Paolo Giordano: Không cô đơn giữa cặp số nguyên tố

(TuanVietNam) - Ở tuổi 27, nhà văn Ý Paolo Giordano,tác giả tiểu thuyết "Nỗi cô đơn của các số nguyên tố", được ghi nhận đã đạt được những thành công lớn khi nghiên cứu vật lý và nghiên cứu tâm hồn.

Sự nghiệp đã đạt tới một vài cái đỉnh dễ khiến Paolo trở thành một số nguyên tố cô đơn, tách biệt với số đông còn lại. Nhưng không, Paolo vẫn giữ được cho mình sự trẻ trung, giản dị, để không bị chìm khuất giữa những hào quang sáng chói kia, như cách anh thảnh thơi dảo bước trên đường phố Hà Nội, hòa lẫn giữa bao người.

Gặp Paolo ở Hà Nội

Nhà văn Paolo Giordano (Ảnh: Bùi Dũng)

Cuốn tiểu thuyết đã được ấn bản trên một triệu bản tại Ý có tên "Nỗi cô đơn của các số nguyên tố" (tên gốc: "La solitudine dei numeri primi") là tác nhân trực tiếp đưa Paolo Giordano tới Việt Nam. Anh đến theo lời mời của Đại sứ quán Italia tại Hà Nội để giới thiệu cuốn sách này.

Sau khi được trao giải Premio Strega - giải thưởng văn học danh giá nhất của Italia có từ năm 1947, "Nỗi cô đơn của các số nguyên tố" đã được dịch ra 30 ngôn ngữ trước khi được dịch ra tiếng Việt. Tuy vậy, Việt Nam là nước đầu tiên nhà văn trẻ này đến để trả lời những câu hỏi của độc giả ngoại quốc về tác phẩm đầu tay đạt được thành công vang dội của mình.

Anh chưa biết nhiều về nền văn học Việt Nam nhưng những hình dung về đất nước này đã đến với Paolo từ thời niên thiếu, khi anh thầm yêu cô bạn láng giềng có bố là người Đà Nẵng từ... tuổi lên 7. Trước khi nói về cuốn tiểu thuyết, kể về việc đã từng được sống trong không gian về Việt Nam ra sao, anh đã nói "xin chào" lơ lớ bằng tiếng Việt.

Gặp Paolo Giordano, có thể không ít người sẽ liên tưởng đến một diễn viên điện ảnh hơn là một nhà khoa học hay nhà văn vì vẻ bề ngoài điển trai và phong cách có phần lãng tử của anh. Thực tế khi xuất hiện trước mọi người để nói về cuốn sách anh tỏ ra chẳng quan tâm gì lắm đến việc chăm chút cho vẻ bề ngoài của mình. Paolo muốn người khác nghĩ rằng anh là một người giản dị nhưng rạch ròi, dứt khoát như bao người trẻ khác thì đúng hơn.

Vừa ký tặng sách Paolo vừa mím môi cười tự nhiên hoặc hỏi chuyện độc giả bằng... ngôn ngữ cơ thể. Nhà văn "best-seller" trước mắt mọi người mặc quần kaki, áo trắng buông đơn giản, chân đi dép xăng-đan vẻ cũ kỹ. Một bên tay anh đeo ba chiếc vòng nhỏ khác nhau, tay kia là một chiếc vòng màu vàng cam bằng cao su cộng với một chiếc đồng hồ trông xì tin, vui mắt.

Thế mà chàng trai 27 đó sắp trở thành Tiến sĩ vật lý của Đại học Turin. Thế mà con người đó, ngoài giải Strega, cũng trong năm 2008 anh còn nhận giải Campiello cho tác phẩm đầu tay. Với sự thân thiện sẵn có, Paolo chẳng có khoảng cách gì với sinh của của các trường đại học mà anh tới nói chuyện trong những ngày ở Việt Nam (Đại học Phương Đông, Đại học Hà Nội, Đại học Thăng Long và Khoa Sáng tác - ĐH Văn hóa).

Nhà văn đạt được thành công lớn thực sự ở tuổi 27 bộc lộ thẳng thắn rằng anh coi trọng sự khiêm tốn, giản đơn. Điều đó sẽ giúp anh tỉnh táo và bình tĩnh nhận biết được cảm xúc của mình. Con đường của một người viết văn còn rất dài, phải quên đi những gì đã xảy ra và anh thích nhìn vào hiện tại và tương lai để hướng tới hơn là quay lại kiểm nghiệm quá khứ.

"Viết văn và hoạt động khoa học đều cùng nảy sinh từ sự ham mê tìm tòi. Văn học là công cụ hoàn hào để nghiên cứu tâm hồn. Có lẽ tôi bị ám ảnh bởi điều này, bởi lòng ham mê tìm tòi nghiên cứu", Paolo bộc bạch.

Cân bằng giữa văn chương và khoa học

Paolo vừa trẻ trung vừa điềm đạm

Tung ra tiểu thuyết đầu tay và gây tiếng vang ngay lập tức, nhưng có cảm tưởng Paolo đã có sự chuẩn bị kỹ càng và sẵn sàng cho mọi vinh quang cũng như hệ lụy đi kèm sẽ đến với mình. Anh biết giấu mình sau những trang văn một cách khéo léo.

Không như nhiều người viết văn trẻ "phơi mình" trên trang viết, thường dùng cái "tôi" ở ngôi thứ nhất để để chuyện và độc giả luôn có cảm giác nhà văn ấy đang kể hoặc chỉ biết kể câu chuyện của mình, Paolo làm cho độc giả không khỏi đắn đo, "khó nghĩ" xem những gì anh viết có bao nhiêu phần trăm là con người anh trong đó.

Anh không đóng vai người dẫn chuyện xưng "tôi" mà ở "Nỗi cô đơn của các số nguyên tố" là hai câu chuyện kể song song, đan xen nhau của hai nhân vật chính Mattia và Alice - hai con người mãi cô đơn, từ khi còn niên thiếu đến lúc trưởng thành. Mattia có thành tích học tập xuất sắc như nhân vật nam chính Mattia mà anh viết, nhưng "nếu để Mattia học vật lý, nghiên cứu vật lý như tôi chứ không phải toán học thì độc giả sẽ nghĩ đó là tôi mất", Paolo hóm hỉnh.

Trong tác phẩm, ngoài nước Ý, anh cũng không mô tả rõ ràng một địa dành nào khác, cho dù có sự dịch chuyển về địa lý của các nhân vật, điều đó cho thấy phần nào khoảng cách, không gian không có ý nghĩa nhiều với người trẻ, chỉ có nỗi cô đơn là rất gần.

"Tôi sẽ chọn theo đuổi nghiệp văn chương thay vì nghiên cứu vật lý"

Vẻ ngoài rất thân thiện, trẻ trung với miệng cười, mắt cười, nhưng Paolo đã tỏ ra chắc tay, "già đời" khi viết những trang văn về người trẻ, về nỗi cô đơn mà họ đang mang; để dù là thế hệ nào, khi đọc, cũng có thể thấy mình trong đó.

Paolo Giordano từ chối việc đưa nhân vật đi theo lối mòn của những câu chuyện tình và tìm đến một kết thúc có hậu. Anh để mặc họ ở đó với khối băng lạnh lẽo trong mỗi tâm hồn, để họ phải mải mê tìm kiếm một hơi ấm, một sự đồng cảm và rồi hẫng hụt giữa không trung.

Chính phong cách viết sắc lạnh, chặt chẽ về bố cục và kết cấu của Paolo Giordano, gần như đi ngược lại với hầu hết các nhà văn Italia khác thường chọn lối viết nồng nhiệt, ngồn ngộn câu chữ, có lẽ bắt nguồn từ chính ý thức của một người nghiên cứu khoa học.

"Tôi tin chắc rằng một xuất thân đặc biệt đi rất xa khỏi văn chương đích thực - tức là chúng ta có nền tảng về khoa học, kinh tế hay bất cứ thứ gì khác - thì có thể mang tới một hướng đi khác để nói về hiện thực", Paolo tâm sự.

Lần đầu tiên ở Ý, phần đông trong số 400 thành viên ban giam khảo của giải thưởng văn học Strega vốn luôn hướng đến các nhà văn thế hệ trước đã bỏ phiếu cho tiểu thuyết đầu tay của người ghi lại "nỗi cô đơn của các số nguyên tố" - một nhà khoa học trẻ, đúng hơn là một người vừa ham mê nghiên cứu những quy luật tự nhiên cùng những con số và vẫn không quên "chắt lọc" những vẻ đẹp của tâm hồn qua trang viết.

Mang "trái tim nóng và cái đầu lạnh", thuyết phục người khác bằng chính sản phẩm cụ thể của mình như Paolo bảo sao không khiến người ta sẵn sàng nghĩ khác đi, làm khác đi về người trẻ; dám ghi nhận và đánh giá đánh giá dứt khoát về họ, bất kể đó là "gương mặt mới toanh" hay mới chỉ đến với công chúng bằng tác phẩm đầu tay.

Và như thế, Paolo Giordano chẳng thể cô đơn giữa cặp số nguyên tố văn chương và khoa học.

• Bài và ảnh: Bùi Dũng