Trích đoạn: BUỔI SÁNG BÊN HỒ NƯỚC
Vở: Peter và chó sói (Peter and The Wolf)
Tác giả: Sergie Prokofiev
Thể hiện: Dàn nhạc thính phòng Châu Âu (chỉ huy: Claudio Abbado – dẫn truyện: Sting)
*****

Nhà soạn nhạc lừng danh Sergie Prokofiev sinh ra tại làng Sontsovka, Donets, đất nước Ukraine. Những kí ức tuổi thơ êm đềm đã khiến Prokofiev sau khi trở về nước Nga Xô viết năm 1936 đã muốn đưa vào âm nhạc thiếu nhi một tác phẩm cổ điển thuần khiết, thẳng thắn và trong sáng, phản ánh mơ ước của ông về việc viết những bản nhạc đáng yêu cho trẻ nhỏ.

Cover của một CD Peter và Chó sói Nguồn: audiography.com.au

Đó chính là một câu truyện được kể bởi người dẫn chuyện tài tình kết hợp cùng dàn nhạc giao hưởng - tác phẩm Peter và Chó sói (Peter and The Wolf) được Nhà hát Thiếu nhi Maxcơva trình diễn năm 1936 - một câu chuyện kể sinh động bằng âm thanh, trong đó mỗi ký tự được khắc hoạ bằng một nhạc cụ bởi chính Prokofiev trong cả phần nhạc lẫn phần lời.

Câu chuyện kể về cậu bé Peter, một Đội viên thiếu niên tiền phong Xô viết sống cùng với ông trong một căn nhà nhỏ phía trước một bãi cỏ, xa hơn một chút chính là một khu rừng mang đầy vẻ bí ẩn.

Một ngày nọ, Peter đi vào cánh rừng thưa chơi, quên không đóng cửa khu vườn. Cô vịt vàng béo tốt sống trong sân nhân cơ hội trốn đi bơi ở chiếc hồ gần đó gặp chú chim non và Peter đang chơi đùa. Cô vịt bắt đầu tranh cãi với chim non giành phần hơn

"Chim gì mà chẳng biết bay?" – "Chim gì mà không biết bơi kia chứ?"

Chú mèo của Peter lặng lẽ rình rập đằng sau chúng, và chú chim nhỏ - được Peter cảnh báo "Coi chừng" – đã bay vù lên ngọn cây cao trong khi vịt đã bơi ra giữa hồ nước từ lâu một cách an toàn.

Các nhân vật trong Peter và Chó sói - Nguồn: playingcards.me.uk

Ông nội Peter xuất hiện và rầy la cháu vì đã trốn đi chơi trên đồng cỏ "Nhỡ có chó sói từ cánh rừng đến thì sao?". Peter trả lời cứng cỏi "Đội viên tiền phong thì không sợ chó sói ông ạ". Ông lo lắng bắt Peter vào nhà và khóa cổng.

Ngay sau đó, một con sói to lớn màu xám lao tới từ phía khu rừng. Chú mèo đã nhanh chân leo tót lên cây, nhưng cô vịt, kẻ đã rất thích thú bơi ra giữa hồ nước, đã bị chó sói đuổi theo, bắt được và ngoạm chặt trong hàm răng sắc nhọn.

Đội viên Peter lấy một cuộn thừng và trèo qua bức tường của khu vườn qua cái cây to. Cậu nhờ chim non bay lượn vòng qua đầu sói và làm nó rối tung, trong khi cậu vòng dây qua mõm sói và tóm lấy đuôi nó. Sói vùng vẫy tìm cách thoát thân, nhưng Peter đã buộc chặt sợi thừng và mõm nó càng bị siết chặt hơn.

Peter và Chó sói cũng đã được dựng thành bộ phim hoạt hình của hãng Walt Disney - Nguồn: thedctraveler.com

Vài người thợ săn đã từng lần theo dấu vết con sói này đi qua, họ chuẩn bị bắn nó, nhưng Peter đã thuyết phục mọi người giúp cùng cậu đưa con sói vào vườn thú trong hình ảnh một cuộc diễu hành mừng chiến thắng. Đoàn người bao gồm Peter, chim nhỏ, những người thợ săn đang dẫn theo con sói, mèo, và ông nội đang lầm bầm gắt gỏng "Chuyện gì sẽ xảy ra nếu Peter không bắt được chó sói? Nếu thế thì sao đây?"

Tác phẩm được chú ý bởi rất nhiều lý do, nhưng những điểm nổi bật nhất của nó là phần tổng phổ chuẩn mực cực kì phù hợp cho thiếu nhi được chơi bởi những nhạc cụ của dàn nhạc giao hưởng. Các nhạc cụ này được nâng cao vai trò để trở thành đặc biệt hơn bởi chúng đại diện cho chính những nhân vật trong câu chuyện.

Theo Prokofiev, tính cách của nhân vật phải được mô tả sao cho thật dễ hiểu bằng những đặc trưng riêng (hay còn gọi là leitmotif – âm hình chủ đạo). Đó là âm thanh trong sáng của sáo flute cho tiếng chim, tiếng rền như sấm của trống định âm thay cho tiếng súng trường của những người thợ săn dũng cảm, cô vịt kêu quạc quạc thể hiện bằng tiếng kèn oboe, mèo là tiếng kèn clarinet, kèn fagôt thay lời ông nội, chó sói xuất hiện với bộ 3 kèn co Pháp, những người thợ săn là trống lục lạc - còn được miêu tả bằng tiếng gió thổi qua cánh rừng.

Và cuối cùng là cậu bé Peter được thể hiện bằng âm thanh của bộ nhạc cụ dây khi êm ái mơ màng khi dứt khoát và mạnh mẽ.

Peter và Chó sói là cách giới thiệu nhạc cổ điển gần gũi và hấp dẫn đến các em nhỏ - Nguồn: radenterprises.co.uk

Bản nhạc gồm 3 phần, kết cấu gần giống như thể thức sonata phóng túng, nhưng các chủ đề phát triển rất tự nhiên, phần hoà âm được dẫn dắt và gợi mở bởi hành động của các nhân vật trong câu chuyện . Một cách hài hoà và êm ái, nó mở đầu và kết thúc bằng gam đô thứ, nhưng chứa đựng rất nhiều đoạn chuyển đột ngột, cũng là một trong những nét đặc sắc trong phong cách sáng tác của bản thân nhà soạn nhạc.

Phần mở đầu giới thiệu các nhân vật chính với thính giả nhỏ, để chuẩn bị cho các diễn biến tiếp theo. Phần 2 - được coi là phần phát triển – bao gồm những hoạt động thú vị nhất của câu chuyện, được mở đầu bằng sự xuất hiện của con sói hung dữ, cảnh sói ăn thịt cô vịt và cuối cùng bị cậu bé Peter bắt trói.

Chủ đề về Peter lấn át và vượt trội hẳn lên, được nhấn ngay từ đoạn mở đầu và kết nối khéo léo với các chủ đề phụ - các nhân vật phụ xung quanh. Sự pha trộn này cũng được gắn kết chặt chẽ với những tình tiết kịch tính, đi kèm với lời thoại ngắn gọn và sắc nét của người dẫn truyện. Cảnh cuối cùng chính là phần tổng kết cho toàn bộ câu chuyện về cậu bé Peter, những nhân vật quan trọng nhất cùng xuất hiện trong hình ảnh của một đoàn diễu hành chiến thẳng. Ở đây, chủ đề mở đầu về cậu bé Peter xuất hiện trở lại được biến tấu bằng một hành khúc khải hoàn vui nhộn.

Peter và Chó sói sẽ mãi mãi là một tác phẩm âm nhạc cổ điển và được yêu mến bởi thiếu nhi trên toàn thế giới. Màu sắc rực rỡ của thiên nhiên trong khu rừng với những con thú sinh động, ngộ nghĩnh và cậu bé Đội viên dũng cảm là một món quà mà một người lớn đã say sưa viết tặng các em, với niềm mong muốn các em có thể làm quen với âm nhạc cổ điển, cũng vốn thuần khiết như tâm hồn thơ trẻ vậy.

Một số bài viết có liên quan:

>>>Bản Romance của Ruồi trâu
>>>Đi tìm nguồn gốc "Đại bàng nhỏ" bí ẩn
>>>Vũ điệu của những hồn thiêng 
>>>Concerto Mùa thu của Vivaldi