Pulitzer 2007: Bộ ba phóng viên điều tra xuất sắc trên đất Mỹ 

Phóng viên David Barstow của New York Times, chủ nhân giải thưởng về mảng điều tra.Ảnh: Reuters

The New York Times tờ báo gặp vận rủi lớn trong cơn lốc suy thoái kinh tế thế giới, đã nhận được tổng cộng 5 giải thưởng Pulitzer. Đây là tổng số giải thưởng Pulitzer cao thứ 2 trong lịch sử của The Times. Vào năm 2002, tờ báo này đã đem về 7 giải thưởng, với những bài viết về vụ khủng bố tồi tệ nhất trong lịch sử nước Mỹ - vụ 11/9.

Trong số những giải thưởng được trao của The Times, nổi bật là tin tức nóng hổi phanh phui vụ việc thống đốc Eliot Spitzer bang New York là khách hàng trong một đường dây gái gọi cao cấp – vụ bê bối này đã buộc Eliot Spitzer phải ký vào đơn xin từ chức ngay sau đó.

Tuy giành được 5 giải Pulitzer, nhưng theo tin tức mới nhất thì the New York Times ngày càng lún sâu vào vũng bùn suy thoái tài chính. Ngay trong quý 1 năm 2009, ngân sách quảng cáo của các tờ báo in này đã giảm 27%.

Hôm qua chủ sở hữu của New York Times, tờ the Boston Globe và 15 tờ nhật báo khác đã chứng thực rằng trong 3 tháng đầu năm The New York Times đã mất 74.5 triệu USD tương đương với 52 cent trên 1 cổ phiếu. So với khoản thua lỗ 335,000 USD cùng kỳ năm ngoái, thì con số của năm nay thật sự gây sốc.

Tuy nhiên, một sự đổi chiều đáng kinh ngạc là không có giải thưởng nào được trao cho những bài viết về cuộc suy thoái tài chính toàn cầu tồi tệ nhất kể từ sau cuộc Đại suy thoái năm 1929. Một số người cho rằng, điều đó là do báo giới đã không đủ tỉnh táo để đưa ra những lời cảnh báo trước khi cuộc khủng hoảng xảy ra.

Các giải thưởng Pulitzer đã được công bố sau một năm đáng thất vọng của ngành công nghiệp báo in: sự ngừng trệ sản xuất, các cuộc phá sản và cả rồi đóng cửa các tòa soạn. Tất thảy đều là hệ lụy của suy thoái kinh tế toàn cầu, cuộc “đại du cư” của độc giả và các nhà quảng cáo tới thế giới của Internet. Thực tế, nhiều nhà báo được vinh danh hôm thứ 2 vừa qua cũng đã rơi vào tình trạng khó khăn, điển hình như một phóng viên đoạt giải ở Arizona đã bị thôi việc cách đây vài tháng.

Sig Gissler, người phụ trách các giải thưởng, đã phát biểu: “Đây quả là giai đoạn khó khăn với báo in Mỹ, nhưng giữa những khoảng u ám và tăm tối, thì hình ảnh những tờ báo giành chiến thắng đang thắp lên hy vọng về nghề làm báo chân chính và rằng chúng ta có thể thấy tất thảy nước Mỹ trong đó”, “Thật đáng ngưỡng mộ khi trong lễ trao giải thưởng năm nay, chức năng kiểm soát của báo chí đã được nhấn mạnh”.

Chiến thắng vẫn dành cho các phóng sự điều tra có ý nghĩa

Bên cạnh the New York Times, tờ St. Peterburg Times cũng giành được hai giải Pulitzer. Tờ báo này đã được xướng tên cho mảng đưa tin trong nước với những kiểm chứng thực tế về cái mà các ứng cử viên Tổng thống Mỹ nói trong suốt chiến dịch chạy đua vào Nhà Trắng năm 2008.

Ngoài ra còn có một giải Pulitzer trao cho cách viết ấn tượng trong câu chuyện của Lane DeGregory về một cô bé bị hắt hủi và khống có thể nói chuyện và tự ăn uống.

Las Vegas Sun cũng giành giải Pulitzer về Dịch vụ công cho việc phát hiện ra tỷ lệ tử vong cao ở những công nhân xây dựng tại Las Vegas. Alexandra Berzon đã mô tả: việc xây dựng nhanh chóng và những khu công trường chật cứng đã dẫn tới những vụ tai nạn gây tử vong. Chính bài viết của cô đã dẫn tới những thay đổi trong điều kiện nơi làm việc với các công nhân xây dựng ở Las Vegas.

Phụ trách biên tập Michael J.Kelly chia sẻ: “Thực tế, loạt bài đã chấm dứt người tử vong tại các dự án xây dựng tại Las Vegas này mang một tầm quan trọng lớn lao của công việc mà chúng tôi đã thực hiện.”

Detroit Free Press ăn mừng chiến thắng (Nguồn: huffingtonpost)

Mặc dù điều lệ năm nay đã có thay đổi, lần đầu tiên trong lịch sử các tờ báo trực tuyến có cơ hội cạnh tranh để giành giải Pulitzer, nhưng không một bài viết nào trong số 65 bài viết tham gia tranh tài giành được giải thưởng. Tuy nhiên, Ban điều hành Pulitzer khẳng định các bài viết trực tuyến vẫn đóng một vai trò quan trọng trong các loạt bài giành giải thưởng.

Nô lệ, nhân quyền được vinh danh trong Văn học

Năm nay các tác phẩm văn học có nội dung về nô lệ, nhân quyền và về tổng thống thứ 7 của Hợp Chủng Quốc Hoa Kỳ Andrew Jackson đã giành được các giải Pulitzer.

Giải thưởng về tiểu thuyết được trao cho Olive Kitteridge của Elizabeth Strout.

Giải văn xuôi trao cho tác phẩm The Re-Enslavement of Black Americans from the Civil War to World War II (tạm dịch: Lại nô dịch hóa người Mỹ da đen kể từ Nội chiến tới Thế chiến thứ 2) của Douglas A. Blackmon, đại diện của The Wall Street Journal tại Atlanta.

Phát biểu cảm tưởng về giải Pulitzer, Blackmon chia sẻ: “Đó thật sự là niềm vinh hạnh lớn lao cho tôi, nhưng quan trọng hơn tôi hy vọng giải thưởng chính là sự công nhận nội dung tác phẩm là một phần trong lịch sử nước Mỹ, một phần mà chúng ta đã phớt lờ và bỏ qua nó. Đã tới lúc chúng ta phải làm sáng tỏ lại chuyện gì đã xảy ra giữa người Mỹ Phi trong suốt khoảng thời gian đó".

Biên tập viên Jon Meacham của Newsweek cũng giành được giải thưởng Tiểu sử cho tác phẩm Sư tử nước Mỹ: Andrew Jackson trong Nhà Trắng, một cuốn sách bán chạy về vị Tổng thống theo chủ nghĩa dân kiểm, người luôn cảm thông cho người ít may mắn và không bao giờ mở rộng chế độ nô lệ.

Giải thưởng về Kịch sân khấu được trao cho Ruined. Đây là câu chuyện của nhà biên kịch 44 tuổi Lynn Nottage, nội dung bao trùm là sự hoạn nạn và khát khao tồn tại và tác phẩm của bà đã so sánh với nền tảng của cuộc nội chiến ở châu Phi. Trong Ruined, bà miêu tả về một người phụ nữ có tên Mama Nadi tháo vát và một người phụ nữ trẻ làm việc cho bà.

Nottage chia sẻ trong cuộc phỏng vấn qua điện thoại: “Tôi muốn kể một câu chuyện về những người phụ nữ và cuộc chiến ở Congo. Tôi đã không tìm được bất cứ điều gì về họ trên các tờ báo hoặc trong thư viện, vì vậy tôi thấy rằng mình phải đáp máy bay tới châu Phi và tự tìm câu chuyện cho chính mình”.

Bà tâm sự: "Tôi nghĩ về nhân vật Mama Nadi như một nữ doanh nhân cuối cùng còn sót lại. Cô ấy là người còn sống sót sau cuộc chiến. Cô ấy là một nhà thương thuyết, một phụ nữ tận dụng sự dí dỏm và sắc sảo để sống sót trong một cuộc xung đột”.

Gần đây vở kịch này đã được diễn ở Câu lạc bộ kịch không chuyên Manhattan. Nó cũng là sản phẩm hợp tác với rạp Goodman ở Chicago nơi mà vở kịch được công diễn lần đầu tiên hồi cuối năm ngoái.

• Mai Chi (Tổng hợp)