>> Việt Nam sẽ thành nước Đức của châu Á?
>> Có một tỷ USD, chọn nhà máy nguyên tử hay ĐH đẳng cấp?
>> Nâng nội lực, đổi cơ cấu để vượt khủng hoảng

Toàn cảnh hội thảo Diễn đàn Kinh doanh châu Á lần thứ 19 tại TP.HCM (Ảnh: Đoàn Quý)

Với các vai trò đang bị thách thức và được đặt lại của Ngân hàng thế giới (WB), Quỹ tiền tệ IMF, Chủ tịch Asia Society, bà Vishakha N.Deisai, nêu liệu với khủng hoảng và vai trò nổi lên của G20 trong giải quyết khủng hoảng, G20 liệu có thay thế G7, G8?

Nguyên Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ, ông John Negroponte cho rằng, G7, G8 hay bất cứ tổ chức quốc tế nào đang tồn tại trên thế giới, đến một thời điểm nào đó sẽ lỗi thời và bị thay thế.

“Trung Quốc đang nổi lên và chúng ta sẽ khó có thể quyết định các vấn đề của nền kinh tế thế giới nếu không có sự tham gia của Trung Quốc”, ông Negroponte nhấn mạnh.

Thực tế, hội nghị G20 đã được nhiều người xem là sự khởi đầu của G2, nơi Mỹ và Trung Quốc quyết định các vấn đề trọng đại của thế giới.

“Trọng lượng” của Trung Quốc trên thế giới, được nguyên Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ John Negroponte, người từng làm việc tại Trung Quốc những năm 1960 cho rằng, là “sự thay đổi lớn nhất được chứng kiến trong cuộc đời”.

Ngay cả năm 1972, Trung Quốc cũng chưa tham gia vào kinh tế toàn cầu. “Lúc đó, nhiều người hỏi, giao thương với Trung Quốc thì biết mua gì của nước này. Bây giờ không ai ngớ ngẩn mà đặt câu hỏi như vậy”.

Giám đốc Trung tâm Quan hệ Mỹ - Trung của Asia Society, ông Orville Schell nói: Với sự trỗi dậy, Trung Quốc đang chủ động tham gia và đóng vai trò tích cực hơn trong các định thế toàn cầu, thể hiện vai trò lãnh đạo. Và với khủng hoảng, Mỹ và thế giới cũng mong muốn và sẵn sàng mời Trung Quốc cùng chia sẻ trách nhiệm với thế giới ở các diễn đàn đó.

Ông Negroponte đơn cử, ngay tại IMF, Trung Quốc cũng đang thể hiện mong muốn có một vai trò lớn hơn.

"Hợp tác với Trung Quốc là lựa chọn duy nhất nhưng hợp tác phải cẩn trọng và trên cái nhìn thực tế"- Ông Orville Schell lưu ý.

Tại Hội nghị này, mặc dù quy tụ các diễn giả từ Mỹ và 18 quốc gia châu Á, nhưng Trung Quốc được nhắc đến như một mối quan tâm lớn tại tất cả các phiên thảo luận. Trung Quốc trở thành hình mẫu được đưa ra mổ xẻ cho các quốc gia học tập, với việc tái cơ cấu kinh tế trong nước, tập trung vào thị trường nội địa, không quá phụ thuộc vào bên ngoài.

Thể chế hợp tác châu Á đang "ủ men"

Các diễn giả tại Diễn đàn Kinh doanh châu Á lần thứ 19 (từ trái sang phải, trên xuống dưới): bà Vishakha N.Deisai - Chủ tịch Asia Society; ông John Negroponte - Nguyên Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ; ông Cao Viết Sinh - Thứ trưởng Bộ Kế hoạch - Đầu tư Việt Nam; Ông Michael Tay - Giám đốc điều hành APEC và bà Mari E.Pangestu - Bộ trưởng Thương mại Indonesia. (Ảnh: Đoàn Quý)

Ông Michael Tay, Giám đốc điều hành APEC chỉ rõ cơ chế ASEAN tương đối hiệu quả khi các cường quốc thấy thoải mái hơn khi làm việc ở ASEAN và qua ASEAN gặp các nước lớn khác.

Cho rằng, cấu trúc hợp tác khu vực ở châu Á – TBD mới đang trong giai đoạn ủ men, vẫn còn trong quá trình phát triển, ông Michael Tay chỉ rõ, xuất phát điểm từ ASEAN, đến nay, khu vực đã có các cơ chế mở rộng ASEAN + 1, ASEAN + 3; ASEAN + 6. Nói cách khác, ASEAN là trung tâm để từ đó tỏa ra khu vực.

Ông Richard A. Woolcott, Giám đốc sáng lập trung tâm Asia Soceity châu Á – TBD lại cho rằng, đã đến lúc các cơ chế hợp tác này có đối thoại và điều phối chính sách ở cấp quốc gia, Chính phủ về những vấn đề của thế kỉ mới, không chỉ là đối thoại cấp chuyên viên.

Các nước đã hợp tác nhiều năm, làm việc cực nhọc để xây dựng ASEAN. Một bộ khung và kiến trúc đã được thiết lập. Khủng hoảng là dịp thử thách cấu trúc của ASEAN, Bộ trưởng Thương mại Indonesia, bà Mari E.Pangestu nhận định.

Tuy nhiên, theo bà Pangestu, khủng hoảng có thể làm cho quá trình hình thành cộng đồng Đông Á chậm hơn, nhưng sẽ không đảo ngược tiến trình.

Bộ trưởng Thương mại Indonesia Pangestu tin rằng, Đông Nam Á sẽ dùng khủng hoảng như một cơ hội tăng cường và hợp tác trong khu vực.

“Mỗi quốc gia có gói kích cầu, tại sao chúng ta không kết hợp để tạo kết cục có lợi cho toàn ASEAN?”

Dự kiến trong tháng 6 tới, ASEAN sẽ cùng các nước khác tổ chức thượng đỉnh Đông Á, thảo luận về vai trò của ASEAN trong G20, những vấn đề mà ASEAN có thể góp sức trong giải quyết khủng hoảng.

Và trong cơ chế hợp tác của ASEAN, APEC, Việt Nam có vị trí ở cửa ngõ trung tâm giao lưu của châu Á và thế giới. Việt Nam có thể đóng vai trò tích cực trong quá trình kết nối ấy- Thứ trưởng Kế hoạch - Đầu tư Cao Viết Sinh quả quyết.

• Hoàng Phương