Hà Nội có thể có các dải xanh bảo vệ môi trường và là cơ hội việc làm cho người nghèo?

Nếu muốn bàn lại vấn đề rằng Thủ đô không nhất thiết là Trung tâm kinh tế và văn hóa và không nhất thiết phải lớn… thì phải bàn lại cả Hiến pháp. Hiến pháp 1946 và Hiến pháp sửa đổi đều quy định Thủ đô Hà Nội là Trung tâm Chính trị, Kinh tế, Văn hóa của cả nước.

Hà Nội cũ thời Pháp chỉ chứa chưa đến 20 vạn dân và chỉ là một đô thị hành chính. Những năm 1968 - 1970 của thế kỷ trước, Hà Nội chưa đến 1 triệu dân và dự kiến sẽ không quá 1,2 triệu dân.

Đó là bài toán hợp lý với cái khung của thành phố cũ, đường nhỏ, phố nhỏ, hệ thống hạ tầng cấp thóat nước và giao thông đều nho nhỏ .

Hiện nay dân số Thủ đô đã lên tới 3.400.000 người , tức là đã gấp 3 lần sức chứa của hệ thống hạ tầng vốn có, cho nên giao thông tắc ách, môi trường bị ô nhiễm … là điều không thể tránh được.

Đó là hệ lụy tất yếu của một cơ cấu đô "xen cấy" đến mức tối đa. Nội thành thì không còn chỗ thở, phình to ra xung quanh thì không khác gì đeo thêm đá lên vai một cơ thể gầy yếu cho đến mức cơ thể đó phải gục ngã. 

Mở rộng mới là tiết kiệm đất

Sơ đồ Thủ đô mở rộng bao gồm cả tỉnh Hà Tây có các trục xuyên tâm và dải xanh đan xen cho thấy các khu mới phải mở ra xa khu trung tâm, có những vùng đệm mầu xanh ở giữa khu mới và thành phố cũ. Các dải xanh đó là các hành lang dẫn gió, đóng góp việc bảo vệ môi trường, sản sinh ra khí oxy.

Nếu các dải xanh đó chật hẹp, thì đơn thuần chỉ là giải cách ly, chống ồn, chống bụi. Nếu dải xanh lớn hơn, có thể là một trang trại trồng cây ăn quả,  hoặc là khu sản xuất rau sạch, hoa tươi cho thành phố, lớn hơn nữa, có thể tạo thành khu du lịch sinh thái hoặc thành phố vệ tinh như đang hình thành ở Khu Công nghệ cao Hòa Lạc.

Ngày nay, cả thế giới, nhất là các nước phát triển, đang mong muốn được trở về thời kỳ hoang sơ, để được làm lại từ đầu như chúng ta đang đi.

Mở rộng là cơ hội cho người nghèo không bị bỏ rơi

Nhiều bài viết đã phàn nàn rằng các khu đô thị mới lấy hết ruộng đất, trả cho người nông dân ít tiền rồi hoàn toàn bỏ rơi họ. Người đô thị thì giàu lên, người nông dân thì bị bần cùng. Hình ảnh đan xen các dải mầu xanh và các mảng xanh tạo cơ hội cho người đô thị và người nông dân xích lại gần nhau.

Và như vậy, các trang trại cây ăn quả, các vườn rau tươi, hoa tươi, các khu du lịch sinh thái nhỏ cho họat động du lịch toàn dân là cơ hôi cho người nông dân không bị đẩy ra ngoài cuộc sống của đô thị. 

Xin đặc biệt lưu ý rằng người nông đân chưa bao giờ có nhiều tiền, xã hội phải tạo cơ hội cho họ đổi đời từ dịp may hiếm hoi đó.                            

• KTS Trần Thanh Vân