Chưa đầy đủ

Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Ngân. Ảnh Tuổi Trẻ

Đó là cụm từ Bộ trưởng Lao động Thương binh và Xã hội Nguyễn Thị Kim Ngân nhắc đến nhiều lần trong phiên trả lời chất vấn trước Ủy ban Thường vụ Quốc hội sáng qua, 20/3.

Không hài lòng với báo cáo chung chung của Bộ trưởng, đại biểu Nguyễn Minh Thuyết, Lạng Sơn muốn biết chính xác bao nhiêu địa phương trong số 63 tỉnh, thành có sai phạm khi triển khai chính sách hỗ trợ người nghèo ăn Tết, việc xử lý tới đâu?

“Về danh sách mà đại biểu Thuyết yêu cầu chúng tôi có hết, nhưng nếu để kể ra tỉnh nào, xã nào thì rất mất thời gian, thực ra bây giờ thống kê chưa đầy đủ. Còn việc xử lý cán bộ có sai phạm, chúng tôi nhận được báo cáo chưa đầy đủ”, Bộ trưởng nhỏ nhẹ đáp lời.

Dự báo, khoảng 300.000- 400.000 lao động mất việc làm trong năm 2009. Con số này khi công bố trên báo chí đã gây tranh luận. Nhiều tổ chức quốc tế tại Việt Nam cho rằng thực tế sẽ cao hơn rất nhiều. Chính Bộ trưởng Ngân cũng thừa nhận, “ta không quản lý được lao động tự do, nhất là lao động ở khu vực hợp tác xã, làng nghề”.

Con số, dữ liệu ở cả quá khứ và hiện tại là “nguyên liệu” để chế thành món ăn có tên “dự báo”. Chúng ta đã có không ít bài học xương máu vì những yếu kém trong công tác dự báo. Việc hiện nay chúng ta chỉ nêu ra được chính sách hỗ trợ cho lao động trong doanh nghiệp, vì không có được con số lao động tự do là một ví dụ cho thấy, có những con số nếu không thống kê được sẽ ảnh hưởng tới việc xây dựng chính sách, từ đó, ảnh hưởng trực tiếp tới người dân.

Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Ngân nhã nhặn, sắp tới sẽ có số liệu thống kê về lao động, việc làm để báo cáo với Quốc hội. Chính phủ cũng đã cho phép Bộ lập trung tâm dự báo thị trường lao động.

Dẫu thế, chừng nào còn phụ thuộc và chờ đợi kiểu “nếu như từng xã làm việc nghiêm túc, từng huyện làm nghiêm túc, từng tỉnh có báo cáo chúng ta có thể có một con số khá là yên tâm” như Bộ trưởng nói, và không có chế tài kiểm tra, đôn đốc đi cùng, thì điều này không dễ thành hiện thực.

Cũng phải nói thêm rằng, việc làm là một chính sách lớn trong Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội quốc gia, vậy một Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội có thể quyết được không? Cũng như nhiều quốc gia trên thế giới, Chính phủ đang rốt ráo chống đỡ cơn bão suy thoái, vì nó mà hàng vạn người bị thất nghiệp. Liệu những quyết sách đang nhắm đến có góp phần giúp các doanh nghiệp trong nước trở nên cạnh tranh hơn hay không? và tác động của chính sách này có tạo thêm việc làm mới không?

Né tránh

Bộ trưởng Võ Hồng Phúc

Dạn dày kinh nghiệm chính trường, Bộ trưởng Kế hoạch và Đầu tư Võ Hồng Phúc luôn nổi trội và ấn tượng trong các phiên chất vấn và trả lời chất vấn.

Có lẽ cái nổi trội đáng nể là Bộ trưởng luôn trả lời linh hoạt hầu hết các câu hỏi của đại biểu, không ít câu sắc sảo, trực diện và rất xoáy.

Liên quan đến gói kích cầu 17.000 tỷ đồng (tương đương 1 tỷ USD) đại biểu Ngô Văn Minh (Quảng Nam) băn khoăn không biết khoản tiền này nằm ở đâu trong ngân sách Nhà nước. “1 tỷ USD này tôi không hiểu nằm như thế nào ở trong ngân sách và Chính phủ có thẩm quyền quyết định hay phải chờ Quốc hội”, ông Minh xoáy.

Tư lệnh ngành Kế hoạch – Đầu tư gần như ngay lập tức biện giải: “Tôi cho rằng việc này cần xử lý khẩn cấp nên Chính phủ làm như vậy, tôi cho là rất đúng quy trình, việc này sẽ báo cáo Quốc hội ở kỳ họp sau.

Lưu loát. Tự tin. Nhưng gần suốt hai giờ đồng hồ, Bộ trưởng Kế hoạch - Đầu tư đã "quên" không trả lời câu hỏi về những giải pháp cụ thể để đảm bảo chống thất thoát, tham nhũng trong sử dụng số tiền ngân sách lớn như vậy, cũng như câu hỏi về trách nhiệm.

Trước câu hỏi của đại biểu Nguyễn Minh Thuyết: “Tôi đề nghị Bộ trưởng nói rõ hơn khi thực hiện gói kích cầu lớn như thế này thì chúng ta có thực hiện biện pháp gì đặc biệt hơn không để đảm bảo không thất thoát, đảm bảo chống tham nhũng”; ông bảo việc này Thống đốc Ngân hàng Nhà nước được giao trách nhiệm và sẽ có giải pháp.

Đối với câu hỏi Chủ nhiệm Ủy ban tài chính Ngân sách Phùng Quốc Hiến về những nguyên nhân nào dẫn đến giải ngân trái phiếu chính phủ chậm và có nguyên nhân nào thuộc về trách nhiệm của Bộ Kế hoạch và Đầu tư hay không? Quả bóng trách nhiệm cũng được chuyền đi nhịp nhàng: “Chúng ta có những vấn đề thuộc về thẩm quyền của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, của Chính phủ thì Chính phủ đã cố gắng làm hết sức để cởi, nhưng có những vấn đề đụng đến luật thì chúng ta phải sửa luật”.

Quyết tâm, nhưng...

Bộ trưởng Hoàng Anh Tuấn

Bộ trưởng Hoàng Tuấn Anh có 7 phút nói về thực trạng di tích văn hóa bị xâm phạm trước khi trả lời chất vấn trực tiếp.

Có phần hơi dài dòng, nhưng người đứng đầu ngành văn hóa đã nhìn ra những thiếu sót của ngành, cả những bức xúc mà ngành văn hóa chưa thể giải quyết: “Văn hóa nói chung là mặt trận, xây dựng và phát triển văn hóa là sự nghiệp cách mạng lâu dài, bền bỉ, gian khổ, những vấn đề này ra chúng tôi đều thấy cả, thấy hết và chúng tôi cũng có quyết tâm nhưng đòi hỏi phải có thời gian”.

Có lẽ bộ trưởng quên rằng, thời gian không chờ đợi ai cả. Sau tháng, sau năm, thậm có thể chỉ là đơn vị ngày, những di tích cứ dần bị phá hỏng bởi vô vàn lý do... Liệu các di tích văn hóa có “đợi” được đến ngày cơ quan quản lý cảm thấy là đã đủ thời gian hay không?

Bộ trưởng “nhức nhối lắm” việc một số nhà xuất bản cho phát hành truyện tranh của thiếu nhi có ảnh khỏa thân. Nhưng cái nhức nhối ấy có thể là lực đẩy, bệ phóng để xử lý vấn đề này? Không đại biểu nào hỏi câu đó.

Nhưng cái cách Bộ trưởng nhìn nhận về trách nhiệm của bộ trong việc này lại là một câu trả lời hoàn hảo: “Theo luật và theo các văn bản quy định thì trách nhiệm chính là thuộc các cơ quan chủ quản... Vừa rồi những nơi nào làm sai đến mức nào thì có xử lý đến mức đó, nhưng ở đây chúng tôi cũng muốn tăng cường hơn nữa vai trò của các cơ quan chủ quản. Ví dụ các nhà xuất bản của các địa phương hoặc các nhà xuất bản của các bộ, ngành thì trách nhiệm là của các bộ, ngành, các địa phương. Còn Bộ Thông tin và Truyền thông với vai trò quản lý Nhà nước, chúng tôi đề ra một số tiêu chí để cấp phép cho các nhà xuất bản còn nội dung cụ thể thì trách nhiệm đã phân rất rõ đối với các bộ chủ quản và địa phương”.

Cho nên cảm giác “vẫn còn bộn bề lắm” của Chủ tịch Nguyễn Phú Trọng cũng là cảm giác của không ít người khi nghe Bộ trưởng Hoàng Tuấn Anh trả lời chất vấn.

• Hồng Hà