Minh bạch những vấn đề đụng chạm quốc kế dân sinh

(TuanVietNam) - Những đợt sóng dư luận xung quanh các vấn đề về quy hoạch, kiến trúc đô thị liên tục trong thời gian gần đây khiến cho nhiều người đặt câu hỏi: Tại sao chỉ đến khicông luận lên tiếng gay gắt thìmột số vấn đề mới có vẻ"minh bạch" và được chính quyền cơ sở "quan tâm" giải quyết công khai?


Thiếu chia sẻ

Thời gian qua, người dân đã sử dụng các kênh truyền thông để bày tỏ nỗi bức xúc: Không muốn biến sân chơi Con Voi thành trung tâm thương mại; Không muốn xây dựng một khách sạn trong công viên Thống Nhất và không muốn xây dựng đền thờ Lý Thái Tổ tại vườn hoa Lý Thái Tổ...

Và báo chí đã chứng tỏ là cầu nối hữu hiệu nhất trong việc truyền tải các ý kiến, nguyện vọng của người dân trong công tác quy hoạch, quản lý đô thị đến với các cấp chính quyền. Bản thân đội ngũ chuyên gia cũng thông qua kênh này để tham gia ý kiến, bày tỏ quan điểm.
 

Các dự án cải tạo nhà B6 Giảng Võ, xây khách sạn trong công viên Thống Nhất, xây TTTM trên nền chợ 19/12, xây TTTM thay thế sân chơi Con Voi đều đã gây nhiều tranh luận do ý kiến của người dân chưa được chú trọng đúng mức.


Điều đó cho thấy, trong quy hoạch xây dựng, những vấn đề có liên quan trực tiếp tới đời sống dân cư, dường như giữa người dân - giới đầu tư và chính quyền cơ sở đã ít khi tìm được tiếng nói đồng thuận.

Xem thêm:
Phản đối "xén" đất công viên Thống Nhất để xây khách sạn
TTTM 19-12 chỉ là sự tiếp nối quy hoạch manh mún
Tiếp tục mập mờ quanh trung tâm thương mại Con Voi
Xử lý chung cư cũ bùng nhùng vì thiếu minh bạch
Xử lý chung cư cũ nát và quyền được biết của dân
Đơn cử, những khúc mắc trong "Kế hoạch tổ chức xin ý kiến đại diện các hộ dân khu vực Trung Tự về việc xây dựng chợ tạm tại khu đất Con Voi". Các khâu xác định đối tượng lấy ý kiến, số lượng người được hỏi, phạm vi hỏi... đều bộc lộ những điều khó hiểu.

Hay cách lấy ý kiến và giải đáp các thắc mắc, kiện tụng của một số người dân xung quanh nhà B6, C7 Giảng Võ, Hà Nội cũng bộc lộ những lúng túng của chính quyền sở tại.

Tất cả những trăn trở đó khiến dư luận bức xúc: Liệu có một cách nào đó, để người dân - nhà đầu tư và chính quyền sở tại tìm được tiếng nói chung.

Và rằng, cuộc sống gấp gáp hối hả đã đòi hỏi không thể cứ mãi chần chừ vì quyền lợi của một nhóm lợi ích nào đó. Đảng và Nhà nước luôn chủ trương tạo điều kiện để người dân tham gia ý kiến, đặc biệt trong những vấn đề qui hoạch, xây dựng các công trình quốc kế dân sinh và nhiều vấn đề quan trọng khác của đất nước.

Minh bạch để có đồng thuận

Theo giới quan sát, để có được tiếng nói nhất trí cao, để tránh những giằng co, thiết nghĩ chính quyền cơ sở cần tăng cường công khai, minh bạch và biết lắng nghe kỹ lưỡng, thấu đáo hơn những ý kiến của người dân ngay từ đầu, ngay từ lúc có chủ trương chứ đừng để đến lúc "sự đã rồi". 

Còn nhớ, liên quan đến việc danh mục mật, năm ngoái cơ quan chức năng đã ban hành danh mục một loạt những điều khoản mật trong ngành xây dựng khiến giới chuyên gia trong ngành kêu rằng nếu chiếu theo đó thì hầu hết tất cả đều là thông tin mật?".  

Về việc này, Tổng Thanh tra Chính phủ Trần Văn Truyền
Trả lời phỏng vấn báo VietNamNet hồi tháng 2 vừa qua, đã có ý kiến rõ ràng: "Những văn bản thuộc về nội bộ cũng phải theo quy định của các cơ quan có thẩm quyền thì mới được công bố là mật, chứ không phải bất kỳ văn bản nào không muốn cho người khác xem thì cứ đóng dấu mật...".

Ông Truyền còn nêu rõ: "Những vấn đề cơ mật là vấn đề có liên quan đến an ninh quốc phòng quốc gia, có quan hệ đặc biệt đến sự phát triển của đất nước. Còn lại, những vấn đề đụng chạm quốc kế dân sinh, sự phát triển đất nước thì không bao giờ có thể gọi là mật". 

Chờ Luật Quy hoạch đô thị

Trong 2 năm qua, Dự thảo Luật Quy hoạch đô thị đã được Bộ Xây dựng điều chỉnh tới 18 lần. Dự kiến, dự thảo này sẽ được trình Quốc Hội thông qua trong kỳ họp sẽ diễn ra vào tháng này.

Tuy nhiên, cho tới lúc này, vẫn còn rất nhiều ý kiến về: Phạm vi điều chỉnh, Hội đồng kiến trúc quy hoạch và kiến trúc sư trưởng, trình tự lập, thẩm định, phê duyệt Quy hoạch đô thị, phân loại đô thị, thanh tra xử lý vi phạm, xin ý kiến nhân dân...

Phần "xin ý kiến nhân dân" đang được đặt ở bước cuối cùng trong toàn bộ quá trình lập dự án quy hoạch. Liên quan đến điểm này, nhiều ý kiến cho rằng, việc lấy ý kiến không thể xếp là một bước trong lập quy hoạch đô thị, mà phải được tiến hành song song với tất cả các khâu khác. Đó là tiền đề và là bằng chứng cho quá trình công khai minh bạch hóa công tác quy hoạch xây dựng.  

Thậm chí, nhiều ý kiến gửi tới Tuần Việt Nam còn bày tỏ, trong dự thảo phải quy định rất  rõ tất cả tiêu chí lấy ý kiến nhân dân như: phạm vi lấy ý kiến, thời gian trả lời, trách nhiệm cá nhân trong thu thập và trả lời dân, coi các nội dung lấy ý kiến là một cơ sở có tính pháp lý để quyết định lập quy hoạch.

Để rộng đường dư luận, Tuần Việt Nam ghi nhận mọi ý kiến thảo luận xung quanh vấn đề này. Mời độc giả gửi bài viết theo bảng dưới đây.

  • Linh Thủy

Bài 1: Thông tin quy hoạch không rõ ràng, khó tiếp cận

KTS Phạm Hùng Cường - ĐH Xây dựng, nêu những vấn đề nổi cộm trong vấn đề tiếp cận thông tin quy hoạch của người dân: người dân được góp ý muộn, nặng hình thức, thông tin không rõ ràng, khó tiếp cận, không được tham gia giám sát trong quá trình thực hiện quy hoạch.

Trách nhiệm lấy ý kiến về quy hoạch đô thị:

(Trích Dự thảo Luật Quy hoạch Đô thị, Mục 2: Lấy ý kiến về quy hoạch đô thị)

1. Cơ quan tổ chức lập quy hoạch đô thị có trách nhiệm lấy ý kiến của các cơ quan, tổ chức, cá nhân và cộng đồng có liên quan về nhiệm vụ và đồ án quy hoạch đô thị.

Ủy ban nhân dân các cấp có liên quan, tổ chức tư vấn có trách nhiệm phối hợp với cơ quan tổ chức lập quy hoạch đô thị trong việc lấy ý kiến.

2. Đối với nhiệm vụ và đồ án quy hoạch đô thị thuộc thẩm quyền phê duyệt của Thủ tướng Chính phủ thì ngoài việc lấy ý kiến theo quy định tại khoản 1 Điều này, Bộ Xây dựng có trách nhiệm lấy ý kiến của các bộ, cơ quan, tổ chức có liên quan.

Đơn vị Tổ chức tư vấn lập quy hoạch có trách nhiệm lấy ý kiến của các cơ quan, tổ chức, cá nhân và cộng đồng có liên quan trong quá trình lập đồ án quy hoạch đô thị.

3. Ủy ban nhân dân các cấp có liên quan chủ trì phối hợp với đơn vị tư vấn lấy ý kiến của cộng đồng trong phạm vi do mình quản lý về đồ án quy hoạch đô thị.

4. Đối với nhiệm vụ và đồ án quy hoạch đô thị thuộc thẩm quyền phê duyệt của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Xây dựng có trách nhiệm lấy ý kiến của các bộ, cơ quan, tổ chức có liên quan.

Các ý kiến đóng góp phải được tổng hợp đầy đủ, có giải trình, tiếp thu và báo cáo có thẩm quyền xem xét trước khi quyết định phê duyệt.

Hình thức, thời gian lấy ý kiến

Việc lấy ý kiến đồ án quy hoạch đô thị phải thông qua các hình thức sau:

- Gửi hồ sơ, tài liệu

- Tổ chức hội nghị, hội thảo

- Phát phiếu điều tra, phỏng vấn

- Trưng bày công khai phương án quy hoạch của đồ án

- Qua phương tiện thông tin đại chúng

Đơn vị, cơ quan có trách nhiệm lấy ý kiến phải dành khoảng thời gian ít nhất là 30 ngày để tổ chức, cá nhân tham gia đóng góp ý kiến.

Quy định lấy ý kiến đối với đồ án quy hoạch đô thị

1. Việc lấy ý kiến của các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan theo quy định của điều 21 của Luật này được thực hiện bằng hình thức gửi hồ sơ, tài liệu hoặc tổ chức hội nghị, hội thảo. Cơ quan, tổ chức được lấy ý kiến có trách nhiệm trả lời bằng văn bản.

2. Việc lấy ý kiến của cộng đồng dân cư đối với đồ án quy hoạch chung được thực hiện thông qua lấy ý kiến của đại diện cộng đồng dân cư bằng hình thức phát phiếu điều tra, phỏng vấn.

3. Việc lấy ý kiến của cộng đồng dân cư đối với đồ án quy hoạch phân khu và quy hoạch chi tiết được thực hiện bằng phiếu góp ý thông qua hình thức trưng bày công khai hoặc giới thiệu phương án quy hoạch trên phương tiện thông tin đại chúng.

4. Cơ quan, tổ chức có trách nhiệm lấy ý kiến phải dành khoảng thời gian lấy ý kiến ít nhất là 15 ngày đối với cơ quan, 30 ngày đối với tổ chức, cá nhân, cộng đồng có liên quan.

* Xin bạn vui lòng gõ tiếng việt có dấu