***

Chiều ngày 6/6/2009 trên sân Philippe Chartrier, Roland Garros, thuộc quận 16, Paris, nhà vô địch quần vợt  người Thụy Sỹ, Roger Federer, đã giành ngôi quán quân giải đơn nam Pháp mở rộng năm 2009, sau khi vượt qua tay vợt Thụy Điển, Robin Soderling, với tỉ số ba séc trắng trong trận chung kết.

Anh san bằng kỷ lục của Pete Sampras với 14 chức vô địch Grand Slam ở thời hiện đại, lập lại được kỳ tích sưu tập đủ cả 4 chức vô địch Grand Slam trên 4 mặt sân khác nhau của Andre Agassi. Anh mới 27 tuổi, và còn nhiều thời gian để bỏ xa những kỷ lục mà mình vừa tự thiết lập.

Trong lễ trao giải, Robin Soderling đã có một phát biểu rất "fair play" về đấu thủ. Anh nói đối thủ của anh, Roger Federer, là người xứng đáng nhất để giành danh hiệu ngày hôm nay. Anh đã thua tay vợt xuất sắc nhất mọi thời đại.

Federer, nhà vô địch sinh năm 1981 (Ảnh: Topnews)

Federer - tay vợt vĩ đại nhất?

Vốn là người có cái phúc được quy ngộ một chút pháp lý của Phật môn, trước nay tôi vẫn rất băn khoăn với cái khẳng định về sự "vĩ đại". Còn nhớ có một lần Đức phật được một đệ tử buột miệng gọi Người là "Người thầy vĩ đại nhất trên đời". Người bèn hỏi lại:

Xem Federer chơi, với thứ tennis tấn công, cống hiến, hoa mỹ và thượng mã, tôi nghĩ nó là hiện thân chuẩn xác nhất của cái đẹp trong môn thể thao với trái bóng nỉ  (Ảnh: styletraxx)

- Tất nhiên là chưa, thưa Đấng Giác Ngộ.

- Và con có biết tất cả các vị thần đang sống, hoặc những người sẽ sinh ra trong tương lai hay không?

- Thưa rằng không.

- Vậy con chẳng có lý do gì để nói ta là người thày vĩ đại nhất. Nếu như con thấy lời dạy của ta là đúng đắn thì tốt nhất là con hãy thực hiện theo lời dạy ấy, chứ đừng tốn công ca ngợi ta.

Thuộc lớp người hậu sinh, tôi không có dịp chứng kiến tài năng của những huyền thoại quần vợt trong quá khứ. Tôi hy vọng có thể xem nhiều nhất, nhưng chắc chắn sẽ lỡ những đường bóng của hàng ngàn tay vợt tài năng nữa sẽ sinh ra ở các thế kỷ sau.

Điều kiện, bối cảnh của mỗi thời cũng mỗi khác để ngay cả khi có dịp chứng kiến, ta khó có thể so sánh hai tay vợt không cùng trang lứa. Roger Federer có thể là tay vợt xuất sắc nhất của mọi thời đại. Xem anh chơi, với thứ tennis tấn công, cống hiến, hoa mỹ và thượng mã, tôi nghĩ nó là hiện thân chuẩn xác nhất của cái đẹp trong môn thể thao với trái bóng nỉ.

Anh là số 1 của mọi thời đại. Điều này rất có thể là sự thật, là chính xác. Nhưng là một sự thật mà tôi không bao giờ có thể chứng minh và khẳng định vậy.

Nghe Federer, đọc sách Xuân Thu

Trong buổi phỏng vấn sau trận chung kết, các phóng viên có đặt câu hỏi cho Roger rằng bây giờ khi đã ôm chiếc cúp Mousquetaires bên mình rồi, nhưng với anh, người trong ba năm liền liên tiếp trước đó đã lọt vào trận chung kết tại Paris nhưng đều thất thủ trước Rafael Nadal - đối thủ cho đến nay vẫn được coi là tay vợt trên sân đất nện hay nhất mà lịch sử đã từng chứng kiến, người cho đến trước giải năm nay vẫn lập một kỳ tích là bất bại tại Roland Garros, nhiều người đã tin rằng Nadal là bất khả chiến bại tại Giải Pháp mở rộng - vậy sau ba lần thất bại trước một đối thủ như thế, Roger, anh có tin rằng một ngày mình có khả năng chiến thắng tại đây hay không?

Federer đã trả lời rất đơn giản: "Ngay cả sau những thất bại liên tiếp tại đây trước cùng một đối thủ tôi vẫn tin vào cơ hội vô địch của mình cho đến ngày cuối cùng của sự nghiệp. Thứ tennis mà tôi thường chơi không cho phép tôi mất niềm tin vào điều đó"

Nghe tới đây thì tôi đã chắc chắn anh chàng này thực sự đã có chỗ đứng trong lịch sử của môn thể thao của mình.

"Ngay cả sau những thất bại liên tiếp tại đây trước cùng một đối thủ tôi vẫn tin vào cơ hội vô địch của mình cho đến ngày cuối cùng của sự nghiệp".

Tôi đọc chuyện của Khương Tử Nha hay Lã Vọng, người sau này đã làm nên cơ nghiệp 800 năm của nhà Chu, đến 60 tuổi ông vẫn thong dong ngồi câu cá bên dòng sông Vị với một lưỡi câu thẳng, có ai hỏi ông nói mình câu thời thế chứ đâu có câu cá nên dùng lưỡi câu này mà thôi.

Đến 60 tuổi trước khi gặp vua Văn Vương, ông vẫn tin rằng mình chỉ ngồi đó nhưng rồi vẫn sẽ câu được hoặc Công hoặc Hầu và làm nên những điều lớn lao. Cũng như Gia Cát Khổng Minh khi còn nằm ngâm vịnh trong lều tranh nhưng vẫn tự tin để tự ví mình với Quản Trọng, Nhạc Nghị.

Đọc chuyện người xưa rồi ngẫm chuyện thời nay. Khi nghe lời phát biểu của Federer, cho dù biết đem hai nền văn hóa Đông Tây để kết hợp với nhau nhiều khi là gượng ép, nhưng tôi bỗng khẳng định anh ta đã đi vào huyền thoại, không phải vì hàng loạt kỷ lục mà Roger vừa phá bỏ, mà là vì anh ta luôn tin rằng với khả năng của bản thân mình, rằng mình sẽ đi vào huyền thoại.

Chỉ có những người tự có niềm tin rằng mình sẽ đi vào huyền thoại, mới có thể làm được điều đó.

May mắn vì có người để đối đầu

Federer có thể là tay vợt xuất sắc nhất của mọi thời đại, vì anh may mắn có người đối đầu là Nadal, để tạo thành cặp đấu vĩ đại nhất mà lịch sử đã từng sản sinh (Minh họa: Caricatura)

Trên một sân quần vợt cần cả hai đối thủ mới làm nên một trận đấu. Cũng như khi ta chỉ thực sự vỗ đùi đen đét nếu Gia Cát Lượng bày mưu đối đầu với Tào Tháo, Chu Du rồi Tư Mã Ý mà thôi.

Không có gió Đông Nam của Gia Cát Khổng Minh thì làm sao có chiến công của Chu Du tại Đại chiến Xích Bích anh hùng, mà không có Chu Du thì cái thế thiên hạ chia ba của họ Gia Cát cũng khó thành hiện thực.

Nếu chạy đến đường Hoa Dung không phải Tào A Man, vây tòa thành chống không phải Tư Mã Trọng Đạt, thì độc giả chúng ta quả là khó có cơ hội xem Gia Cát Võ hầu trổ hết cái thần tài dụng binh.

Vậy nên, có một nghịch lý mà không phải là nghịch lý, Roger Federer đi vào huyền thoại của bộ môn quần vợt khi chính thức ra, trên bảng xếp hạng thế giới, anh không còn giữ ngôi vị số 1 nữa.

Một số phân tích cá nhân để trả lời câu hỏi liệu Roger Federer có phải là tay vợt vĩ đại nhất mà lịch sử đã từng sản sinh.

• Trần Việt Dũng