Hãy áp đặt thay vì hỏi chủ trương

"Xin bộ trưởng cho biết bộ có chủ trương thế nào, giải pháp cho vấn đề này ra sao, sắp tới bộ sẽ làm gì để khắc phục trình trạng này…"...Hàng loạt câu hỏi như vậy của những vị ĐBQH phần nào khiến cử tri thất vọng với những người đại diện cho quyền làm chủ của mình.

>> Chất vấn: chưa thấy chủ thể của trách nhiệm
>> "Tôi muốn chất vấn" cùng Quốc hội
>> Lần đầu tiên sau nhiều năm, có Bộ trưởng nhận trách nhiệm

ĐBQH Vũ Quang Hải (Hưng Yên) chất vấn. Ảnh TTXVN

Thất vọng bởi lẽ Quốc hội là nơi ra đầu bài (bằng nghị quyết, luật pháp…) và áp đặt trách nhiệm, buộc Chính phủ phải thực hiện những nhiệm vụ do mình định ra và có quyền giám sát, đốc thúc thậm chí miễn nhiệm nếu như ai đó không thực hiện đúng yêu cầu nhưng các vị ĐBQH lại đi hỏi quá nhiều về chủ trương, giải pháp của các bộ, ngành…

Hơn nữa, nếu các vị ĐBQH chất vấn theo kiểu như vậy sẽ không thể đánh giá một cách khách quan, sòng phẳng ai trong số những người được giao trách nhiệm, ở đây là các bộ trưởng đã thực hiện nhiệm vụ ra sao, đã thực sự quyết liệt, đã tâm huyết với công việc mà họ được giao phó hay chưa, có sự chuyển biến và sự chuyển biến đó có đáp ứng được yêu cầu của Quốc hội và thực tế cuộc sống hay không trong các lĩnh vực mà họ được giao quản lý.

Lẽ ra, qua mỗi lần chất vấn, Quốc hội và cử tri cả nước phải nhìn nhận được tương đối rõ ai là người việc làm tốt hoặc còn yếu kém thế nhưng với kiểu chất vấn như hiện nay thật khó nắm bắt được điều này. Chắc hẳn, không chỉ cử tri, các vị ĐBQH mà ngay cả nhiều thành viên Chính phủ cũng mong muốn được đánh giá hiệu quả công việc của mình tại cơ quan quyền lực cao nhất, nơi đã bầu hoặc phê chuẩn chức vụ mà họ đang nắm giữ.

Ở khía cạnh nào đó, việc nhiều vấn đề chậm chuyển biến dù đã được chất vấn đi, chất vấn lại qua nhiều kỳ họp cũng có nguyên nhân từ việc chất vấn quá "hiền" và chưa đi thẳng vào vấn đề như hiện nay.

Nói cách khác nếu duy trì kiểu chất vấn như vậy thì sẽ không tạo ra được thước đo để đo đếm hiệu quả trong việc chỉ đạo, điều hành, việc thực hiện nhiệm vụ của các "tư lệnh lĩnh vực".

Thực tế, mỗi khi quốc hội ban hành một nghị quyết nào đó bao giờ cũng có những mục tiêu rõ ràng, các điều kiện thực hiện, trách nhiệm của từng cơ quan nhà nước ra sao để thực hiện những mục tiêu đó.

Như vậy, Quốc hội mà ở đây là các ĐBQH hoàn toàn có quyền "sát hạch" từng thành viên Chính phủ xem việc thực hiện nghị quyết trên ra sao, vướng mắc ở khâu nào, trách nhiệm thuộc về ai, có triển khai tiếp được hay không và vì sao…

Đáng tiếc là trong lần chất vấn tại kỳ họp thứ tư, Quốc hội khoá XII này cũng như tại những kỳ họp trước đó còn quá ít những chất vấn đi thẳng vào vấn để, chỉ rõ trách nhiệm và áp đặt được lộ trình cụ thể để những người có trách nhiệm buộc phải thực thi một cách có hiệu quả.

Lâu nay, đã có rất nhiều ý kiến, trong đó có không ít ý kiến của bản thân các vị ĐBQH nói rằng hoạt động chất vấn ngày càng nhạt và chưa hiệu quả. Nếu như không có ngay những biện pháp đổi mới hoạt động chất vấn theo hướng áp đặt, đòi hỏi trách nhiệm thì tình trạng "khi xong xuôi tất cả lại về" sẽ còn tái diễn trong thời gian tới. Và đó là điều không cử tri nào mong muốn!

  • Hữu Khôi

ĐB Lê Văn Cuông (Thanh Hoá): Bộ trưởng vẫn lo nhìn lên, nhìn ngang...

Chất vấn kỳ này, các Bộ trưởng trả l
i buồn. Có Bộ trưởng lần đầu, thiếu kinh nghiệm, có Bộ trưởng có kinh nghiệm, hhưng vòng vo, tránh trách nhiệm.

Tôi cảm thấy các Bộ trưởng vẫn còn phải lo nhìn ngang, nhìn lên khi trả lời.

Vấn đề của chúng ta là hoạt động mang tính tập thể nhiều, dù có phân công trách nhiệm nhưng một vấn đề vẫn thường liên quan nhiều Bộ ngành, không khép kín trong một bộ ngành. Truy 1 bộ chưa đủ, và đôi khi chưa hẳn đã là người quyết định vấn đề đó.

Sáng 13/11, Thủ tướng sẽ trực tiếp trả lời chất vấn. Tôi hy vọng, với tư cách là người đứng đầu, Thủ tướng sẽ nói rõ xem với từng vấn đề, trách nhiệm tại sai. Ví dụ, với vấn đề môi trường, trách nhiệm địa phương hay trách nhiệm ngành? Việc ngưng ký hợp đồng xuất khẩu gạo thì sao?
Việc XK gạo liên quan tới nhiều thành viên CP, là vấn đề mang tính chất tập thể, vừa mang tính trách nhiệm cá nhân. Do đó, phải trung thực thẳng thắn nhận phần của mình mới khách quan, nếu không c chối cho xong.

Tôi ch
đợi qua ý kiến của các Bộ trưởng còn vấn đề gì ĐBQH chưa đồng tình, còn băn khoăn hoặc trả li của các Bộ trưởng còn lúng túng, còn nhìn lên, nhìn ngang, khó đi thẳng vào vấn đề thì với tư cách lãnh đạo, Thủ tướng sẽ nêu rõ vào phần trách nhiệm của từng cá nhân trong từng lĩnh vc một cách minh bạch, công bằng.

  • Phương Loan (ghi)

* Xin bạn vui lòng gõ tiếng việt có dấu