>> Tám "tuyệt chiêu" marketing của tân Tổng thống Mỹ

>> Obama với khủng hoảng kinh tế: "Change - we can belive in"

>> Trường Luật Harvard tự hào với cựu sinh viên Obama

Tác giả bài viết là Bill Taylor là người đồng sáng lập và là Biên tập viên của tạp chí Fast Company. Trước đó, ông nguyên là Biên tập viên của tạp chí Harvard Business Review. Ông là Giáo sư trợ giảng tại Babson College. Taylor tốt nghiệp lớp MBA của khoa quản lý trường MIT Sloan và lớp BA của trường Đại học Princeton. Một số bài viết của ông đã đăng trên Tuần Việt Nam: >> Kết nối với khách hàng: Những bài học từ Lexus và Ritz-Carlton >> Cạnh tranh bằng sự thân thiết với khách hàng >> Tính xác thực, công khai và lợi thế cạnh tranh >> Sức mạnh của ý tưởng

Đó là buổi sáng ngay sau một trong những sự kiện kỳ diệu nhất trong lịch sử, có vẻ như người ta hơi kém hào hứng với việc phải nhìn lại cuộc bầu cử ngày hôm qua để tìm ra những bài học về kỹ năng lãnh đạo, về cạnh tranh và về sự thay đổi. Tuy nhiên, cuối cùng thì một cuộc bầu cử tổng thống là gì, và cả việc thực hành về kỹ năng lãnh đạo, cạnh tranh và sự thay đổi trên cả một quốc gia là gì?

Do vậy sáng hôm nay, tuy vẫn rất mệt mỏi sau một đêm thức muộn xem những bài phát biểu thừa nhận thất bại, những lễ ăn mừng chiến thắng, và những ý kiến bình luận từ tất cả các góc độ chính trị, cho phép tôi đưa ra một số những nhận định sâu sắc hơn về cách mà Barack Obama đã tổ chức chiến dịch để lãnh đạo cả đất nước của chúng ta – và điều đó có ý nghĩa gì đối với cách chúng ta nên suy nghĩ về việc chúng ta vận hành công ty và lãnh đạo tổ chức của chúng ta như thế nào.

Sự khác biệt sẽ làm nên những điều khác biệt

Obama - sự khác biệt làm nên điều khác biệt Ảnh: Time

Quả thực, không khó để nhận ra những điểm giống nhau trong số 43 vị tổng thống trước đây của chúng ta. Không chỉ ở chỗ họ đều là những người đàn ông da trắng, mà còn ở chỗ rất nhiều trong số họ có chung xuất thân và quan điểm chính trị: Những luật sư, phục vụ trong quân đội hoặc rất nhiều năm (nếu không muốn nói là nhiều thập kỷ) hoạt động trên chính trường…

Ngoại trừ việc là một luật sư, Barack Obama đơn giản là không thích hợp với khuôn mẫu truyền thống – không chỉ bởi màu da của ông. Sinh tại Hawaii trong một gia đình mẹ là người vùng Kansas và bố là người Kenya. Phần lớn thời gian được nuôi dưỡng bởi bà ngoại. Khi còn nhỏ đã từng sống ở Indonesia. Một nhà tổ chức cộng đồng. Một giáo sư về luật hiến pháp. Và đừng quên cả cái tên đệm đáng sợ (Hussein)!

Ngay từ những ngày đầu của chiến dịch, các nhà bình luận đã cảnh báo rằng lý lịch không bình thường của Obama khiến ông quá “kỳ lạ” để có thể giành được chức Tổng thống. Trên thực tế, chính điều khiến ông trở nên khác biệt đó đã biến ông trở thành bất khả chiến bại. Obama đã không chiến thắng, ngoại trừ một thực tế rằng ông quá khác biệt. Ông đã chiến thắng sít sao bởi vì ông quá khác biệt.

Người Mỹ dường như đã ý thức được rằng họ đã đặt cược quá cao và những vấn đề quá nghiêm trọng để có thể thiết lập một tình hình chính trị như bình thường. Rất nhiều trong số những nhận định đó có thể đúng khi nói tới tình hình kinh doanh hiện nay.

Hãy nghĩ tới tất cả các công ty và thương hiệu đang hoạt động tốt nhất và đang được ưa chuộng nhất, từ Southwest Airlines, hãng máy tính Apple cho đến Zappos và Geek Squad. Tất cả họ đều có điểm gì chung?

Họ đều là những kẻ ngoài luồng, những nhà đổi mới, những kẻ lập dị - họ không nhìn, nói, hành động và cạnh tranh giống như những đối thủ khác trong cùng ngành. Họ “kỳ lạ” trong lĩnh vực của họ cũng giống như Barack Obama trong cuộc bầu cử tổng thống. Và họ, cũng giống Obama, giành được những phiếu bầu mà đối thủ của họ không giành được.

Seth Godin, nhà marketing được ưa chuộng nhất, đã từng viết một câu hài hước mà tôi đã tiếp nhận một cách rất nghiêm túc: “Na ná như nhau”, ông ngắt lời, “đó không phải là một lời khen”. Đó chính là những gì đang xảy ra giống như cách phần lớn chúng ta đang cạnh tranh ngày hôm nay, dù trên thương trường hay trên chính trường. Chúng ta thấy thoải mái khi đi giữa đường, chơi cùng một trò chơi mà những người khác cũng đang chơi. Chúng ta đều “na ná giống nhau” – và sau đó chúng ta băn khoăn tại sao không mấy ai hứng thú với những gì chúng ta có thể mang lại cho họ.

Bạn khác biệt không có nghĩa là bạn không thể bị đưa vào khuôn phép

Điều để lại ấn tượng mạnh đối với tôi về chiến dịch của Obama đó là, ngay từ ngày đầu tiên, sự nhất quán cao độ trong “thông điệp” của chiến dịch, bất kể những biến đổi, những bước ngoặt, những vở kịch tâm lý từ các ứng cử viên khác hay những bình luận không tốt trên các kênh truyền thông. Bill và Hillary Clinton đã vài lần chĩa mũi súng vào Obama trong suốt cuộc bầu chọn ứng cử viên tổng thống của đảng Dân Chủ, nhưng ông chưa bao giờ chịu thất bại.

John McCain và Sarah Palin đã tung ra vài đợt tấn công không thiện chí và không lành mạnh nhằm vào nhân cách và lòng yêu nước của Obama, nhưng ông chưa bao giờ bị sa chân vào trò chơi như của đối thủ - ngay cả khi những cố vấn của Clinton (những người mà chiến dịch tranh cử của Obama đã đánh bại trong lần bầu cử ứng cử viên tổng thống cho đảng Dân chủ) thúc giục ông chiến đấu lại.

Obama đã không chịu thất bại bởi vì, không giống với tổ chức chính trị, ông đã không dành hầu hết thời gian của mình để nghĩ ngợi về cuộc tranh cử. Ông dành hầu hết thời gian để suy nghĩ xem làm thế nào tiếp xúc được với những cử tri chủ chốt của mình. Ông ít quan tâm đến những gì mà các ứng cử viên khác đang nói về mình hơn là những gì ông nói với cử tri – và ông không để cho “những tiếng ồn ào” trên chặng đường tranh cử làm gián đoạn những “tín hiệu” mà ông muốn gửi tới những người ủng hộ mình.

Trái ngược hẳn với John McCain, một vị lãnh đạo quý tộc - người mà dường như thay đổi cả phẩm chất (chưa kể đến những thủ đoạn tranh cử) chỉ trong có một tuần. Tôi lại nhớ đến sự thông thái của một nhà quản lý thiên tài nào đó, lần này là Jim Collins[1]. Câu nói ưa thích của ông là: “Sự tầm thường không biểu hiện bằng việc người ta không sẵn lòng thay đổi. Mà nó biểu hiện bằng thái độ tiền hậu bất nhất một cách nực cười" (The signature of mediocrity is not an unwillingness to change. The signature of mediocrity is chronic inconsistency.)

Chính sự “tiền hậu bất nhất” đã tạo ra những thách thức khó khăn cho McCain và khiến cuộc tranh cử của ông không thể thành công.

Tình trạng tương tự cũng xảy ra đối với nhiều công ty. Họ chuyển từ chiến lược này sang chiến lược khác, từ một nhà cố vấn này sang nhà cố vấn khác, bởi vì, tận gốc rễ, những người lãnh đạo của họ không thực sự hiểu điều gì khiến họ khác biệt, tốt hơn và đặc biệt. Một khi bạn hiểu được điều đó, nó sẽ mang lại cho bạn sự tự tin để gắn bó với thông điệp cũng như chiến lược của mình – bất kể đối thủ của bạn nói gì, làm gì.

Đừng tin tôi, hay Seth Godin[2] hay Jim Collins đối với những lời chỉ trích đó. Henry Ford[3] đã đúc kết hàng thập kỷ trước đây: “Đối thủ cạnh tranh đáng để kiêng nể là người mà không thèm quan tâm gì đến bạn, nhưng lại luôn tiếp tục tiến hành công việc kinh doanh của họ tốt hơn” (The competitor to be feared is the one who doesn"t bother about you at all, but goes about making his own business better all the time).

Chắc chắn, vấn đề này còn phức tạp hơn nhiều những gì chúng ta đã nói. Tuy nhiên, những nguyên tắc cơ bản này dường như lại rất có sức mạnh đối với tôi. Nắm bắt những điều khiến bạn khác biệt, đừng xin lỗi nó. Phát triển một thông điệp chắc chắn, gắn bó với nó và đừng để ý đến những gì đối thủ của bạn nói hay làm. Trên tất cả, hãy luôn tập trung vào những người ủng hộ mình thay vì những đối thủ cạnh tranh của mình.

Đó là cách đã giúp Barack Obama trở thành CEO của toàn nước Mỹ, và nó có thể giúp bạn trở thành một nhà lãnh đạo hiệu quả hơn trong tổ chức của bạn. Bạn không tin rằng mình có thể làm được điều đó ư? Tất nhiên là bạn có thể!

- Bài viết của Bill Taylor trên chuyên mục Discussion Learders, tạp chí Harvard Business Online –

[1] Jim Collins vừa là người học hỏi, vừa là người giảng dạy tại các công ty vĩ đại và trường tồn trên thế giới: ông học tập, nghiên cứu và giảng dạy cách thức các công ty này tăng trưởng, đạt thành tích cao, chuyển mình và nhảy vọt từ "tốt" đến "vĩ đại". Ông là tác giả của cuốn sách bán chạy nhất "Từ tốt đến vĩ đại" (Good to Great), cùng nhiều bài viết trên các tạp chí uy tín như Fortune, The Economist, USA Today và Harvard Business Review.

[2] Seth Godin (10/7/1960) là tác giả sách kinh doanh bán chạy và là một diễn giả nổi tiếng từ cuối thập niên 90 đến nay. Cuốn sách nổi tiếng đầu tiên của ông là về chủ đề permission marketing (tiếp thị đồng tình).

[3] Henry Ford (30/7/1863 – 7/4/1947) là người sáng lập Công ty Ford Motor. Ông là một trong những người đầu tiên áp dụng sản xuất kiểu dây chuyền lắp ráp trong sản xuất ô tô. Ông không chỉ cách mạng ngành công nghiệp sản xuất ở Hoa Kỳ và châu Âu mà còn có nhiều ảnh hưởng tới kinh tế và xã hội thế kỷ 20 tới mức sự phối hợp giữa sản xuất hàng loạt, tiền lương cao và giá thành sản phẩm thấp cho người tiêu dùng đã được gọi là "Chủ nghĩa Ford." Ông đã trở thành một trong hai hay ba người giàu nhất thế giới; ông để lại hầu như toàn bộ tài sản của mình cho Quỹ Ford, nhưng vẫn thu xếp để gia đình ông mãi giữ được quyền quản lý công ty.