Dừng cuộc chơi khá sớm, tức là ước mơ nho nhỏ của chàng trai Hà Nội này đã không thành - như lời ca trong bài hát mà anh gửi gắm. Con đường âm nhạc phía trước, nếu thí sinh này còn ý định đeo đuổi, người viết bài này biết rằng sẽ khó mà nhuộm hồng - như màu áo anh mặc trong bài hát đêm hôm trước khiến anh bị loại. 

Hoàng Anh lúc chia tay

Xem một show diễn có tính giải trí cao như Vietnam Idol, là được thư giãn; nhưng cũng có đôi chỗ thấy tức ngực khi có thí sinh, đến lúc hệ thống bình chọn đã đóng, người rời cuộc chơi sắp được nêu tên mà vẫn... năn nỉ khán giả "cho em thêm một cơ hội". Hoặc trước đó, một vài thí sinh có kiểu trình bày hoàn cảnh để bộc lộ mình và lấy lòng (hay lấy nước mắt?) khán giả. Nếu là người có thực lực và tự tin thì sẽ không làm như thế. 

Có thể việc "sợ rớt" đó sẽ khiến thí sinh này hơn thí sinh khác một bước chân, nhưng sẽ khiến hình tượng ca sĩ bị giảm sút, mà chuyện gây dựng hình ảnh luôn là điều cần lưu tâm với bất cứ ca sĩ hay người mang "ước mơ vươn tới một ngôi sao" nào.

Thí sinh phải năn nỉ khán giả sẽ khó có thể đi sâu, lên cao, còn thí sinh đến với những cuộc chơi - đặc biệt như Vietnam Idol không có sự hậu thuẫn tích cực phía sau, và cụ thể hóa bằng... tin nhắn thì cũng sớm bị loại. Thế nên, thi Idol, đó là cuộc chơi của thí sinh có giọng hát, phong cách cuốn hút thực sự hoặc nếu không, phải có sự đầu tư mạnh mẽ về... tin nhắn và được lăng-xê tích cực. 

Dân gian có câu "lấy thịt đè người" thì ở Vietnam Idol có thể chuyển thành "lấy tin nhắn đè người". Khi các giọng hát sàn sàn nhau, không có gương mặt nổi trội, thì ai huy động được nhiều tin nhắn hơn (từ khán giả khách quan và đặc biệt là từ gia đình, người thân quen, thậm chí tự bầu chọn cho mình) thì sẽ "đè" được thí sinh khác. 

Và nếu đã có phim "Không có chỗ cho người già" (No country for old men) thì liệu có tồn tại cảnh không có chỗ cho ca sĩ "sống chậm", chỉ mạnh về hát sao cho thật kỹ càng, đi từng bước (và có khi bước ngược dòng), để quyết tâm theo đuổi con đường mà mình say mê, thấu hiểu và thấy rằng có giá trị?

Trần Hoàng Anh khi thi Giọng hát hay HN 2008, trong đêm Gala Vietnam Idol đầu tiên và thứ hai

Có lẽ thí sinh đến từ trường Cao đẳng Nghệ thuật HN này lo sẽ sớm... bị rớt với phong cách đó, nhất là khi đã đứng trong nhóm đèn đỏ ngay đêm thi Gala đầu tiên; nên đến buổi thi tiếp sau, Hoàng Anh thể hiện ca khúc theo điệu Samba "Như là tình yêu" (của Tuấn Khanh) và "ưng thuận" với kiểu khác mình là chiếc áo hồng, chiếc cà vạt điệu đàng buộc ngang thắt lưng, động tác mắt và tay... đưa đẩy. 

Tất cả BGK đã xém chút nữa phải... nhảy dựng lên khi bất chợt hình ảnh nam tính, phá cách ngày nào của Hoàng Anh sụp đổ. Với lựa chọn đó thì làm sao thí sinh này có thể cạnh tranh được với những thi sinh có vẻ ngoài "thời trang" khác, với cùng phong cách ấy. Và thực tế chứng minh Hoàng Anh đã... rớt.

Sự nôn nóng, vội vàng và thiếu nhất quán đã khiến giấc mơ "Thần tượng Âm nhạc" không thành và phong cách, ưu thế của Hoàng Anh cũng không thành!

Ai "sống chậm"? Lợi hay hại?

Sớm chia tay trong mùa Vietnam Idol năm thứ hai nhạt nhòa, với thí sinh sàn sàn nhau, dù sao Hoàng Anh "vớt vát" được phần nào với việc cho thấy mình là thí sinh không chịu sức ì, có dụng công sáng tạo và tìm tòi cái mới. Vấn đề là anh chưa định hình được bản thân, dám "sống chậm" đến cùng với lựa chọn của mình như những ca sĩ đàn anh, đàn chị đi trước. Có thể kể ra đây những trường hợp của Bích Thủy, Lý Mai Trang... hay gần gũi hơn là Nguyên Thảo, Đức Tuấn...

Nghệ sĩ Opera Nguyễn Bích Thủy

"Cô gái vàng" của làng nhạc cổ điển VN khẳng định sự tin tưởng hiếm thấy của mình như thế, cho dù sự vững vàng đó nằm giữa hai thái cực: Một bên là sự vinh danh của quốc tế, khi vượt qua nhiều cường quốc opera thế giới như Nga, Mỹ, Hàn Quốc... để để nhận giải thưởng cao nhất, đoạt tấm bằng Biểu diễn xuất sắc - thành tích cao nhất của thanh nhạc VN từ trước đến nay tại các cuộc thi tầm cỡ với một bên là sự "vô danh" trong đời sống, đến người hàng xóm cũng không biết cô là nghệ sĩ, còn khán giả tất nhiên không mấy người nhớ mặt, nhớ tên. 

Thế nên, người ta nói Bích Thủy là "cô gái vàng mà không có mảnh vàng dắt lưng" và chính cô cũng nói cảnh "áo gấm đi đêm" của mình "không chua xót mới lạ".

Tuy nhiên, không vì thế mà cô bỏ opera mà hát nhạc nhẹ. Hơn thế, cô cũng không nôn nóng chuyển đổi cách hát, lai ghép, pha trộn opera với các thể loại khác cho "mềm" đi, dễ nghe hơn.

"Nếu tập trung hát nhạc chiều theo cái tai của khán giả nghe nhạc nhẹ sẽ ảnh hưởng lớn đến giọng hát opera của tôi và như vậy khả năng cọ sát và chiến thắng tại các đấu trường quốc tế ở lĩnh vực opera không cao. Tôi còn trẻ, cần phải tham gia các cuộc thi để học hỏi kinh nghiệm nên sẽ chỉ chuyển đổi hát nhạc nhẹ sau khi đã bước qua tuổi 35, nghĩa là còn rất lâu nữa", Bích Thủy bày tỏ trong bài phỏng vấn khá hay trên Thể thao & Vă hóa và có thể nói đó là nhìn nhận đáng khuyến khích, ủng hộ. Quả thực, lâu nay đã có quá nhiều "món lẩu" trong môi trường nghệ thuật trình diễn ở VN rồi.

Ca sĩ Lý Mai Trang

Nguyên Thảo của nhạc nhẹ cũng là một trường hợp thú vị về ca sĩ "sống chậm", sống kỹ. Có thể Nguyên Thảo cũng như các ca sĩ kể trên không xác định cho mình việc sống nhanh hay chậm như là thứ "mốt" bây giờ mà điều quan trọng là sống và làm khi thấy cần phải thế. Nhưng những bước đi từ tốn, chắc chắn của Nguyên Thảo đã giúp cô ghi dấu ấn cho mình.

Album đầu tay "Suối và cỏ" được sự hỗ trợ tích cực của nhạc sĩ Dương Thụ và các cộng sự, đó là may mắn không thể phủ nhận với cô ca sĩ từ Đà Lạt chân ướt chân dáo lên TPHCM khởi nghiệp. Nếu không tạo dựng được niềm tin và bộc lộ được phong thái, cá tính hay thiên hướng rõ ràng thì Nguyên Thảo khó có thể được nhạc sĩ Dương Thụ đầu tư, nâng đỡ. Tiếp đó, khi đã có bước khởi đầu khá suôn sẻ rồi, cô vẫn không nôn nóng bằng chạy sô, ra đĩa, hát thập cẩm các loại để "làm nóng" tên mình hay tạo hiệu ứng cho album. Cô đến với khán giả một cách nhẹ nhàng, bằng "chất" chứ không phải bằng "lượng". 

Ca sĩ Nguyên Thảo

Nhưng ngay cả khi chưa có bộ sưu tập album thì Nguyên Thảo đã có nhiều cơ hội xuất hiện trong các chương trình "đinh" hay được nhiều nhạc sĩ uy tín, có "gu" chủ động mời hát những ca khúc tốt của họ. Cũng thật ngạc nhiên khi Nguyên Thảo dù không học trường "ngoại" như nhiều ca sĩ khác, vẫn có thể hát tiếng Anh rất "đẹp". Song ca cùng Đức Tuấn tại những chương trình Duyên dáng VN ở nước ngoài, lối hát tiếng Anh của Nguyên Thảo không hề khiến người sành nghe phải "nhíu mày".

Trong xu thế của thị trường giải trí - biểu diễn VN hiện nay, một ca sĩ vốn ít lợi thế như Nguyên Thảo, nếu không "sống chậm" kiểu đó thì khó có thể tạo nên sự khác biệt. Trình độ thưởng thức của khán giả ngày càng cao, khi họ nhận thấy một ca sĩ có đổ mồ hôi cho mỗi tác phẩm trình diễn thì chắc hẳn ca sĩ đó không phải quá băn khoăn về việc có được công nhận hay không, để bớt đi nỗi khắc khoải về "những giấc mơ không thành". Còn nếu không, ít nhất những người nặng lòng cũng được thỏa mãn lòng đam mê với "hạnh phúc ngọt lành" mà nhiều khi "tự mình biết riêng mình và ta biết riêng ta".

Lại dẫn ra câu hát trong bài "Những mùa đông dấu yêu" của Đỗ Bảo mà Hoàng Anh đã hát trong khi chia tay Vietnam Idol để hy vọng đây không phải là điều ám ảnh những ca sĩ "có chất mà không được phất" hay là "giọng hát vàng mà không mảnh vàng dắt lưng": "Tôi từng mong ngóng nhiều, cứ qua đi, mùa xuân quá xanh tươi, cứ qua đi hè thu nắng rạng người, đến đây những ngày đông xám trời..."

Với câu chuyện ca sĩ "sống chậm", khán giả cũng nên nhận diện xem mình sống "chậm" hay "nhanh", để chựa chọn cách nghe.

• Bùi Dũng