Từ ý tưởng …

Những hoạt động mang tính toàn cầu của các công ty đa quốc gia hiện nay đã không ngừng làm giảm tính hiệu quả của những hoạt động nội địa.

Lý do nào đã dẫn đến tình trạng này? Chiến lược hoạt động của các công ty này tập trung chủ yếu vào khai thác những điểm tương đồng giữa các thị trường; tức là bất cứ khi nào có thể, họ sẵn sàng chuẩn hóa mô hình kinh doanh để đạt được hiệu quả kinh tế theo qui mô. Họ cho rằng sự khác biệt giữa các vùng miền chỉ là những trở ngại cần vượt qua chứ không phải những cơ hội để phát triển.

Chiến lược toàn cầu hoá sẽ đem lại cho các công ty những lợi ích gì khi xây dựng riêng cho mình một chiến lược kinh doanh riêng biệt Ảnh: bring.com

Cemex-Mexico

Hãy xem xét trường hợp của công ty Cemex - Mexico[1].

Nhãn hiệu xi măng nổi tiếng thế giới này đã tận dụng được sự chênh lệch chi phí vốn giữa Mexico và Mỹ để niêm yết tại Thị trường Chứng khoán New York (nhờ đó giúp giảm thiểu rủi ro có thể gặp phải tại Mexico). Công ty này đồng thời cũng tiến hành chuẩn hóa các dây chuyền từ sản xuất đến phân phối ở các thị trường chính. Nhờ đó mà ngày nay, Cemex đã trở thành một trong những nhà sản xuất xi-măng có lợi nhuận cao nhất thế giới.

… Đến thực tiễn

Ghemawat đưa ra bốn chiến lược để tận dụng sự khác biệt ở mỗi lĩnh vực như sau:

Văn hóa:
Khai thác các khác biệt về văn hóa giữa các vùng, miền, quốc gia.

Ví dụ: Rất nhiều khách hàng khi nói đến Braxin, họ liên tưởng ngay đến những trận cầu nẩy lửa và vô cùng ngẫu hứng, những lễ hội hóa trang, những bãi biển cát trắng và sex... Dựa vào những nét khác biệt này, công ty sản xuất bia lớn nhất của Canada – Molson đã tiến hành một chiến dịch mang tên “A Marca Bavaria” - tên một loại bia được Molson sản xuất tại Braxin và nhập khẩu ngược trở lại Canada. Molson đã sử dụng mối liên hệ giữa sản phẩm của mình với nhiệt huyết nóng bỏng và hình tượng quyến rũ của văn hóa Braxin để đánh vào thị hiếu của những chàng trai trong độ tuổi từ 19 đến 24.

Quản lý:
Tập trung khai thác những khác biệt về thể chế chính trị và luật pháp giữa các quốc gia.

Ví dụ: Trong suốt thập niên 90, Tập đoàn Truyền thông Rupert Murdoch đã kết hợp khoảng 100 công ty con tại các “thiên đường thuế”, nơi mà mức thuế suất doanh nghiệp bằng không hoặc rất thấp và chỉ cần công khai tài chính ở mức rất hạn chế. Trung bình, họ chỉ phải đóng khoản thuế thu nhập ít hơn 10% so với mức từ 30% đến 36% theo quy định ở ba nước Mỹ, Anh và Brazil nơi công ty này hoạt động chính.

Tận dụng những điểm khác biệt về khoảng cách địa lý và khai thác đúng thế mạnh của mình, Aalsmeer đã trở thành trung tâm thương mại về hoa lớn nhất thế giới  Ảnh: amsterdamimage.com

Địa lý:
Sự khác biệt về địa lý đã tác động hiệu quả lên chi phí vận chuyển và thông tin liên lạc.

Ví dụ: Chi phí vận chuyển bằng đường hàng không đã giúp giảm hơn 90% chi phí vận chuyển so với năm 1930, khi các phương tiện giao thông lỗi thời vẫn còn phổ biến. Việc cắt giảm chi phí vận chuyển như vậy đã giúp chợ hoa quốc tế Aalsmeer[2] Hà Lan làm ăn ngày càng phát đạt.

Mỗi ngày, có hơn 20 triệu bông hoa và 2 triệu các loại cây khác nhau được bán đấu giá tại chợ hoa này. Những bông hoa từ Ấn Độ xa xôi được chuyển tới tận tay những khách hàng Mỹ hoặc châu Âu ngay trong ngày.

Kinh tế:
Tận dụng khai thác sự khác biệt trong các yếu tố kinh tế giữa các quốc gia, ví dụ chi phí nhân công.

Ví dụ: Đặt trụ sở chính tại một nước nhân công giá rẻ là Braxin, nhà sản xuất máy bay khu vực Embaer[3] tập trung hoạt động nội bộ vào khâu lắp ráp cuối cùng, khâu đòi hỏi nhiều lao động nhất trong dây chuyền sản xuất.

Công ty này thuê ngoài (outsource) các hoạt động khác (ví dụ như R&D) cho các đối tác cung cấp. Trong năm 2002, so với mức chi phí nhân công 63.000USD/người ở Canada mà đối thủ cạnh tranh Bombardier của công ty phải trả thì giá nhân công ở đây rẻ hơn một nửa, chỉ vào khoảng 26.000 USD/người trong năm 2002.  

- Tóm tắt ý tưởng chính trong bài viết HBR của Pankaj Ghemawat -

Vài nét về GS Pankaj Ghemawat

Pankaj Ghemawat là Giáo sư Giảng dạy môn Chiến lược Toàn cầu tại Trường Kinh doanh IESE và Giáo sư về Quản trị kinh doanh chung tại Trường QTKD Harvard. Giáo sư tốt nghiệp Đại học khoa Toán học ứng dụng tại trường Đại học Harvard và lấy bằng Tiến sĩ về Kinh tế học Kinh doanh tại trường Quản trị Harvard. Sau khi tốt nghiệp, ông làm cố vấn tại công ty McKinsay & Company tại Anh, trước khi trở lại giảng dạy tại trường QTKD Harvard năm 1983. Năm 1991, ông được chỉ định là Giáo sư chính thức (toàn phần) và là Giáo sư chính thức trẻ nhất trong lịch sử của trường Harvard. Ông tham gia giảng dạy tại IESE từ năm 2006. Hiện nay, Giáo sư Ghemawat đang tập trung vào việc giảng dạy và nghiên cứu các vấn đề liên quan tới toàn cầu hóa và chiến lược. Ông có hơn 50 bài báo và nghiên cứu trường hợp về đề tài này. Bài nghiên cứu Chiến lược khu vực cho Lãnh đạo toàn cầu (Regional Strategy for Global Leadership) của ông đã giành giải thưởng McKinsey cho bài viết hay nhất đăng trên tạp chí Harvard Business Review năm 2005. Một vài bài viết khác liên quan đến chủ đề toàn cầu hóa gần đây của ông cũng giành được sự chú ý: - Quản lý sự khác biệt: thách thức trọng điểm trong chiến lược Toàn cầu (Managing Differences: The Central Challenge in Global Strategy) – bài viết hay nhất trong số tháng 3, 2007 Tạp chí HBR. - Tại sao thế giới không phẳng? (Why the World Isn’t Flat?) số tháng 3-4, 2007 Tạp chí HBR, chủ đề Chính sách Đối ngoại. - Sự Hòa nhập Toàn cầu - Sự tập trung Toàn cầu khác nhau như thế nào?(Integration ≠ Global Concentration) cùng với Fariborz Ghadar, bài hay nhất trong số Tháng 8, 2006, chủ đề Sự thay đổi Ngành và Doanh nghiệp (Industrial and Corporate Change Regional Strategies for Global Leadership)

 

• HBV-TVN

Đề nghị ghi rõ “Bản quyền @Harvard Business School Publishing”, hoặc “Bản quyền tiếng Việt @Công ty phần mềm và truyền thông VASC” khi trích dẫn lại thông tin này trên các tài liệu in ấn và photocopy, và ghi rõ “trích từ trang Harvard’S-VNN” khi xuất bản trực tuyến.

[1] Cemex: tên đầy đủ là Cemex SAB de CV được thành lập năm 1906, chuyên sản xuất xi măng và cung ứng vật liệu xây dựng lớn thứ 3 trên thế giới, có trụ sở tại Monterrey, Nuevo León – Mexico. Cemex SAB có mặt ở nhiều nơi trên thế giới: Bắc Mỹ, Vùng Caribbean, Nam Mỹ, châu Âu, châu Á, châu Phi.

[2] Bloemenveiling Aalsmeer (Aalsmeer Flower Auction) là một chợ hoa quốc tế được đặt tại Aalsmeer – Hà Lan. Đây là chợ hoa lớn nhất thế giới, là chợ hoa thương mại duy nhất trên thế giới được xây dựng theo dạng toà nhà ở Aalsmeer và cũng được xem như là lớn nhất thế giới chỉ sau Vạn Lý Trường Thành của Trung Quốc (99 hecta)

[3] Embraer: tên đầy đủ là Empresa Brasileira de Aeronáutica S.A được thành lập năm 1969 là một công ty đa quốc gia chuyên sản xuất, kinh doanh máy bay và các dịch vụ hàng không. Từ 1999 – 2000 là một trong 3 nhà xuất khẩu máy bay lớn ở Brazin. Hiện số lượng máy bay của Embraer bán ra chỉ đứng sau hai hãng Boeing và Airbus