"Lụa" - tấn kịch gợi cảm và ám ảnh
Giống như vẻ đẹp ám ảnh và huyến bí phương Đông, “Lụa” mê hoặc người đọc bằng chính sự mềm mại, linh hoạt và bí ẩn của mình. Ta không cách nào nắm bắt được - mà chỉ có thể cảm nhận vẻ đẹp ấy!
Tên sách: LỤA (SETA)
Tác giả: Alessandro Baricco
Dịch giả: Tố Châu
Công ty Văn hóa và Truyền thông Nhã Nam & NXB Văn học
*****
 |
|
Bìa sách "Lụa" bản tiếng Việt |
Có bốn lần Herve Joncour, thương nhân người Pháp, vượt đại dương và núi non trùng điệp để tìm sang nước Nhật xa xôi. Và lần nào cũng thế, “anh qua biên giới quãng gần Metz, qua các bang Wurtemberg và Baviere, vào nước Áo, đi tàu hoả tới Viên rồi Budapest và tiếp tục tới tận Kiev.
Anh đi ngựa qua hai nghìn kilômét đồng cỏ Nga, vượt qua dãy Ural tới Siberie, đi tiếp bốn mươi ngày trước khi tới hồ Baikal, nơi mà dân địa phương gọi là hồ thần thánh. Anh xuôi dọc sông Amur, theo biên giới Trung Quốc tới tận đại dương và khi tới đó, anh ở lại cảng Sabirk mười một ngày để chờ một con tàu buôn lậu của người Hà Lan đưa anh tới Capo Teraya trên bờ biển phía Đông Nhật Bản”.
Đoạn văn đặc tả từng chặng đường dẫn từ Pháp sang Nhật được sử dụng gần như nguyên vẹn cả bốn lần. Một khoảng cách vời vợi của thời gian và không gian. Sự xa cách ngàn trùng của chiều dài địa lý. Chỉ có tình yêu và niềm đam mê là không xa cách, mà ngược lại, tăng lên theo cấp số nhân, cho đến khi giữ trọn cuộc đời một con người.
Lần đầu tiên đến Nhật, Herve Joncour gặp nhiều thuận lợi. Anh gặp được chủ một vùng đất, người sẽ bán cho anh số trứng tằm tốt nhất để mang về Pháp Quốc. Anh được hưởng cuộc sống yên tĩnh đến tuyệt đối mà ẩn sâu dưới đó lại là những vận động dữ dội của lòng người và tình người.
Quan trọng hơn, anh gặp được một người phụ nữ, gặp được tình yêu dữ dội và lớn lao sẽ nhốt anh trong thương nhớ khắc khoải cho đến hết đời.
Người con gái ấy được miêu tả “mắt nàng không phải của người phương Đông và gương mặt nàng là gương mặt của một thiếu nữ”. Tất cả chỉ có thế. Không một dòng gợi về vóc dáng, không một dòng về xuất thân, và tất nhiên không bao giờ có tiếng nói, vì họ hoàn toàn không hiểu ngôn ngữ của nhau. Họ yêu nhau ngay từ cái nhìn đầu tiên. Họ dùng ánh mắt để tìm đến nhau, để hiểu, để yêu và để dâng hiến cho nhau trọn vẹn.
Tên nàng là gì, Herve Joncour không biết. Khuôn mặt thực sự của nàng thế nào, Herve Joncour không hay. Nhưng vì tình yêu với nàng, vì mảnh lụa nhỏ xíu với "vài chữ tượng hình viết dọc trên đó. Bằng mực Tàu" -“Hãy quay lại với em, nếu không em sẽ chết”, Herve Joncour đã bốn lượt vượt trùng dương và rừng thẳm, vượt qua cả tình vợ chồng, vượt lòng thuỷ chung và sự ăn năn, để tìm đến nước Nhật. Chỉ để lại thấy “mắt nàng không phải của người phương Đông và gương mặt nàng là gương mặt của một thiếu nữ”.
 |
|
Bìa "Lụa" (Seta) nguyên bản |
Khi cô gái xứ Phù Tang đón người tình của mình, nàng mở tung cửa lồng cho hàng ngàn hàng vạn con chim bay tung. Rồi “gương mặt bỗng rạng lên một nụ cười. Nàng đặt tay lên tay Herve, nhẹ nhàng nắm lấy, trì lại đôi chút rồi rút tay ra”.
Đó là lần gần nhau duy nhất mà họ có được. Khi Herve Joncour nhớ người tình, anh “bôi chằng chịt hàng đống giấy với những hình vẽ kỳ dị trông giống như những cỗ máy.
Một tối Helene hỏi anh: Cái gì vậy anh?
Đó là một lồng chim lớn - một chuồng chim
Để làm gì vậy? Em thả chim vào đó, nhiều hết mức mà em làm được, và ngày nào có chuyện gì xảy tới khiến em vô cùng hạnh phúc, em sẽ mở tung cửa và nhìn lũ chim bay đi”
Alessandro Barricco đã dùng cách thức đó, kể chuyện và không bình luận, không dẫn dắt. Chính bản thân tình yêu, con người và cuộc sống đã quá nhiều ẩn ý, quá nhiều xúc cảm mà không một lời bình nào có thể diễn tả được. Thế nên, nhà văn để cho người đọc tự cảm nhận, giống như khoác lên người làn lụa mát rượi, mượt mà, bí ẩn của phương Đông.
Cảm nhận, đó là điều mấu chốt mà Alessandro Barricco mong chờ ở bạn đọc. Nhận xét về cuốn tiểu thuyết, tờ Newsday có viết “Lụa có những sắc màu thật rực rỡ, có cuộc sống bị dồn nén, và có cả bùa ngải của một bức tiểu thuyết họa”.
Sức mạnh huyền bí mà "Lụa" khai thác từ chính tâm hồn, trái tim và chiều sâu cảm xúc của con người đã khiến tác phẩm được đón nhận nồng nhiệt ở châu Âu, trở thành một trong những tiểu thuyết bán chạy nhất của châu lục này.
- Lam Kiều
* Xin bạn vui lòng gõ tiếng việt có dấu