Tên sách: The Time Traveler"s Wife
Tạm dịch: Làm vợ người du hành thời gian
Tác giả: Audrey Niffenegger
Xuất bản: MacAdam/Cage
---------- 

Bạn sẽ làm gì nếu vô tình gặp được tình yêu của đời mình khi mới lên 6? Và mặc dù anh ấy đã 36 tuổi nhưng thực tế chỉ nhiều hơn bạn 8 tuổi? Nếu bạn là Clare Abshire, bạn sẽ mong chờ mỗi lần anh ấy đến thăm bạn từ năm này qua năm khác cho đến khi được gặp anh ấy trong thời gian thực.

Dù chỉ là tình cờ nhưng Henry DeTamble đích thực là một người du hành thời gian. Một sự đột biến gen đã vô tình khiến anh có thể du hành qua thời gian, biến mất khỏi tầm nhìn, bỏ lại sau lưng đồ đạc quần áo, trở nên “trần trụi” ở một không gian và thời gian khác. Đa phần việc này là một lời nguyền tồi tệ. Henry thường xuyên phải làm những việc xấu xa để có quần áo và thức ăn, phải chạy chốn mọi người, chạy chốn những kẻ ác ôn hay cảnh sát.

Bìa cuốn sách.

Đến khi Henry quay về được với cuộc sống thực của mình, anh chỉ còn mang theo những vết thương thể xác mà anh đã phải chịu đựng. Đôi khi anh quay ngược thời gian và gặp được những phần đời trước đây của chính mình. Một trong những nơi Henry thường xuyên quay lại là bãi cỏ sau nhà của Clare, nơi cô đã gặp và đem lòng yêu anh trong suốt những năm tháng thanh xuân.

Đó là phác thảo câu chuyện của Henry và Clare trong cuốn tiểu thuyết đầu tay nổi tiếng của tác giả Audrey Niffenegger với tựa đề The Time Traveler"s Wife. Đây không chỉ là một câu chuyện khoa học giả tưởng về không gian và thời gian, mà còn là câu chuyện tình yêu xúc động của hai con người phải chấp nhận “lời nguyền” ấy như một phần cuộc đời mình. Nữ tác giả Niffenegger đã xâu chuỗi tất cả những ngã rẽ của cuộc hành trình xuyên thời gian thành một câu chuyện chân thực. Và khi bạn đã chấp nhận rằng du hành thời gian là một phần cuộc sống mà chính Henry cũng không thể kiểm soát được, thì không có gì trong câu chuyện của anh còn có thể là cường điệu và phi nhân vật nữa.

Một tình yêu xuyên quá khứ, hiện tại và tương lai

The Time Traveler"s Wife kể câu chuyện của các nhân vật theo diễn biến thời gian, ít nhất là từ góc nhìn của Clare. Tuổi thơ và tuổi thiếu niên của cô bé gắn với những lần hẹn hò bí mật trên chính đồng cỏ sau nhà. Lần đầu tiên Henry gặp Clare khi anh đã già, vì vậy anh biết những lần mà khi còn trẻ anh đã gặp cô lúc cô đã lớn. Cô lén lút giấu diếm quần áo cho anh ở đồng cỏ, đôi khi còn giấu anh dưới tầng hầm nhà mình. Anh chính là bí mật lớn mà cô bé giữ tiêng cho mình. Làm sao cô giải thích được sự hiện diện của một người đàn ông lớn tuổi du hành thời gian để được ở bên cô? Suốt tuổi thiếu niên, Clare bị nghi ngờ là đồng tính vì không bao giờ có tình cảm với con trai.

Khi Clare còn bé, Henry đã biết nhiều điều về tương lai của cô nhưng anh không nói cho cô biết. Cô đâu có thể làm gì để thay đổi chúng. Henry cũng luôn biết điều gì sắp xảy ra nhưng anh không thể ngăn chặn. Chúng vẫn xảy ra. Khi Clare trưởng thành, cô biết rằng mình phải chờ đợi để được gặp Henry trong cuộc sống thực và rằng anh chính là tình yêu của cuộc đời cô. Khi họ gặp nhau, Henry vẫn đang là một thanh niên trẻ trung, vẫn chưa từng một lần đến đồng cỏ để gặp Clare. Lúc này, cô biết một phần tương lai của anh mà anh không biết. Khi Clare và Henry chung sống, những chuyến du hành thời gian của anh là những lần anh vắng mặt trong cuộc đời cô, cho dù là để về quá khứ gặp lại cô bé Clare. Clare nói về cuộc sống của mình với Henry:

Cuộc sống của chúng tôi trong căn gác nhỏ đôi khi bị ngắt quãng bởi những lần vắng mặt của Henry. Anh ấy biến mất một cách âm thầm. Tôi đi từ bếp ra hành lang và chỉ thấy một đống quần áo trên sàn. Tôi thức dậy vào buổi sáng và thấy vòi nước phòng tắm vẫn chảy mà chẳng có ai ở đó cả. Đôi khi thật đáng sợ. Một chiều tôi đang làm việc tại phòng thu thì nghe thấy một tiếng rên rỉ ngoài cửa; tôi mở cửa và thấy Henry đang lê lết ở sảnh, trần trụi, đầu bê bết máu. Anh mở mắt nhìn tôi rồi, lại biến mất.

Poster bộ phim cùng tên.

Đôi lúc tôi tỉnh giấc giữa đêm đêm và thấy Henry không còn ở cạnh mình nữa. Sáng hôm sau anh ấy sẽ nói cho tôi biết anh đã ở đâu đêm qua, theo cách mà các ông chồng vẫn kể cho vợ nghe về giấc mơ rằng “anh ở trong Thư viện Selzer tối thui năm 1989”, hay “anh bị một con bécgiê Đức đuổi trong sân nhà một ai đó và phải trèo lên cây”, hoặc "anh đứng dưới mưa, gần nhà cha mẹ anh và nghe thấy mẹ đang hát”.

Tôi chờ đợi anh ấy kể rằng anh đã nhìn thấy tôi lúc tôi còn bé, nhưng lâu rồi chuyện đó chưa xảy ra. Khi còn bé, tôi đã chờ đợi được gặp Henry và mỗi lần anh ấy đến là một sự kiện. Bây giờ, những lần anh ấy vắng mặt chẳng còn là sự kiện, nó là sự mất mát, một chuyến phiêu lưu mà tôi chỉ được biết khi chồng mình đột ngột hiện ra dưới chân, đang cháy máu hoặc đang huýt sáo, đang cười hoặc đang run rẩy. Giờ tôi thấy sợ  mỗi khi anh ấy biến mất.

Du hành thời gian cũng có ích lợi. Mẹ của Henry mất trong một tai nạn ôtô khi anh còn bé. Anh thường quay ngược thời gian để nhìn thấy bà, dù chỉ là ngắm từ xa. Anh cũng thường quay lại đúng cái ngày mà định mệnh đã đem bà đi khỏi anh. Khi già đi, Henry ngày càng hiểu rõ căn bệnh của mình, rằng sự căng thẳng và việc xem những hình ảnh nhấp nháy trên tivi có thể khiến bệnh nặng thêm. Anh không lái xe vì sợ sẽ biến mất khỏi tay lái; không đi máy bay vì chắc chắn mắy bay sẽ không còn ở đúng chỗ đó trên bầu trời khi anh quay về sau một chuyến du hành thời gian bất chợt. Có lần Henry thuyết phục được một nhà di truyền học hàng đầu rằng anh có thể du hành thời gian, cách giải quyết của ông ta là cô lập gen lạ và cố gắng kiểm soát nó bằng hàng tá thuốc men.

Tựa đề cuốn tiểu thuyết là Làm vợ người du hành thời gian, nhưng Clare nhận thấy cuộc sống của cô gắn chặt với cuộc sống của Henry, vì thế đây cũng là chuyện của anh. Câu chuyện được kể theo ngôi thứ nhất bởi cả Henry và Clare. Mỗi tiết đoạn được bắt đầu với ngày tháng và tuổi của hai nhân vật, đôi khi là “một số” tuổi của Henry khi có nhiều hơn một giai đoạn trong cuộc đời anh xuất hiện. Điều này cho phép độc giả theo dõi cuộc sống của họ từ cả hai góc nhìn, để thấy Clare sợ hãi thế nào mỗi khi chồng biến mất hay thấy những hành động của anh trong quá khứ và tương lai ảnh hưởng thế nào đến cuộc sống thực của cô, đồng thời thấy được sự kháng cự của Henry chống lại “căn bệnh” của mình khi cố gắng bảo vệ bí mật này với tất cả mọi người.

Câu chuyện khiến bạn khóc cười

The The Time Traveler"s Wife đích thực là một câu chuyện về tình yêu, với những nhân vật thực. Dù thời gian trong truyện cứ chuyển dời và ảnh hưởng đến cuộc sống của các nhân vật, Henry và Clare vẫn là những con người mà chúng ta biết rõ và thông cảm, bởi sự sợ hãi và khiếm khuyết của họ cũng là những gì chúng ta có. Ai chẳng có những nỗi đau, nỗi đau của Henry chỉ là khác thường nhất thôi. Niffenegger đã miêu tả hết sức sinh động cuộc sống vợ chồng của họ, khám phá tình yêu được xây dựng và đi theo họ trong suốt cuộc đời. Dù có những bất trắc trong cuộc đời, đôi khi là nỗi sợ hãi triền miên rằng Henry có thể gặp chuyện không hay, nỗi đau khi Clare sảy thai bởi cô mong mỏi một đứa con hơn bất cứ điều gì, những khoảnh khắc mà họ chỉ muốn ở một mình, nhưng tình yêu của họ vẫn thế, không bao giờ thay đổi và hy vọng của họ chưa bao giờ vơi bớt.  

Phút lãng mạn của Henry và Clare được thể hiện trên màn ảnh. Ảnh: banquetevent.com

Du hành thời gian, mặc dù không hẳn là ý tưởng cơ bản của cuốn sách, vẫn mang đến một chút gì đó mới mẻ và hồi hộp cho chuyện tình của họ. Biết rằng sự căng thẳng sẽ làm bệnh nặng hơn, Henry đã cẩn thận lên kế hoạch và lo chu toàn cho những tình huống tiềm ẩn căng thẳng như khi làm đám cưới với Clare hoặc lần đầu tiên ra mắt cha mẹ vợ. Chuyện vì thế càng thêm phần hồi hộp khi người đọc không thể biết Henry sẽ biến mất hay trở lại khi nào trong những giai đoạn quan trọng của cuộc sống chung. Đôi khi độc giả dường như có thể đoán được phần lớn diễn biến câu chuyện, tác giả Niffenegger lại khéo léo thêm vào những chi tiết về quá khứ hay tương lai của họ qua những chuyến đi của Henry. Những chi tiết nhỏ bé về tương lai cũng có thể khiến các trang sách mang đến cho độc giả những hy vọng tốt đẹp cho nhân vật.

The Time Traveler"s Wife không chỉ là chuyện tình yêu của hai con người. Nó còn khám phá những mối quan hệ trong cuộc sống của nhân vật: cha mẹ, gia đình, bạn bè và những người tình cũ. Chỉ có một điều đáng băn khoăn là dù có thể miêu tả thực tế hay không thì tình yêu trong tiểu thuyết này lại không phải điều hàn gắn được mọi vết thương. Cha của Henry thương khóc người vợ yêu quý của ông đến nỗi bị tổn thương và suy sụp. Ingrid, cô bạn gái cũ của Henry lại tuyệt vọng đến mức tự tử khi mất Henry vào tay Clare. Mọi người đều yêu một cách mù quáng, không có sự đúc rút giữa tình yêu và cái được cái mất.

Tuy nhiên đó chỉ là một hạt sạn nhỏ trong một cuốn tiểu thuyết tuyệt vời. Cuốn sách sẽ khiến bạn vui lây khi chia sẻ với tình yêu của Henry và Clare, khiến bạn cười, khiến bạn thót tim khi Henry biến mất và làm bạn khóc. Một khi bạn đã đắm chìm trong câu chuyện của họ, bạn sẽ thấy mình cùng chia ngọt sẻ bùi với họ. Đó cũng là minh chứng cho khả năng văn chương tuyệt vời của Niffenegger.

Sau nhiều năm chung sống, Henry nói về tình yêu của anh dành cho Clare trong một bức thư:

Clare, một lần nữa anh muốn nói rằng anh yêu em. Tình yêu của chúng ta giống như một sợi chỉ đỏ trong mê cung, trong tấm lưới dưới chân người diễn viên xiếc đi trên dây, là điều thật duy nhất trong cuộc sống kì lạ của anh, điều duy nhất anh tin. Đêm nay, anh cảm thấy tình yêu của anh dành cho em còn hiển hiện trong thế giới thực này hơn cả chính bản thân anh, như nó có thể ở lại khi anh đi, ấp ôm, bảo vệ, che chở cho em.

• Hoàng Giáp (dịch từ ReviewsofBooks.com)