1.1 Tính từ khi sân golf đầu tiên được cấp phép năm 1992 đến ngày 20/6/2008, trên cả nước đã có 78 dự án có mục tiêu kinh doanh dân golf đã dược cấp Giấy phép đầu tư (hoặc Giấy chứng nhận đầu tư hoặc Quyết định phê duyệt dự án) với tổng số vốn đầu tư là 13, 3 tỷ USD. Trong số này có 13 dự án chỉ làm sân golf, số còn lại có mục tiêu kinh doanh bất động sản sân golf trong các khu du lịch phức hợp, du lịch sinh thái, khu đô thị.

Tổng diện tích đất sử dụng hơn 26,17 nghìn hecta, riêng diện tích đất cho sân golf khoảng 8 nghìn hecta; diện tích đất nông nghiệp sử dụng cho xây dựng các dự án sân golf gần 6 nghìn hecta, trong đó cần chuyển đổi hơn 1, 63 nghìn hecta đất trồng lúa.

Theo báo cáo của các địa phương, phần lớn các diện tích đất trồng lúa này là đất trồng một vụ, năng suất thấp hoặc thuộc vùng đất nhiễm phèn. Trong số 78 dự án trên, có 23 dự án là do các nhà đầu tư nước ngoài đầu tư 100% vốn. 19 dự án là liên doanh, còn lại 36 dự án là của các nhà đầu tư 100% vốn trong nước.

1.2 Ngoài các dự án nêu trên, các địa phương đã có chủ trương thực hiện dự án hoặc khảo sát địa điểm đầu tư sân golf cho 66 dự án, trong đó chỉ có 8 dự án chỉ kinh doanh sân golf, còn lại 58 dự án khác kết hợp kinh doanh sân golf và kinh doanh bất động sản, khu du lịch.

Theo số liệu thống kê chưa đầy đủ (có một số dự án chưa xác định được số vốn đầu tư, diện tích chính xác, diện tích đất nông nghiệp phải thu hồi, do mới được chấp thuận về nguyên tắc ban đầu, thiếu số liệu chính xác cụ thể, hoặc số liệu chỉ là ước tính, hoặc không có thông tin) tổng vốn đầu tư của các dự án nhóm này khoảng 4,8 tỷ USD.

Tổng diện tích đất sử dụng khoảng 22,08 nghìn hecta; trong đó diện tích cho các sân golf xấp xỉ 7 nghìn hecta, diện tích đất nông nghiệp sử dụng cho xây dựng các sân golf mới có chủ trương ước tính vào khoảng 6 nghìn hecta, trong đó cần chuyển đổi hơn 1,17 nghìn hecta đất trồng lúa.

Như vậy, trên cả nước có tổng số 144 dự án có mục tiêu kinh doanh sân golf đã được cấp phép hoặc cấp chủ trương cho phép nghiên cứu thực hiện dự án trên địa bàn 39 tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương; trong đó chỉ có 21 dự án chỉ kinh doanh sân golf, còn lại 123 dự án khác kết hợp kinh doanh sân golf và kinh doanh bất động sản, khu du lịch.

Tổng vốn đầu tư của các dự án này là hơn 18 tỷ USD, tổng diện tích đất sử dụng khoảng 49 nghìn hecta. Diện tích đất nông nghiệp đã được các địa phương quy hoạch để chuyển đổi cho các dự án Khu du lịch, khu đô thị... có mục tiêu kinh doanh sân golf khoảng 12 nghìn hecta, chiến 23,4% diện tích đất của dự án. trong đó có khoảng 2,8 nghìn hecta là đất trồng lúa, chiến 5,2% diện tích đất của các dự án.

Trong số 144 dự án này, có 34 dự án là do cá nhà đầu tư nước ngoài đầu tư 100% vốn, 27 dự án là liên doanh, còn lại 83 dự án là của các nhà đầu tư 100% vốn trong nước. 

Hơn 2 năm, cấp phép 106 dự án golf

...Từ ngày 1/7/2006 - 04/6/2008, trên cả nước đã có thêm 106 dự án có mục tiêu kinh doanh sân golf được cấp phép hoặc duyệt chủ trương thực hiện (gấn 3 lần so với 16 năm trước cộng lại).

Kinh doanh sân golf không thuộc nhóm danh mục các dự án cấm hay hạn chế đầu tư và cũng không thuộc diện nhóm dự án phải thuân thủ quy hoạch ngành (thực tế là cũng chưa cho quy hoạch phát triển đối với các dự án sân golf), do đó không có cơ sở để hạn chế hay cấm các nhà đầu tư không được đầu tư vào các lĩnh vực này.

Hiện nay, cơ sở pháp lý để chính quyền địa phương xem xét cấp phép hay cấp chủ trương thực hiện đầu tư sân golf trên địa bàn là căn cứ vào kế hoạch phát triển kinh tế xã hội của địa phương đã dược duyệt và quy hoạch, kế hoạch sử dụng dất đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền duyệt.

...

Do chưa có quy hoạch phát triển sân golf nên hiện nay cũng chưa có quy hoạch sử dụng đất được lập riêng cho mục đích kinh doanh sân golf. Quỹ đất được sử dụng cho các dự án loại này thường được lấy trong nhóm đất quy hoạch phát triển du lịch, công viên cây xanh đã được duyệt. (Có một số trường hợp chưa có trong quy hoạch thì chính quyền địa phương đưa vào trong tờ trình xin điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất, trình Chính phủ phê duyệt).

Theo báo cáo của các tỉnh, chính quyền địa phương chỉ cấp chủ trương cho khảo sát địa điểm dự án, chuẩn bị đầu tư đối với các dự án chưa có trong quy hoạch sử dụng đất. Việc cấp Giấy chứng nhận đầu tư chỉ được xem xét tiến hành sau khi Tờ trình xin điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất (đã được Hội đồng nhân dân cấp tỉnh thông qua) được Chính phủ chấp thuận.

...

Mặt tích cực của hoạt động sân golf

13 dự án đã hoạt động đã sử dụng tổng cộng 5219 lao động (trung bình một dự án sử dụng khoảng 401 lao động), phần lớn là lao động địa phương với thu nhập bình quân từ 1,5 - 2,5 triệu đồng/người/tháng... Mức nộp ngân sách nhà nước là 336,3 tỷ đồng (năm 2007).

Các địa phương đều cho rằng các dự án có mục tiêu kinh doanh sân golf cũng như các dự án đầu tư các khu du kịch cao cấp đã góp phần tạo điểm nhấn cho du lịch và phù hợp với mục tiêu phát triển du lịch của địa phương.

Mặt tiêu cực của hoạt động sân golf

- Các dự án sân golf sử dụng một lượng nước rất lớn cho việc tưới, bảo dưỡng và duy trì mặt sân. Bình quân lượng nước sử dụng cho mọt sân golf 18 lỗ là khoảng 5.000m³ nước mỗi ngày. Việc khai thác nước ngầm tuy hiện nay được cấp phép khai thác, song về lâu dài sẽ ảnh hưởng đến khả năng lún nền đất.

- Các sân golf đều sử dụng một lượng lớn hóa chất để nuôi cỏ và diệt trừ nấm, sâu bệnh... Các loại hóa chất này đều thuộc nhóm hòa tan và ngấm theo đường nước thải xuống đất và nguồn nước ngầm, có khả năng ảnh hưởng tới nguồn nước sinh hoạt chung của dân dư khu cực xung quanh dự án sân golf. Đây là một trong các nhân tố có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường rất cao mà hiện nay chưa được đánh giá cụ thể tại Việt Nam.

- Hiện có một số dự án sân golf không có khu vực hoặc công trình xử lý nước thải riêng mà thải trực tiếp ra môi trường sau khi đã được xử lý sơ qua các hồ lắng nội bộ...

- Đối tượng phục vụ là những người có thu nhập cao và người nước ngoài, tuy là khu vui chơi giải trí thể thao nhưng cộng đồng dân cư không được hưởng thụ do bị cách biệt bởi ranh giới dự án. Hiệu quả đầu tư của các dự án có mục tiêu sân golf hiện nay chủ yếu là từ việc kinh doanh bất động sản (bán và cho thuê biệt thự trong khu vực dự án) và bán thẻ hội viên (nếu chỉ kinh doanh dựa trên việc thu phí chơi dân golf từ các khách chơi - khoảng 100 USD/ngày/lượt thì hiệu quả không cao, chậm thu hồi vốn).

Bộ Kế hoạch và Đầu tư kiến nghị:

Thủ tướng Chính phủ có văn bản yêu cầu các địa phương:

- Không xem xét cấp thêm chủ trương đầu tư các dự án có sử dụng đất trồng lúa 2 vụ

- Đối với các dự án đã chấp thuận chủ trương và trong đó có việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất nông nghiệp, đất lâm nghiệp, cần phải xem xét cụ thể, cân nhắc tính toán hiệu quả của việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất so với hiện trạng và phải căn cứ vào Quy hoạch, Kế hoạch sử dụng đất đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.

Khi xem xét từng trường hợp cụ thể phải lấy ý kiến của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Xây dựng, Bộ Tài Nguyên Môi trường, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn trước khi quyết định.

Chính phủ giao cho các Bộ chức năng:

- Bộ Xây dựng chủ trì, phối hợp với Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch: Sớm ban hành tiêu chuẩn về thiết kế sân golf, trong đó cần lưu ý tới các điều kiện để xác định tới quy mô, diện tích, số lượng, mật độ dân golf.

- Bộ Tài nguyên môi trường: Nghiên cứu, đánh giá các tác động của các sân golf và các loại hóa chất sử dụng trong sân golf đối với môi trường...;đề xuất ban hành các tiêu chuẩn bắt buộc về môi trường cấn phải áp dụng đối với các dự án kinh doanh có mục tiêu sân golf...

Chính phủ giao cho các UBND cấp tỉnh, Ban quản lý các Khu kinh tế:

- Đối với các dự án đã được cấp phép đầu tư cần theo dõi chặt chẽ về tiến độ triển khai dự án cũng như việc tuân thủ các quy định của pháp luật về môi trường...

- Đối với các dự án mới được cấp chủ trương đầu tư, khi xem xét hồ sơ đề nghị cấp Giấy chứng nhận đầu tư, đề nghị thực hiện theo như quy trình như đã kiến nghị trên.

Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư

           Võ Hồng Phúc

                (đã ký)