Hoa hậu và hai cuộc họp báo
Đó là hai cuộc họp báo để giải quyết khủng hoảng của cuộc thi Hoa hậu VN 2008: giải thích việc Hoa hậu 2006 Mai Phương Thúy vì tự ái với BTC mà bỏ về nửa chừng và giải thích vụ Hoa hậu 2008 Trần Thị Thùy Dung chưa học hết cấp 3, gian dối học bạ.
>> Ban Tổ Chức HHVN 2008: Lúng túng và… lúng túng
Nhất bên trọng, nhất bên khinh?
Hai cuộc họp báo diễn ra trong hai ngày 24/8 tại Hội An và 5/9 tại trụ sở báo Tiền Phong (Hà Nội) với hai sắc thái, tình huống khác nhau: trước và sau một cuộc thi Hoa hậu Việt Nam 2008 với quá nhiều chuyện ì xèo.
Cuộc trước để "nói lại cho rõ" và bày tỏ sự "phật lòng" về Hoa hậu năm trước, cuộc sau để "bào chữa", bảo vệ cho Hoa hậu năm nay cũng như uy tín của nhà tổ chức. Cả hai cuộc đều không xuất hiện "nhân vật chính" là Hoa hậu 20 tuổi Mai Phương Thúy và Hoa hậu 18 tuổi Trần Thị Thùy Dung.
 |
|
Cuộc họp báo sau "sự cố" Trần Thị Thùy Dung: Từ trái qua: ông Vũ Việt Hùng - Ban Tuyên giáo Trung ương, ông Dương Xuân Nam - Trưởng BTC và ông Chu Tiến Đức, vụ trưởng Vụ Văn xã, Văn phòng Chính phủ |
Ở cuộc ngày 24/8, Mai Phương Thúy trong mắt những người phát ngôn của họp báo là "tự động đến mà không thông báo gì với ban tổ chức. Đây là sai lầm đáng tiếc của Mai Phương Thuý".
Sự "vô tổ chức, vô kỷ luật" như đại diện BTC, ban giám khảo nói ấy vì Mai Phương Thúy làm từ thiện (có phần) "quá đà" nên rút cuộc, một cách không chính thức, cô đã bị "tước" danh hiệu "Hoa hậu hoạt động xã hội hiệu quả nhất" đáng lẽ sẽ được trao tặng nhân dịp 20 năm Hoa hậu VN. Riêng Mai Phương Thúy, cô đã chủ động rút lui và bình tĩnh đón nhận mọi quy kết từ BTC.
Đến cuộc họp báo vừa diễn ra vào sáng ngày 5/9, Hoa hậu Thùy Dung không xuất hiện nhưng có thể cô sẽ thấy mình đã được an ủi và yên lòng phần nào khi ông Dương Xuân Nam (Trưởng BTC) tái khẳng định cô "không vi phạm thể lệ cuộc thi" và "không bị tước vương miện".
Đúng như nhiều phóng viên có mặt lường trước, thông tin mà ông Dương Xuân Nam (và hai người đồng chủ tọa là ông Chu Tiến Đức, vụ trưởng Vụ Văn xã, Văn phòng Chính phủ và ông Vũ Việt Hùng, Ban Tuyên giáo Trung ương) phát biểu xung quanh hai cụm từ "trình độ trung học phổ thông" trong Thể lệ cuộc thi mà Báo Tiền Phong đưa ra và "tốt nghiệp trung học phổ thông" trong Quy chế tổ chức thi hoa hậu do Bộ Văn hóa - Thông tin (nay là Bộ VH-TT & DL) ban hành năm 2006 đến nay vẫn có hiệu lực.
 |
|
Mai Phương Thuý bất ngờ xuất hiện tại Trung tâm thương |
Từ kém phần tích cực nhất cuộc họp báo là "thiếu sót" do ông Dương Xuân Nam đưa ra: "BTC đã thiếu sót khi nhanh nhạy đi trước một chút".
BTC Hoa hậu VN 2008 còn "bào chữa" cho Thùy Dung về chuyện "xé rào" Quy chế ấy rằng: Đó là sự "đi trước nhưng đi đúng tinh thần. Và khi Thể lệ đưa ra thì không ai góp ý, phản hồi gì cả, kể cả Cục Nghệ thuật biểu diễn hay các cơ quan báo chí". Tiếc là cuộc họp báo đó không có mặt của đại diện cơ quan "không thể thiếu" là Cục Nghệ thuật Biểu diễn (Bộ VH-TT &DL) để có ngay "phản hồi"!
Nhìn vào chuyện "trình độ THPT" khác "tốt nghiệp THPT" đó, nhiều độc giả đã phản hồi về nói "BTC lại còn chơi chữ!". Còn BTC nói đó là "bản chất của tuổi trẻ" khi đã "nhanh nhạy đi trước trong một số vấn đề". Chưa rõ công luận có chấp nhận cách giải thích này không, nhưng nếu sự việc thuận theo giải thích đó thì rõ ràng "phép vua đã thua lệ làng"!
"Mổ xẻ" họp báo dưới góc độ truyền thông
Trong truyền thông quan hệ công chúng (PR) có khái niệm "giải quyết, quản lý khủng hoảng" (risk management hoặc crisis management). Hai cuộc họp báo của BTC cuộc thi Hoa hậu VN 2008 chính là để nhằm vào điều đó khi thực tế nảy sinh những sự cố, vấn đề rắc rối.
Có những vấn đề khi được "bàn tay PR" nhanh chóng thu xếp giải quyết kịp thời sẽ được minh bạch, sáng rõ, những thắc mắc băn khoăn từ nhiều phía sẽ được giải tỏa, tránh hàm oan. Nhưng cũng có những vấn đề mà phía truyền tin càng truyền càng rối, càng lộ rõ sự lép vế. Cả hai cuộc họp báo của Hoa hậu VN kể trên rơi vào trường hợp thứ hai.
 |
|
Bà Mai Thị Bích Hà, mẹ của Thùy Dung nghẹn ngào: "Giờ chúng tôi chỉ mong được gặp mặt con gái và trả lại vương miện để đi du học” (Theo Đất VIệt) |
Ở cuộc họp báo giải quyết "sự cố Mai Phương Thúy", BTC đã có phản ứng ngay tức thời rất đáng quý để đáp ứng nhu cầu được thông tin của báo chí, những nghi vấn đa chiều xung quanh. Không ít báo cũng ngay sau đó đưa hết những gì mà BTC, BGK nói từ họp báo để "lên bài", thiếu quan điểm hai chiều.
Ở đây, BTC họp báo là để nói rõ và bảo vệ quyền lợi cho mình, dồn tất cả lỗi về phía Mai Phương Thúy chứ chắc chắn không ai "vạch áo cho người xem lưng", cố ý nói "đối phương" hành xử có gì đúng, còn mình đối xử có gì sai.
Còn ở cuộc họp báo về trường hợp Hoa hậu Thùy Dung thì dường như diễn ra theo chiều ngược lại. Cô gái 18 tuổi Thuỳ Dung không được nhắc đến với một "lỗi" nào. Còn BTC cũng chỉ có một "thiếu sót" duy nhất là đã "xé rào" từ Thể lệ đến Quy chế. (Ở đây, ông Chu Tiến Đức còn hơi nhầm lẫn một chút khi khi gọi "Thể lệ" (của cuộc thi) thành... "Thể chế" suốt từ đầu đến cuối buổi họp báo mà 3 thành viên chủ tọa đều muốn... sớm kết thúc!).
 |
|
Toàn cảnh cuộc họp báo sáng 05/09. Ảnh: VTC |
Đó là điểm nhìn dưới góc độ truyền thông và quan hệ công chúng về hai cuộc họp báo, giải quyết hai trường hợp với hai thái độ khác nhau nhưng có nhiều điểm liên quan trong một cuộc thi.
Thật mừng là trong cuộc họp báo sáng 5/9 ấy, nhiều phóng viên đã bảy tỏ thẳng thắn quan điểm của mình thông qua nhiều câu hỏi hay về chuyện bên cạnh cái "tình", còn có cái "lý". Và nhiều câu hỏi còn để ngỏ, trong đó có câu: BTC đã vi phạm quy chế thì có bị xử lý gì không?
Một cuộc thi Hoa hậu với hai cuộc họp báo đã trôi qua, điều gì giả dối, quanh co sẽ được công luận sáng suốt và thời gian soi tỏ. Chỉ có tiêu chí bất di bất dịch của mỗi cuộc thi Hoa hậu hướng tới: sự công bằng và những giá trị Chân - Thiện - Mỹ sẽ còn ở lại.
-
Bùi Dũng
|
"Sự cố Hoa hậu" trên báo chí ngày 5/9/2008 |
|
- Tiền Phong (Bài "Hoa hậu Trần Thị Thùy Dung không vi phạm thể lệ cuộc thi"): "Sau khi có một vài tờ báo đặt câu hỏi Hoa hậu Trần Thị Thùy Dung có vi phạm thể lệ cuộc thi hay không, sáng 4/9 các thành viên trong Ban chỉ đạo Quốc gia và Ban Tổ chức cuộc thi Hoa hậu Việt Nam 2008 đã tổ chức cuộc họp xem xét vấn đề này. Về sự chênh nhau về văn bản giữa thể lệ cuộc thi Hoa hậu VN 2008 và quy chế tổ chức thi hoa hậu, ông Nguyễn Văn Khánh - phó cục trưởng Cục Nghệ thuật biểu diễn - cho biết: "Chúng tôi sẽ xem xét kỹ vấn đề này. Song vẫn khẳng định không thể có một quy chế nào khác có hiệu lực, ngoài quy chế tổ chức thi hoa hậu hiện hành". - Tuổi Trẻ (Bài "Có một học bạ giả?"): Về cuốn học bạ mà Hoa hậu Thuỳ Dung dùng để xét du học tại trường Newton International College (Mỹ), tại phòng làm việc của mình, ông Phạm Sỹ Liêm, hiệu trưởng Trường THPT Quang Trung (Đà Nẵng) nói: "Bộ học bạ lớp 12 (năm học 2007 - 2008) của học sinh thùy Dung với đẩy đủ chữ ký của các giáo viên bộ môn, giáo viên chủ nhiệm và chữ ký, dấu của hiệu trưởng nhà trường mà báo Đất Việt đăng tải là học bạ không phải do nhà trường phát hành. Đó là một bộ học bạ giả mạo" "Chữ ký của tôi không bao giờ chính xác đến 100% khi ký cùng lúc nhiều chữ ký như vậy. Nhưng khi xem hồ sơ đợc chụp trong ảnh mà báo chí đăng tải lại cho thấy các chữ ký này giống nhau như đúc. tôi khẳng định khong hề đặt bút ký vào học bạ này". - Dân Trí (Bài “BTC thiếu sót, hoa hậu Thuỳ Dung không sai”): "Về cuốn học bạ của Tân Hoa hậu là “thật hay giả”, ông Nam cũng “đáp”: “Thể lệ cuộc thi Hoa hậu Việt Nam không yêu cầu thí sinh nộp học bạ. Học bạ đó đúng hay sai, thật hay giả điều này cần cơ quan chức năng vào cuộc. Kết quả có được cũng phải…chờ cả tháng”. - "Chúng ta đang đặt vấn đề cái sai bắt đầu từ đâu? Theo tôi, đó là bắt đầu từ chỗ không ai chịu nói sự thật. Đầu tiên, trước đêm chung kết, Ban tổ chức đã có thông tin Thùy Dung chưa tốt nghiệp THPT nhưng vương miện vẫn được trao cho cô. Vì sao nhận được thông tin, cho xác minh lại, xác minh rồi (Hiệu trưởng trường Quang Trung trả lời) mà vẫn trao, tức là điều này đã được Ban tổ chức quyết định. Sau đó, nếu đường đường chính chính, khi dư luận đặt vấn đề, Ban tổ chức công bố quan điểm của mình ra, hoặc nếu có thì trưng bằng tốt nghiệp (hay giấy chứng nhận tốt nghiệp) của Thùy Dung ra là xong, trắng đen rõ ràng liền! Đằng này Ban tổ chức ậm ờ, ông hiệu trưởng trường tư thục Quang Trung ậm ờ, gia đình ậm ờ... làm cho câu chuyện càng... ậm ờ thêm (...) Trần Thị Thùy Dung còn rất trẻ, mới 18 tuổi. Cuộc đời mới chỉ bắt đầu, tất cả đang ở phía trước... Dù sau này mọi chuyện được giải quyết ổn thỏa, thì đó cũng là bài học lớn cho em. Cũng có thể mọi chuyện tuột khỏi tầm tay em thì cũng phải chấp nhận mà làm lại. Vấp ngã chỗ nào thì đứng lên chỗ đó!" |