Theo những nghiên cứu mới nhất, carbon đen là nhân tố số 2, sau CO₂, gây ra hiện tượng trái đất nóng dần lên. Ngoài việc làm cho không khí nóng lên, nhân tố này còn làm tăng quá trình tan băng (khi carbon đen rơi lên tuyết, nó hấp thụ năng lượng mặt trời và làm tuyết mau tan chảy) và là thủ phạm hàng đầu gây ra các bệnh liên quan đến môi trường ở những quốc gia đang phát triển. Động cơ diesel và ngành công nghiệp là hai nguồn gây ô nhiễm chính ở Bắc Mỹ và châu Âu, trong khi cháy rừng, đốt phân và chất thải nông nghiệp đang là vấn nạn ở các quốc gia đang phát triển.

Các nhà làm luật ở Mỹ đã đưa carbon đen vào chương trình lập pháp. Cụ thể, dự thảo Waxman-Markey đã yêu cầu Cơ quan Bảo vệ môi trường (EPA) kiểm soát vấn đề này, dự thảo phân bổ ngân sách tài chính năm 2010 thông qua hồi tháng 10 qua cũng yêu cầu EPA xác định phương pháp cắt giảm khí thải trên quy mô quốc gia và toàn cầu.

Dù chiến dịch hành động toàn cầu tỏ ra khá chậm chạp nhưng trong Bản tuyên ngôn Tromsø năm 2009 của Hội Đồng Bắc Cực, carbon đen là một mối đe dọa lớn cho băng tuyết ở vùng này. Trong hội nghị diễn ra tại Copenhagen vừa qua, chính phủ Mỹ cũng cam kết hỗ trợ 5 triệu USD cho các hoạt động hợp tác quốc tế nhằm giảm thiểu lượng carbon này ở vùng cực Bắc.

Các doanh nghiệp cũng cần quan tâm đến loại carbon đen này, đôi khi còn nhiều hơn cả đến CO₂. Loại bỏ bồ hóng thường dễ hơn cắt giảm CO₂ và có thể nhanh chóng phát huy hiệu quả cho môi trường và cho công ty.

Ảnh: forcechange.com

Hiện nay có rất nhiều công nghệ và chiến lược cho phép bạn cắt giảm lượng bồ hóng thải ra, nhưng đơn giản nhất chỉ cần một bếp lò tốt hơn, nhiên liệu sạch hơn, điều chỉnh máy móc và lắp đặt bộ phận lọc. Nghe có vẻ đắt đỏ nhưng thật ra chi phí cho việc này sẽ thấp hơn và hiệu quả sẽ nhanh hơn nếu thực hiện đại tu toàn bộ cơ sở hạ tầng giao thông, phát triển ngành công nghiệp năng lượng tái tạo hay những phương pháp khác mà các nhà làm luật và công ty đang thực hiện để cắt giảm lượng khí thải CO₂.

Và carbon đen sẽ biến mất sau vài tuần chứ không "ở lì" trong bầu khí quyển suốt một thời gian dài như CO₂. Nếu giảm lượng carbon đen này đi được một nửa thì bầu khí quyển gần như lập tức được hạ nhiệt, điều mà bạn phải mất hàng chục năm nếu chỉ chăm chăm cắt giảm lượng khí CO₂.

Vậy cơ hội kinh doanh ở đây là gì?

Thứ nhất, ý thức được vấn đề này từ sớm, bạn sẽ có lợi thế cạnh tranh dài hạn so với đối thủ. Nhìn Ford mà xem, công ty này đã tự giác áp dụng các tiêu chuẩn hạn chế khí thải từ nhiều năm trước và giờ đây, họ có thể bán tư duy tiên phong của mình trong khi GM và Chryler vẫn đang sống bằng tiền cứu trợ.

Thứ hai, carbon đen tạo ra thị trường cho nhiều công nghệ và sản phẩm mới phù hợp với các tiêu chuẩn hiện tại và tương lai. Những công ty như đóng tàu và xe tải nặng, năng lượng, công nghiệp nặng và cả hộ gia đình đều cần biết các phương pháp lọc bồ hóng và đốt nhiên liệu hiệu quả hơn. Những công ty sản xuất theo công nghệ sạch có thể nhanh chóng chiếm lĩnh các thị trường mới nổi đồng thời sẽ góp phần cải thiện môi trường và nâng cao sức khỏe của cộng đồng.

Thứ ba, các công ty có thể kết hợp những sáng kiến xã hội để phục vụ đại đa số khách hàng. Vẫn còn nhiều cơ hội cho những hoạt động như nghiên cứu sở thích khách hàng hay phát triển chuỗi cung ứng bền vững cho nhiên liệu và lò đốt. Những công ty nào đảm nhận công việc này sẽ nắm vị trí dẫn đầu tại thị trường mới nhiều hứa hẹn này trong tương lai.

- Bài viết của Jessica Seddon Wallack trên Harvard Business Review -

Hoàng Trung dịch

* Thường được biết đến ở dạng muội than/bồ hóng, là kết quả của quá trình đốt cháy không hoàn toàn hydrocarbon.