Áp lực “xanh” lên các công ty sẽ giảm bớt, nhưng tôi tin rằng sức mạnh tiềm ẩn của “làn sóng xanh” này sẽ tiếp tục phát triển trong các năm tiếp theo. Dưới đây là một vài dự báo cho những xu hướng của bức tranh “xanh” này trong năm 2009:

“Xanh nhạt” sẽ tập trung vào cắt giảm chi phí…

Xu hướng “xanh hoá” sẽ dẫn dắt quá trình đổi mới và tạo ra giá trị theo 4 cách cơ bản sau: cắt giảm chi phí, giảm thiểu rủi ro, tăng trưởng doanh thu, và tăng cường giá trị thương hiệu. Nhưng trong năm 2009, yếu tố đầu tiên sẽ được ưu tiên hơn cả - giảm chi phí. Các công ty sẽ giảm bớt hứng thú với việc đầu tư vào Nghiên cứu và Phát triển (R&D) để tạo ra những sản phẩm xanh.

… nhưng khái niệm “rủi ro” sẽ được mở rộng

Nếu chúng ta có được một bài học trong năm qua thì đó là cộng đồng doanh nghiệp và tài chính đã không có đủ năng lực để đánh giá và lí giải các rủi ro. Con người một cách bản năng thường đánh giá quá cao một số rủi ro này và đánh giá quá thấp một số rủi ro khác (ví dụ khả năng giá nhà đất giảm). Trong tình hình biến đổi khí hậu này, chúng ta càng thấm thía rằng rủi ro của việc không ứng phó với tình hình là quá lớn.

Citygroup, JP Morgan và Morgan Stanley đã đưa ra Những nguyên tắc carbon (Carbon Principles) vào đầu năm 2008. Về cơ bản, hiệp định này cam kết rằng các công ty sẽ chú ý đến các khoản đầu tư vào than đá, quan tâm đến biến đổi khí hậu và cân nhắc mức độ rủi ra của việc chi phí vào than đá.

Cuối năm 2008, một số đại gia trong ngành bảo hiểm và tài chính – trong đó có HSBC, Munich Re, Standard Chartered và Swiss Re cũng đưa ra Những nguyên tắc khí hậu (Climate Principles). Những nguyên tắc chỉ đạo này chỉ mang tính nguyện vọng, nhưng chúng cũng tăng cường nhận thức về ảnh hưởng của biến đổi khí hậu đối với mọi mặt trong các doanh nghiệp của họ, trong đó có các danh mục đầu tư của họ.

Sức mạnh tiềm ẩn của “làn sóng xanh” sẽ tiếp tục phát triển. Ảnh: Corbis

Áp lực “xanh hoá” lên các nhà cung cấp

“Xanh hóa” chuỗi cung ứng có lẽ là con đường dễ dàng nhất để chấp nhận thời kỳ khó khăn. Bạn chỉ đơn giản là đẩy rắc rối và chi phí sang cho những người khác, và nếu bạn đủ lớn như Wal-Mart, bạn đã đi đúng hướng rồi đấy.

Wal-Mart và nhiều công ty khác tin rằng đẩy các áp lực môi trường vào các khâu khác trong chuỗi cung ứng sẽ tạo ra giá trị cho tất cả. Đại gia bán lẻ này đã tổ chức một cuộc họp mang tính lịch sử tại Bắc Kinh, Trung Quốc tháng 10/2008. Các nhà quản trị hàng đầu của Wal-Mart đã nhấn mạnh rằng chương trình nghị sự “xanh” không biến mất mà trên thực tế đang vận hành ngày càng nhanh hơn.

Tất nhiên suy thoái toàn cầu có thể làm nản lòng bất cứ kế hoạch tham vọng nào, nhưng có rất ít dấu hiệu cho thấy những ông lớn này từ bỏ ý tưởng “xanh hoá”.

Đổi mới sẽ trở nên quan trọng hơn bao giờ hết

Bài liên quan:
	Lợi nhuận lâu dài nằm ở năng lượng xanh
	Sản xuất "xanh" – lợi thế tiềm năng chưa được khám phá
	Ba bí quyết dành cho những nhà doanh nghiệp xanh
	Biến đổi khí hậu: Cơ hội cho các doanh nghiệp “xanh”

Điều này nghe có vẻ đối lập với dự đoán rằng “cắt giảm chi phí sẽ đóng vai trò điều khiển”. Nhưng đổi mới có ý nghĩa lớn hơn là chỉ những sản phẩm mới hào nhoáng, nó cũng tập trung vào việc cắt giảm chi phí một cách thông minh. Năm 2009 sẽ là thời điểm tốt để suy nghĩ thấu đáo về mô hình kinh doanh và đặt ra những câu hỏi hoàn toàn mới và khác biệt.

Nhà tư tưởng đổi mới hàng đầu của Đại học Harvard - Clayton Christensen - đã phát biểu trên tờ Wall Street Journal rằng sự sụp đổ kinh tế “sẽ có ảnh hưởng hoàn toàn tích cực đối với sự đổi mới”. Theo logic hoàn toàn ngược đời đó, những thời kỳ khó khăn sẽ “buộc các nhà đổi mới không được phép phung phí quá nhiều tiền bạc như trước”.

Vậy hãy sử dụng năm 2009 để tìm kiếm những cơ hội đổi mới “xanh”. Hãy tìm cách cắt giảm mạnh mẽ việc sử dụng năng lượng và nguồn lực khác trong cả quá trình hoạt động kinh doanh, và thông qua các sản phẩm, giúp khách hàng của bạn tham gia vào quá trình “xanh hoá”.

Năm 2009 sẽ là một năm khó khăn. Nhưng “làn sóng xanh”, ngay cả khi bị giảm đi một chút, vẫn sẽ tiếp tục cuộn trào. Những công ty thông minh nhất sẽ tiếp tục đưa những nguyên tắc cơ bản lên một tầm cao mới. Sau cuộc suy thoái, khi vốn trở nên dư giả hơn, đầu tư “xanh” sẽ bắt đầu lại một cách nghiêm túc. Kinh doanh bền vững sẽ sớm không còn là mục tiêu bên lề, mà sẽ trở thành cốt lõi của những công ty thành công.

- Bài viết của Andrew Winson trên Harvard Business Publishing -

• Minh Phương dịch