Marc Levy "chat" với Mọt Sách
“Nếu em không phải một giấc mơ”, “Kiếp sau”, “Bảy ngày cho mãi mãi”, “Bạn tôi tình tôi”, “Em ở đâu?”,... của nhà văn nổi tiếng người Pháp, đang có mặt tại Hà Nội, đều là những tiểu thuyết được nhiều độc giả Việt Nam tìm đọc thời gian gần đây.
Một cuộc "hội thoại" (chat) của hư cấu và sáng tạo giữa Mark Levy và "nhân vật giả định" Mọt Sách ngõ hầu để hiểu hơn về những tác phẩm nhẹ nhàng, đơn giản, lôi cuốn của nhà văn, mà xét ở một khía cạnh nào đó đã tạo nhiều ảnh hưởng tích cực tới giới trẻ, khơi dậy trong họ niềm ham thích đọc sách.
 |
|
Marc Levy (sinh 16/10/1961, tại Boulogne-Billancourt, nước Pháp) là nhà văn người Pháp gốc Do Thái |
- Mọt Sách: Những lời nhận xét hay giới thiệu về ông đều tuyệt vời cả. Ví dụ như thế này, chẳng hạn: “Những ai không tin vào sự kỳ diệu của tình yêu có thể phải suy nghĩ lại khi đọc xong hai cuốn tiểu thuyết: "Nếu em không phải một giấc mơ” và “Gặp lại” của Marc Levy...”. Tôi thì tôi chẳng bao giờ không tin vào tình yêu, nhưng nghe thấy thế thì tôi cũng muốn đọc. Sau khi đọc xong, quả tôi có được chứng kiến một tình yêu ngây thơ và mùi mẫn.
Marc Levy: Trong thời đại của chúng ta, rất khó nói về tình yêu, rất khó diễn tả tình cảm này. Khi nói về tình yêu, bạn luôn luôn sợ sai lầm, bạn sợ mình trở nên thô thiển và ngây thơ. Nhưng tôi cảm thấy rằng tình yêu thiếu sự ngây thơ thì sẽ mất hết vẻ quyến rũ.
 |
|
Tiểu thuyết đầu tiên của Mark Levy là Et si c"était vrai... (Và nếu như chuyện này là có thật hay còn gọi là Nếu em không phải một giấc mơ), vào năm 1998 (Ảnh: AFP) |
Marc Levy: Người ta cũng thường viết cho tôi rằng các cuốn tiểu thuyết của tôi đã trả lại cho mọi người niềm hứng thú đọc sách. Những bức thư như vậy đối với tôi có ý nghĩa gấp trăm lần những giải thưởng văn học quan trọng nhất.
Mọt Sách: Có vẻ cái gì mà kết hợp được ba thứ: nước mắt, tình yêu, chết (vì tai nạn hay ung thư chẳng hạn), nói nôm na là: yêu lâm li, chết bi thảm, thì đều được hâm mộ cả. Xem ra không chỉ ở Việt Nam, mà mọi nơi trên thế giới đều thế.
Marc Levy: Còn thiếu yếu tố hài hước nữa.
Mọt Sách: Tôi phải thừa nhận rằng văn phong ông khá ổn. Đề tài cũng phong phú, tuy rằng luôn xoay quanh chuyện tình yêu. Nhân vật xuất hiện ở nhiều lĩnh vực nghề nghiệp trong xã hội. Và khi đọc sách của ông, quả thật cũng biết thêm được nhiều thứ hay hay.
Marc Levy: Tôi được độc giả gọi là “nhà văn của tình yêu”.
Mọt Sách: Hình như là cứ dùng thủ pháp truyền thống (nói thẳng ra là: cũ), cộng với chút lãng mạn, cứ thế, từ từ mà kể, thì sẽ tha hồ mạch lạc, dễ hiểu, dễ theo dõi, dễ đồng cảm, dễ gây sốt...
Marc Levy: Xin nhắc lại, tôi không phải là người phát hiện ra châu Mỹ. Tôi viết và không ngước nhìn lên giới văn học thượng lưu. Tôi kể những câu chuyện của mình, bằng ngôn ngữ mộc mạc, và tôi muốn tất cả bạn đọc đều hiểu được chúng
 |
 |
Mọt Sách: Hơi dài dòng một chút, đọc sách của ông, tôi chợt nhớ đến Thuận, một nhà văn của Việt Nam. Thuận có viết rằng, Paris có lẽ còn trích dẫn danh ngôn lưu loát hơn Hà Nội, mà không cần bỏ tiền mua tuyển tập danh ngôn. Dù thế nào thì cũng chẳng ai bắt bẻ danh ngôn được. Như cuốn “Em ở đâu?” của ông chẳng hạn:
- Yêu trước hết là chấp nhận rủi ro.
- Yêu thôi không chưa đủ, còn phải hợp nhau nữa.
- Phải yêu cái cuộc sống mà ta sẽ sống cùng với người kia, chia sẻ những ước muốn, những mong đợi, cùng có chung những mục đích, chung những đam mê.
- Không thể hiểu rõ người kia ngay từ ban đầu, khi yêu người ta phải biết kiên nhẫn.
- Yêu không phải là từ bỏ tự do của mình, mà là mang đến cho nó một ý nghĩa.
Marc Levy: Còn nữa:
- Khiêm tốn cũng có nghĩa là tin vào cuộc sống của mình.
- Sự nghi ngờ gặm nhấm con người ta hàng ngày.
- Ra đi không phải bao giờ cũng đồng nghĩa với một sự từ bỏ, đó cũng có thể là một cách để giữ gìn những gì đã trải qua, nếu người ta biết ra đi trước khi quá trễ.
 |
 |
|
Một vài tác phẩm của Mark Levy in ở VN |
Marc Levy: Và đúng là không thể bắt bẻ danh ngôn.
Mọt Sách: Tiểu thuyết của ông được dịch ra 39 thứ tiếng, tiêu thụ 15 triệu bản trên thế giới, lại còn được Hollywood dựng phim. Vì cớ gì mà ông cứ khăng khăng: “Tôi không phải là nhà văn”?
Marc Levy: Ở Pháp người ta cho rằng các nhà văn thiếu sự khiêm tốn.
Mọt Sách: Có phải vì giới phê bình nói Marc Levy là tác giả của những cuốn sách để đọc một lần trên tàu điện ngầm? Tôi thì tôi không ở nước Pháp, nhưng tôi cũng lờ mờ hiểu sách đọc trên tàu điện ngầm là như thế nào.
Marc Levy: Chẳng có gì hạnh phúc hơn với tôi khi được độc giả đọc trên tàu điện ngầm.
Mọt Sách: Mấy hôm nay tôi chăm chỉ lên mạng nên biết báo chí Việt Nam đưa tin ầm ĩ về việc ông sang giao lưu tại Việt Nam. Tôi cũng được biết thêm là có một anh chàng Mỹ còn đạt trình độ “Quỳnh Dao” hơn cả ông (mỗi lần viết sách, câu đầu tiên là chàng cảm ơn vợ, người mà càng ngày càng đẹp hơn, sau mười năm chung sống, tình cảm của chàng dành cho vợ nguyễn-y-vân như thuở ban đầu... Thật là những lời có cánh, nghe xong các chị em chỉ muốn bay lên giời!).
Các khoản ốm đau, bệnh tật cũng được tận dụng triệt để trong sách của chàng. Nói chung là nội dung thì lãng mạn như cổ tích và đẹp đẽ hơn cổ tích rất nhiều. Chẳng hiểu sao Nhã Nam chưa liên kết với NXB Hội Nhà văn để xuất bản nhỉ? Chắc chắn là cũng rất đắt khách.
Marc Levy: Cái đó thì phải hỏi Nhã Nam.
Mọt Sách: Nhưng tôi cũng phải nói thật là lần đầu tiên đọc sách của một tác giả Pháp, tức là ông, mà tôi lại có cảm giác như mình vừa xem phim Mỹ.
Marc Levy: Điều đó đâu có quan trọng.
 |
 |
Mọt Sách: Cuốn truyện mới của ông “Toutes ces choces qu’on ne s’est pas dites” (Tạm dịch: Những điều chúng ta chưa nói) chưa được dịch sang tiếng Việt. Nhưng tôi đoán rằng, nó cũng là một thứ lãng mạn và hư ảo, đầy những hồi hộp và yêu thương?
Marc Levy: Bởi vì tương lai của những chuyện kể “ngày xửa... ngày xưa...” còn rất dài.
Mọt Sách: Quả có thế thật!
***
(Như đã trình bày ở trên, đoạn đối thoại này là tưởng tượng. Bởi vì Marc Levy đã sang Việt Nam, nhưng đang đi nghỉ cuối tuần ở Hạ Long, và phải 15 giờ chiều 6/10, ông mới ra mắt báo giới tại trung tâm văn hóa Pháp L’Espace.
Tác giả của đoạn đối thoại trong vai Mọt Sách, nhà văn đắt khách nhất tại Pháp trong vai Marc Levy. Nhà văn Thuận trong vai nhà văn Thuận, tác giả của “Made in Vietnam”, “Chinatown”, “Paris 11 tháng 8”, “T mất tích”, “VânVy”.
Nicholas Sparks trong vai nhà văn Mỹ “Quỳnh Dao” hơn cả Marc Levy, tác giả của “The Choice”, “Message in the bottle”, “Nights in Rodanthe”, “A walk to remember”, “The Notebook”, ...
Cũng xin nói thêm là ý tưởng của bài viết này đến từ việc đọc Thuận, chứ tác giả cũng không giàu sức tưởng tượng đến mức tự nghĩ ra.
- Đinh Phương Linh
|
|
|
Năm 1989, con trai ông ra đời. Levy bắt đầu viết truyện cho con. Lên 9 tuổi, cậu con trai tuyên bố: "Xem TV thích hơn". Nhưng nhà văn vẫn tiếp tục viết. Thành công đến với ông khi Nếu em không phải một giấc mơ (xuất bản năm 2000) trở thành best-seller tại Pháp, châu Âu, cũng như trên toàn thế giới. Sau đó, Hollywood đã dựng tác phẩm này thành bộ phim ăn khách Just like Heaven, với sự tham gia của hai ngôi sao Reese Witherspoon và Mark Ruffalo. Bị giới phê bình Paris chỉ trích và ghẻ lạnh vì đã sáng tác những cuốn sách mang tính thương mại, nhưng Levy vẫn kiên định với phong cách "lãng mạn siêu thực" của mình. Theo Le Figaro, 2007 là năm thứ tư liên tiếp Marc Levy dẫn đầu danh sách mười nhà văn được đọc nhiều nhất tại Pháp với 1.462.000 bản sách được bán ra. Ông cũng là nhà văn nước ngoài đầu tiên có fanclub tại Việt Nam. Marc Levy tới Việt Nam theo lời mời của Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam. Trong những ngày lưu lại ở Việt Nam, nhà văn có chuyến thăm Vịnh Hạ Long trong 3 ngày, trước khi dự khai mạc ngày hội đọc sách Pháp tại Savina, 44 Tràng Tiền vào ngày 7/10. Ngày 8/10, ông giao lưu cùng học sinh - sinh viên tại Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn. Cuộc gặp gỡ giữa Marc Levy và độc giả TP HCM được tổ chức vào ngày 9/10, tại Viện trao đổi văn hóa Pháp Idecaf - 31 Thái Văn Lung, quận 1. Ngày 11/10, ông rời VN. |
