“Hãy dừng in báo để cứu hành tinh này”
(TuanVietNam) - Người ta cứ nói mãi rằng báo in không thể chết, dù rằng khủng hoảng có tồi tệ thế nào đi chăng nữa. Thế nhưng, có người lại bảo, dù không vì khủng hoảng, thì cũng nên ngừng in loại báo làm hại môi trường này.
Vì môi trường, hay vì túi tiền?
Tập đoàn quản lý chuỗi khách sạn và khu nghỉ dưỡng toàn cầu Marriott International tuần trước đã thông báo rằng họ sẽ không tự động giao báo đến tận phòng cho khách nữa. Quy định mà công ty đã thực hiện từ khi kí kết bản hợp đồng đầu tiên với tập đoàn Gannett, nhà xuất bản báo USA Today 25 năm trước sẽ chấm dứt.
 |
|
Marriott International sẽ không tự động giao báo đến tận phòng cho khách |
Chỉ những khách hàng đã đặt báo mới được đem báo đến phòng. Những người không có nhu cầu sẽ không được phục vụ như vậy.
Điều gì khiến họ phải thay đổi? Trong chuyên mục Green Inc., nhà báo James Kanter đề cập rằng đó không chỉ đơn giản là vì nhiều khách hàng không thích đọc báo, giống điều mà Tổng giám đốc của tập đoàn, ông J.W. Marriott, đã ám chỉ trong một bài phát biểu rằng ông “thường xuyên nhìn thấy những tờ báo không có người nhận trên hành lang khách sạn”.
Trong một thông báo chính thức, Tập đoàn Marriott International cũng nói:
“Dựa trên số liệu sơ bộ, tập đoàn dự kiến lượng báo họ giao nhận sẽ giảm còn khoảng 50.000 tờ một ngày, một năm tương đương với 13 triệu bản, sẽ giảm được 10.350 tấn khí thải CO2”.
Có rất nhiều lý do để tin rằng giảm lượng khí thải cácbon chỉ là một cái cớ. Thực chất đây là một biện pháp tập đoàn này cắt giảm chi phí.
Loại bỏ báo in để cứu hành tinh này?
Nhưng rõ ràng cũng có những liên quan không thể lờ đi được: số lượng độc giả suy giảm cũng có giá trị với vấn đề bảo vệ môi trường.
Một vài độc giả trên Green Inc. blog cũng đồng tình với ý kiến này.
“Đó vừa là một cách tiết kiệm tiền vừa giảm tác hại tới môi trường”, Russ Finley viết.
Một độc giả khác tên Rick nói: “Những tờ báo tác động xấu tới môi trường. Đã đến lúc mọi người lên tiếng. Hãy loại bỏ báo in để cứu hành tinh này”.
 |
|
Nếu không phải vì khủng hoảng, thì báo in cũng nên đóng cửa vì... môi trường? |
Nhưng những tuyên bố này có chính xác không? Không hoàn toàn vậy, hay ít nhất là không phải lúc nào cũng vậy.
Như nhiều độc giả đã nói, việc đánh giá sự ảnh hưởng tới môi trường và khí hậu của một tờ báo in so với một tờ báo mạng hết sức phức tạp. Mức độ ảnh hưởng tại mỗi giai đoạn trong một vòng đời của một tờ báo từ khâu in ấn cho tới khi chúng bị vứt bỏ không ổn định.
Một nghiên cứu được công bố năm 2004 đã so sánh phương thức đọc báo giấy với đọc báo qua thiết bị hỗ trợ cá nhân PDA. Kết luận đưa ra là đọc tin trên PDA giúp giảm thiểu lượng lớn khí thải các-bon-níc, nước, khí nitơ và khí SO2.
Không biết số lượng người đọc báo trên PDA có nhiều bằng số lượng độc giả đọc tin qua máy tính để bàn và máy tính xách tay không, liệu Michael W. Toffel, đồng tác giả của cuộc nghiên cứu và là nghiên cứu sinh của chương trình kinh tế môi trường của đại học Havard có tính toán quá vội vàng không?
Toffel khẳng định là không nhưng thận trọng nói có thể những chiếc máy tính sẽ chiến thắng báo in trong cuộc chiến bảo vệ môi trường.
“Sản xuất giấy và phân phối tiêu tốn rất nhiều nước và năng lượng,” Toffel nói. “Tôi nghĩ giải quyết vấn đề này rất khó”.
Bài toán có đáp số không cố định
Nản chí, tôi quay sang một nghiên cứu gần đây hơn, được công bố năm 2007 của trung tâm Center for Sustainable Communications tại trường KTH ở Stockholm.
Cuộc nghiên cứu này so sánh một tờ báo in với phiên bản điện tử của nó trong một vòng đời. Nghiên cứu cũng tính tới cả những nguyên liệu đầu vào như nguồn năng lượng sử dụng trong công việc biên sọan, in báo và những thứ tương tự như thế.
 |
| Có thể những chiếc máy tính và thiết bị hỗ trợ đọc báo sẽ chiến thắng báo in trong cuộc chiến bảo vệ môi trường (nguồn: sciencenewsforkids) |
Kết quả đưa ra rất thú vị.
Ví dụ như, thời gian trên mạng có ý nghĩa quan trọng. Địa điểm cũng tương tự như vậy. Chỉ riêng ở Thụy Điển, khi đọc báo trực tuyến trong 10 phút hoặc thậm chí 30 phút, lượng khí CO2 thải ra ít hơn so với kiểu đọc thông thường.
Tuy nhiên, trên thị trường châu Âu, mọi thứ lại khác hẳn. Sử dụng máy tính bảng hay đọc báo trên mạng trong 10 phút sản sinh ra một lượng CO2 ít hơn so với việc đọc một tờ báo in. Nhưng khi thời gian đọc báo tăng lên 30 phút, thì báo in lại thân thiện với môi trường hơn.
Điều này có ý nghĩa là gì? Rất khó để giải thích điều này nhưng chắc chắn những khác biệt trong việc sử dụng năng lượng đóng vai trò quan trọng.
Ví dụ, khoảng 2/3 năng lượng sử dụng ở Thụy Điển là năng lượng hạt nhân, hay thủy điện, hai loại năng lượng này đều thải ra lượng CO2 không đáng kể. Đó có nghĩa là sử dụng điện để đọc báo điện tử tốn ít tiền hơn.
Tuy nhiên, khi xét trên toàn châu lục, châu Âu sử dụng nhiều khí gas và than đá để sản xuất năng lượng và điều này làm cho bức tranh thay đổi.
Trở về với chuyên mục Green Inc., độc giả vẫn tiếp tục tranh cãi về vấn đề này. Countered Brad, một độc giả, người chú thích rằng cần tính cả lượng năng lượng sử dụng để làm ra một tờ báo và chuyển phát nó đến cửa từng nhà: “Một cái cây không thể tự hóa phép thành một tờ báo được”.
-
Hoàng Dung (Theo NYTimes)