Lẽ ra, Nhà nước nên giao quyền tự quyết cho doanh nghiệp từ lâu!

Ts. Nguyễn Quang A Ảnh Lê Ngọc Nhung

- Nhà nước không can thiệp vào việc định giá, bù lỗ kinh doanh là một chuyện rất tốt, tôi hoàn toàn ủng hộ. Chủ trương này được dự báo cách đây ít nhất một năm, nên cũng không mấy bất ngờ.

Quyết định đã đúng, chỉ đợi Nhà nước thực hiện giám sát thật tốt để đảm bảo một thị trường cạnh tranh lành mạnh, không có sự cấu kết để tăng giá, để độc quyền, gian lận.

- Như thế, lẽ ra việc này nên được làm từ lâu?

- Thực sự, cơ quan hành chính không có trách nhiệm và không thể quyết định giá cả thị trường. Việc can thiệp vào hệ thống giá làm méo mó tác dụng của giá cả, làm rối ren hoạt động hạch toán của nền kinh tế. Chính phủ đã làm việc không nên làm, thì bây giờ từ bỏ nó là hợp lý.

Việc tất yếu, ắt xảy đến. Có thể đã dễ được chấp nhận hơn, đỡ "mang tiếng" hơn nếu quyết định này được ban hành sớm, khi giá dầu chưa ở thời điểm căng thẳng như hiện tại.

Người thu nhập thấp được hưởng  lợi

- Có phải bị "mang tiếng" ở chỗ nhiều người cho rằng chính sách này chỉ đẩy cao lạm phát. Người khốn đốn nhất là người nghèo, người có thu nhập thấp?

- Nói chung, không lạ là có nhiều lời phàn nàn, vì ai cũng quan tâm một cách chính đáng đến giảm sút của lợi ích trước mắt của mình, và ít người nghĩ tới lợi ích lâu dài của chính mình và của nền kinh tế.

Tuy nhiên, ý kiến đụng chạm tới người nghèo, lấy người nghèo ra để làm cái cớ phàn nàn là không có cơ sở. Câu hỏi đặt ra là: Những người như thế sử dụng được mấy phần trăm xăng dầu ở nước này?

Sự thực là người có thu nhập cao sử dụng năng lượng nhiều hơn người có thu nhập thấp nhiều lần. Và việc bao cấp giá năng lượng chỉ làm hại cho người nghèo nhiều hơn mà thôi.

- Vậy cách thức tốt nhất cho người nghèo, người có thu nhập thấp để phản ứng với chuyện này như thế nào?

Tất cả mọi đối tượng đều nên hiểu rõ bản chất: Thị trường tự quyết định giá cả. Cái hay của việc Nhà nước không can thiệp này là làm cho mấy chục triệu người và các doanh nghiệp phải tính, phải học cách chi tiêu, phải tiết kiệm. Người nghèo phải học, người giàu phải học, doanh nghiệp phải học, cơ quan nhà nước phải học, phải tự quyết định.

Với người có thu nhập thấp, tiêu thụ xăng dầu phần lớn là vào đi lại. Giờ xăng đắt thì phải tính toán kỹ, đi đâu, có nên đi hay không, dùng xe máy hay phương tiện công cộng? Những việc này làm cho mọi người căn cơ hơn, cẩn trọng hơn, hiệu quả hơn, và dài hạn chẳng phải là mang lại rất nhiều ích lợi cho chính họ sao?

Về lâu dài, ngân sách tiết kiệm từ khoản bù lỗ giá xăng dầu được dành cho phát triển kinh tế xã hội, để chi tiêu cho việc hỗ trợ những người nghèo, người có thu nhập thấp và họ sẽ hưởng lợi hơn.

Cảm ơn ông!

• Nguyên Nhung