn, để năm sau có thể thực hiện ước mơ vào giảng đường ĐH. Với nhiều gia đình, giấy báo ĐH gửi về, vui đấy, nhưng lo bội lần. Chạy vạy vay mướn, bán nhà bán cửa, ra thành phố làm thuê... mọi ngả được được tính đến để hiện thực hóa một ước mơ: kiếm con chữ để thoát nghèo.

Cách đây vài năm, một giảng viên người Anh sang Việt Nam từng chia sẻ, trong quá khứ, cô và bạn bè rất ngưỡng mộ Việt Nam bởi chính nền giáo dục của đất nước này. Chiến tranh là thế, nghèo đói là thế, nhưng mọi trẻ em đều được đến trường, được miễn học phí.

Vậy tại sao đất nước đã hòa bình, non sông đã thu về một mối bao nhiêu năm, mà chặng đường tới trường của các em vẫn gian nan đến thế? Tại sao câu hỏi về cơ hội được học của các em vẫn cứ gióng lên?

Chính sách đã có nhiều, để tiếp sức cho các em tới trường, nhưng như bà Trương Thị Mai, Chủ nhiệm UB các vấn đề xã hội của Quốc hội đã nói, thủ tục hành chính và quản lý nhà nước cản bước những nỗ lực tiếp sức tới trường. Tiền của nhà nước nhiều khi đến không đúng nơi, giúp không đúng đối tượng, làm mất đi cơ hội được học của các em.

Để được vay vốn đi học, một sinh viên Học viện Tài chính trong hơn một tháng đã phải liên tục về quê và ra Hà Nội, để làm các giấy tờ liên quan, ở trường, ở địa phương, từ cấp xã tới cấp tỉnh. Khi hoàn thành được mọi thủ tục, thì cũng là lúc em đã hoàn thành nửa đầu học học kỳ I, các giấy tờ không có giá trị áp dụng. Sang đến học kỳ II, em lại phải bắt đầu lại quy trình ấy, bởi sổ nghèo của gia đình em đã hết hạn một năm, lại đợi đợt cấp sổ mới.

 

Có vốn hỗ trợ cho các em đã khó, để các em có thể tiếp cận được nguồn vốn đúng lúc còn khó khăn gấp bội. Bà Mai đặc biệt nhấn mạnh vai trò của hỗ trợ xã hội. "Những chính sách của Nhà nước thường không đến ngay được với trẻ em nghèo. Nhưng hỗ trợ của xã hội thì lại đến ngay lập tức". Nhà nước - xã hội cùng chung tay là cách tốt nhất và nhanh nhất để trao cho các em cơ hội được học.

Nhưng theo Giáo sư Hoàng Tụy, cơ hội được học không đồng nghĩa với việc giúp các em có thể học được, đáp ứng nhu cầu sống và phát triển. "Cho người ta đến trường, nhưng mà không cho người ta điều kiện học tập thành công, ngang bằng với người khác thì đấy chỉ là công bằng một cách hình thức".

Giáo sư Hoàng Tụy nhấn mạnh việc phải đảm bảo học sinh, sinh viên "không phải chỉ đến trường mà đến trường là học, không chỉ đảm bảo cơ hội được học tập mà còn đảm bảo cơ hội học tập được". Đảm bảo cơ hội học được những gì cần thiết, đáp ứng đòi hỏi cuộc sống quan trọng gấp bội lần vệc trao cơ hội được học. Được học là điểm khởi đầu và học được là cái đích ít nhất cần hướng tới.

Thay đổi từ gốc quy trình để không ra những sản phẩm lỗi

Với cách đào tạo hiện nay, chúng ta chỉ có thể tạo nên những "bán thành phẩm có lỗi" "chỉ trước khi xuất xưởng mới kiểm tra một lần để dán nhãn hàng hóa" và vẫn bán ra và buộc thị trường chấp nhận thứ sản phẩm ấy.

Giáo sư Hoàng Tụy cho rằng phải có một cuộc cách mạng trong giáo dục, thay đổi tư duy triệt để, chấm dứt tình trạng đào tạo kiểu "mì ăn liền" như hiện nay, khiến cho Việt Nam không phải thừa thầy, thiếu thợ mà cả thầy và thợ đều chẳng thiếu nhưng thiếu nhất là những người làm việc được trong mỗi ngành kinh tế.

 

hanoimoi.com


Tiến sĩ Lê Đăng Doanh nêu ra một "nghịch lí đầy mỉa mai và thách thức", rằng Việt Nam được biết đến với lực lượng lao động trẻ, đông đảo, thông mnh, học nhanh, khéo tay nay đang thiếu gay gắt nhân lực được đào tạo có chuyên môn cao và rất thiếu những nhân lực ưu tú có thể làm TGĐ và giám đốc các công ty nước ngoài ở Việt Nam.

Ông Doanh đặt vấn đề, "trong khi kinh tế đã hội nhập thì giáo dục đã hội nhập đến mức độ nào hay chưa hội nhập? Có thể chỉ hội nhập kinh tế trong khi giáo dục chưa hội nhập, tíep tục đào tạo theo những tiêu chí riêng, cách làm riêng, sử dụng chương trình, giáo trình còn nhiều bất cập hay không?"

Nếu chỉ đào tạo ra những người để làm việc được trước mắt, "cuối cùng nền giáo dục Việt Nam sẽ đào tạo ra những người chuyên làm thuê", Gs. Hoàng Tụy nói.

Nhà văn hóa Nguyên Ngọc cho rằng, bàn về giáo dục phải xem từ cái gốc của nó là mục tiêu giáo dục là gì? Xã hội này mong muốn đào tạo ra những con người như thế nào?

Tổng thống Pháp Nicholas Sarkozy từng viết trong thư gửi các giáo viên, đại ý, mục tiêu của giáo dục không phải là bằng lòng với những giới hạn tối thiểu chúng ta đã đặt ra từ trước mà là đem đến cho mỗi đứa trẻ tối đa tri thức mà chúng có thể tiếp nhận.

Theo ông Ngọc, suy cho cùng, học thuộc lòng chính là bản chất của nền giáo dục Việt Nam hiện nay với một hệ thống chính trị - xã hội tương ứng. Hệ thống mẹ này có thực sự mong muốn thay đổi thì mới có thể tạo nên sự thay đổi trong giáo dục.

Việc cải cách giáo dục hiện cũng giống như phẫu thuật thẩm mĩ, tạo gương mặt đẹp cho một cơ thể bà già cằn cỗi, vì thế, sớm hay muộn, sẽ bị lão hóa, đào thải nhanh chóng, trở lại với vẻ tiều tụy. Việc trao cơ hội được học và học được phải gắn với một nền giáo dục tương ứng với cơ địa chính trị - xã hội, mà tại đó, mục tiêu về một nền giáo dục cho ai, vì ai đã thực sự rõ ràng.

  • Phương Loan

"Mỗi tuần một chuyện" kỳ trước:

>> Cổ phần hóa: Bài học "nắm" và "buông" đúng chỗ

>> Lạm phát, thất nghiệp và bài toán nhân lực tương lai

>> Quản tập đoàn bằng mệnh lệnh hành chính hay đầu tư tài chính?

>> Ai chia gánh nặng oằn vai nông dân?

>>
Sony VN ngừng sản xuất và cảnh báo về điểm đáy của parabol

>> Đầu tư ngoại, tư vấn ngoại và "bộ lọc"

>> Hyundai Vinashin, những cái mất lớn và những nhân vật vắng tiếng

>> Khẩu hiệu tung ra có được hứng bằng hành động cụ thể?

ĐÓNG GÓP CỦA BẠN ĐỌC CHO CHUYÊN MỤC
(Hãy gửi cho chúng tôi bản đánh máy có dấu để bài viết của bạn sớm được đăng!)
 
Họ và tên: Hoàng Anh
Địa chỉ: Thanh Hoá
Email:

Tôi hoàn toàn đồng ý với bài báo trên về sự cần thiết phải thay đổi từ gốc . Đó là điiều hết sức cần thiết. Nếu không chúng ta vẫn tiếp tục mắc sai lầm khi nghĩ rằng sẽ có một giải pháp đột phá riêng cho ngành Giáo dục. Vì cải cách Giáo dục phải nằm trong cuộc cách mạng chung của Đất nước. Điều cơ bản vẫn là liệu các nhà quản lý có muốn thay đổi hay không và thay đổi như thế nào ? Chúng ta không thể hô hào Giáo dục hãy thay đổi đi ! Muốn thay đổi phải từ gốc. Gốc ở đây chính là cái xã hội yêu cầu và dành cho Giáo dục mà trước tiên là các nhà lãnh đạo Đảng và Nhà nước. Phải có Chiến lược Giáo dục đặc trưng của Việt Nam chứ không phải sao chép nước ngoài như hiện nay.

Họ và tên: Le Dinh Nam
Địa chỉ: Nam dinh
Email:

Cải cách giáo dục là lĩnh vực vào loại tốn kém nhất, bảo thủ nhất, trì trệ nhất. Là một trong những nguyên nhân gốc làm cản trở sự phát triển văn hpá, kinh tế xã hội của đất nước cho đến bây giờ vẫn chưa có lối ra...... Nó bắt nguồn từ tư duy nhận thức lý thuyết, giáo điều, bảo thủ của hệ thống thể chế. Như ông Nguyên Ngọc nói : " Hệ thống mẹ này có thực sự mong muốn thay đổi thì mới có thể tạo nên sự thay đổi trong giáo dục." Vậy vấn đề đặt ra là ý chí, năng lực, sức mạnh của đất nước của dân tộc có đủ sức để thay đổi hay không ???

Họ và tên: Nông Dân
Địa chỉ: Thanh Hoá
Email:

Tôi rất đồng tình với ý kiến của tác giả Phương Loan trong bài báo trên.Bởi lẽ khi muốn thay đổi bất kỳ cái gì cũng phải đặt nó trong môi trương tồn tại chứ không thể tách riêng ra để giải quyết. Hiện nay Giáo dục Việt Nam vẫn nặng tính sao chép. Ta thấy ai làm gì hay đều học nhưng lại không để ý đến điều kiện thực hiện nó. Cứ mỗi lần thay Bộ trưởng hay môt Vụ, Cục nào đó lại phê phán cái trước rồi đề ra cái mới mà thực ra là sao chép từ một Nước hay một Địa phương nào đó. Chẳng cần biết rồi sẽ thế nào ? Chỉ khổ cho Dân thôi.Cách tư duy làm Giáo dục như hiện nay lại tiếp tục tạo ra sản phẩm lỗi. Nếu mục tiêu đặt ra chỉ là có các trường đẳng cấp Quốc tế thì chả cần khó nhọc đến như vậy . Mà chỉ cần để nước ngoài thành lập trường ở ta là đủ. Vấn đề là ở chỗ liệu mặt bằng dân trí Việt Nam sau ngần ấy năm có ngang bằng Thế giới hay không ? Muốn có điều đó thì Giáo dục phải thay đổi từ gốc.Nếu chỉ chạy theo số lượng và môt số tiêu chỉ hình thức thì hậu quả còn khôn lường hơn.Nếu ai đó nói rằng : sau 100 ngày mà Giáo dục không giải quyết được những yếu kém thì tôi xin từ chức . Điều này chứng tỏ họ chưa hiểu Giáo dục.

Họ và tên:
Địa chỉ:
Email: nguyenaiquoc@yahoo.se

Muốn cho đất nước giàu mạnh, phải bắt đầu từ giáo dục. Phải dạy cho con em chúng ta lẽ phải và sự thật. Lẽ phải là ý thức về bản thân và xã hội, về quy tắc đối xử với thiên nhiên, với cộng đồng. Sự thật là khoa học, nhưng cần thay đổi cách tiếp cận, giúp học sinh biết cách tự tìm kiến thức hơn là sùng bái những lời giảng của giáo viên.

Họ và tên:
Địa chỉ:
Email: opinion@yahoo.com

Tôi đã từng có những suy nghĩ trăn trở như bài báo viết. Một quốc gia có hưng thịnh hay không là nhờ giáo dục. Chúng ta phải thực sự nhìn nhận thấu đáo lại vấn đề về giáo dục của chúng ta. Tôi không muốn đem những đẳng cấp giáo dục ở các quốc gia tiên tiến để so sánh với giáo dục nước nhà nhưng đã từ lâu lắm rồi tôi đã phần nào nhìn thấy giáo dục của chúng ta có vấn đề. Nói chung, học vấn, kiến thức chỉ là một phần nhỏ bé của giáo dục. Giáo dục còn là tác phong, kỹ năng làm việc; về cái này thì chúng ta thiếu. Không có nhiều những cơ sở vật chất hiện đại để thực hành(cái này dễ hiểu). Chúng ta đào tạo 5 năm cho một kỹ sư-Người ta đào tạo 3 năm thậm chí là 2 năm rưỡi cho một bằng cấp quốc tế. Thế người ta hơn chúng ta ở điểm nào? Cái chính là hơn chúng ta ở quan điểm giáo dục và công việc. Nhưng chúng ta đã thua người ta “ba nước”. Một là chưa xã hội hóa triệt để giáo dục. Phải coi giáo dục là một thứ hàng hóa để trao đổi, nó phải là một mặt hàng sinh lợi nhuận chứ không đơn thuần giống như “phúc lợi xã hội” phải có cạnh tranh, có đào thải. Cái này thuộc về trách nhiệm của nhà nước. Chúng ta phải đổi mới.

Thứ hai đó là tư duy giáo dục của con người mình phần lớn còn “nghèo”. Chúng ta không thực sự chăm chỉ như chúng ta nghĩ. Tôi thấy sinh viên chúng ta chưa phát huy hết tiềm lực của mình. Chúng ta học để thi, người ta cũng học để thi nhưng họ lại biết ra để thi để kiểm tra những kiến thức cần thiết cho công việc. Chúng ta có một bộ phận không nhỏ không có sự tập trung cần thiết trong công việc, không có sự nghiên cứu chuyên sâu trong một bộ phận không nhỏ sinh viên. Cuối cùng, sự hỗ trợ của nhà nước có phần nửa vời, rườm ra, tạo điều kiện cho người ta đến trường là chưa đủ mà phải là tạo điều kiện cho người ta được học. Tôi chia sẻ khó khăn với nhà nước. Bản thân không đủ tầm nhìn để bao quát hết vấn đề. Chỉ mong sao mọi người hãy chung tay xây dựng giáo dục của chúng ta có chất lượng, để không còn cụm từ “nhân công rẻ mạt”.

Họ và tên: Vũ Linh
Địa chỉ: Pháp
Email: vulinhtam@noos.fr

Buồn thay cho tình trạng GD&ĐT ở nước ta . Những người nói thì lại không làm , không được làm vì chỉ chung chung với những ảo tưởng mặc dù rất đẹp . Những người nai lưng ra làm thì lại ít nói. Với 22 triệu HSSV nước ta đã có tỷ lệ rất cao trên dân số 80 triệu. Vậy có hội được học đã có . Còn học được hay không đâu phải chỉ sách giáo khoa , chỉ triết học giáo dục .Nó tuỳ thuộc vào hoàn cảnh kinh tế , và nhiều điều khác .Đâu phải nhảy một cái theo Tây phương là hay .Mong xem xét kỹ .Kính thư

Họ và tên: xyz
Địa chỉ:
Email: xyz@xyz.xyz

Một sự hết sức đơn giản nhưng bị cố ý lờ đi :Thày đào tạo để trò làm được một việc gì đó thì tối thiểu thày phải rất thạo việc đó, ngoài ra phải cần thêm kỹ năng sư phạm để dạy. Hiện nay đội ngũ giảng viên tuy bằng cấp rất kêu nhưng có lẽ ít người trong họ làm được điều nói trên. Không tin cứ thử giao khoán thiết kế (sản phẩm :phần mềm ,phần cứng, máy móc, phương án kinh doanh khả thi vv...) xem kết quả có dùng được không ?Có lẽ là không. Tình trạng này đã quá đà đến mức đội ngũ đó đã phình ra rất lớn tạo ra một hệ máy cái trong giáo dục đào tạo hữu danh vô thực mà không thể sửa hoăc thay đi được.Máy cái ấy làm sao gia công ra các sản phẩm tốt được. Thế cho nên kế sách của vị này vị nọ chẳng qua cũng để thể hiện mình có tầm mà thôi, biết đâu chẳng muốn gì đó ? Còn thực tế không xài được.

Họ và tên: Đức Huy
Địa chỉ:
Email: huyalfa@yahoo.com.vn

Theo em thấy, chương trình học ở nước ta còn nặng về học thuộc lòng chứ ít chú trọng đến phát triển tư duy, ngay cả ở các môn khoa học tự nhiên. Em là một học sinh đang luyện thi đại học. Để qua được môn Hoá kì thi tuyển sinh đại học, bọn em phải ghi nhớ tất cả các phương trình hoá học, dãy điện hoá, thậm chí những tên gọi đặc biệt của một số chất hữu cơ và các loại quặng vô cơ... cùng vô số kĩ thuật làm bài chỉ để đi thi. Em từng tham gia kì thi Hoá học Hoàng gia Úc, cách ra đề của họ rất khác, hầu như cho trước hết kiến thức cần để làm bài thi trong đề và chú trọng những câu hỏi về tư duy khoa học, các bài toán ứng dụng. Theo em biết thì một số bạn giải đề ĐH của ta rất rành cũng lúng túng và làm sai vài câu trong đề thi này.

Họ và tên: THU HA
Địa chỉ: quận Bình Tân TPHCM
Email:

Cải cách giáo dục nên xem lại cách quản lý và bỏ thi đua trong ngành GD. BGH nhà trường nhục mạ GV như con vật như ở một trường tiểu học Q6. Đề nghị PGD quận6 nên kiểm tra lại vịêc này. Tình trạng này làm cho GV liên tục chuyển công tác đi nơi khác

Địa chỉ email gửi : tuanvietnam@vietnamnet.vn
Bạn có ý kiến gì về bài báo này?
  Tắt Telex Vni
Họ và tên:   
Địa chỉ:  
E-mail:   *
Điện thoại:   
File gửi kèm:    (Max 100KB)
File gửi kèm:    (Max 100KB)
File gửi kèm:    (Max 100KB)
Tiêu đề:   
Nội dung:   *
   

 
CÁC TIN KHÁC
Tư vấn quy hoạch: Câu hỏi bên trong sáng kiến ngoại nhập (02/10/2008)
Giáo dục và bài toán thị trường (05/09/2008)
TƯ LIỆU & SUY NGẪM
40 năm - sức sống của bản di chúc
Bãi nhiệm, bổ nhiệm: Đừng ngỡ "thiên nga" là "quạ"!
Thị trường mới của Trung Quốc: Xuất khẩu nông dân
THÔNG TIN ĐA CHIỀU
"Nói thế có chết không!"
Triển vọng bô-xít Tây Nguyên - Tìm hiểu tại chỗ
Một cách đánh giá khác về dạng văn "cảm xúc"
THẾ GIỚI TRUYỀN THÔNG
Obama sứt mẻ hình tượng "Tổng thống thay đổi" ở Trung Đông
Cái giá buộc phải nhận khi Calisto được yêu mến
Phim Hàn Quốc - Trung Quốc: Tại "anh" hay tại "ả"?
HARVARD'S
Tín nhiệm thông qua sự minh bạch
Bí quyết dùng người của các tập đoàn nổi tiếng (Phần cuối)
Bí quyết dùng người của các tập đoàn nổi tiếng (Phần 2)
TRỰC TUYẾN CÙNG TOP
GS.Kaplan: "Quốc gia là một con thuyền, DN là những tay chèo"
HLV Calisto: "Lương tâm là ông chủ duy nhất của tôi"
Trực tuyến với GS Robert Kaplan, cha đẻ mô hình Bảng điểm cân bằng
  Địa chỉ truy cập: www.tuanvietnam.net hoặc www.vietnamweek.net. Tổng Biên Tập: Nguyễn Anh Tuấn
Toà nhà VietNamNet - Số 4 Láng Hạ, Ba Đình, Hà Nội. Điện thoại: 04.37722729 Fax: 04.37722734, Email: tuanvietnam@vietnamnet.vn