Trong 2 tuần làm việc nghiêm túc với Trưởng ban giám khảo là bà Ayperi Karabuda Ecer, người Thụy Điển, hiện là Phó chủ tịch nhiếp ảnh của Rueters, và các thành viên khác, WPP lần thứ 53 đã chọn từ 101.960 ảnh của 5.847 tác giả của 128 quốc gia và vùng lãnh thổ.

Kết quả có 63 tác giả của 23 quốc gia và vùng lãnh thổ đọat giải: Argentina, Australia, Brazil, Canada, Chile, China, Ecuador, France, Germany, Hungary, Ireland, Israel, Italy, Mali, Mexico, the Netherlands, Palestinian Territories, Peru, Somalia, Sweden, Ukraine, England, United States.

Theo thông cáo báo chí của WPP, số tác giả của châu Á tham dự khá đông, Trung Quốc: 586 tác giả (2009: 490), Indonesia:107 tác giả (2009: 77). Châu Phi số tác giả tham dự chiếm 7,5%. Châu Âu đông nhất là Italy với 370 tác giả (2009: 306) và Nga là 156 tác giả (2009: 130).

Toàn cảnh thế giới không bình yên

Nhìn vào những giải thưởng ảnh đơn, ảnh bộ của các hạng mục chính thấy rõ xu hướng của giải thưởng ảnh WPP lần thứ 53, vẫn là những cảnh báo về một thế giới đầy xung đột, mâu thuẫn, bất ổn… Chiến tranh sắc tộc, tôn giáo, tranh chấp đất đai, mâu thuẫn quyền lợi… gần như bao trùm tòan cảnh thế giới trong sắc màu của máu, của chết chóc, khủng bố, của khói lửa đạn bom…

Bức ảnh của năm: Pietro Masturzo, Italy, miêu tả người đàn bà Tehran đang la hét trên nóc nhà phản đối cuộc bầu cử Tổng thống Iran. Đó là cuộc bầu cử gây nhiều xung đột căng thẳng tốn hao nhiều giấy mực của truyền thông nhất trong các cuộc bầu cử ở các quốc gia trên thế giới trong năm 2009.

Người đàn bà Tehran đang la hét trên nóc nhà phản đối cuộc bầu cử Tổng thống Iran (Pietro Masturzo, Italy)

Ảnh từ trên xuống của Adam Ferguson, Marco Vernaschi, David Guttenfelder

Gần như thế, trong hạng mục General News, bức ảnh đọat giải nhất của Kent Klich, Sweden, cũng là một ảnh trong album về giao tranh ở dải Gaza. Giải nhất ảnh bộ của Marco Vernaschi, Italy, Pulitzer Center, là sự xung đột sắc tộc ở Guinea Bissau.. Giải nhì của Farah Abdi Warsameh, Somalia, AP, chụp về thảm họa ở Somalia. Giải ba của Meiko Herrmann, Germany, vẫn là đề tài giao tranh ở dải Gaza.

Lại tiếp tục cuộc chiến Taliban tưởng chừng như bất tận đối với nước Mỹ, bức ảnh đọat giải nhì ảnh đơn hạng mục People in the News của phóng viên AP nổi tiếng, đã từng nhiều lần đoạt giải thưởng ảnh WPP, David Guttenfelder, USA, AP, vẫn là lính Mỹ và Taliban ở thung lũng Korengal. Còn ảnh bộ ở hạng mục này, giải nhất dành cho bộ ảnh của  Pietro Masturzo, Italy, tiếp tục Tehran tháng 6.2009.

Trong hạng mục Daily Lifes, ảnh cô gái Nhật nhắm mắt ngủ gật qua cửa kính chiếc xe bus, nói lên cuộc sống quá căng thẳng với con người của một quốc gia đang tiến lên công nghệ hóa tòan diện, do  Michael Wolf, Germany, Laif, đọat giải nhất ảnh đơn. Giải nhất ảnh bộ của  Gihan Tubbeh, Peru, chụp cậu bé Adrian, 13 tuổi mắc tật tự kỷ già trước tuổi.

Đặc biệt WPP lần thứ 53, có một “người quen” với các nhiếp ảnh gia Việt Nam.  Peter Bialobrzeski, Germany, Laif, giải nhì ảnh bộ trong hạng mục Nature, với bộ ảnh thành phố hoang vu. Ông là người đã sang Việt Nam thực hiện dự án về các thành phố với các nhiếp ảnh gia VN năm 2009, và có ảnh triển lãm, sách ảnh giới thiệu ở VN.

Nhận xét của Ban giám khảo về ảnh đoạt giải của năm

Trưởng Ban giám khảo Ayperi Karabuda Ecer: “Bức ảnh cho thấy sự khởi đầu của một thứ gì đó, khởi đầu của một cả một câu chuyện khổng lồ. Nó phác thảo được phần tin tức. Nó không chỉ tác động đến cái nhìn thị giác mà còn cả cảm xúc và trái tim của tôi như muốn nhảy ra ngay khi thấy nó.”

Phó Ban giám khảo Guy Tillim nhận xét: “Điều khó khăn trong tình huống mâu thuẫn của nhiếp ảnh là một trong số những phác họa chân dung gắn liền với cuộc sống, của những con người đang sống cuộc sống của họ. Bức ảnh này đã hoàn thành xuất sắc việc kết hợp giữa 2 nhân tố đó, đưa ra được sự mâu thuẫn trong ngữ cảnh – và đó là vẻ đẹp thần thánh của nhiếp ảnh. Nhà nhiếp ảnh đã thực hiện được một bức ảnh tuyệt đẹp của khung cảnh Iran, thứ mà vốn dĩ tự bản thân nó đã đáng giá. Nhưng nó cũng gợi cho ta sự tò mò về tiếng thét của người phụ nữ - vốn thống nhất với hoàn cảnh lúc đó, một sự kiện lịch sử quan trọng. Nó đại diện cho tính trung thực và thành công của sự cố gắng lấy đi mọi từ ngữ có thể diễn tả được của chúng ta.”

Cậu bé Adrian, 13 tuổi mắc tật tự kỷ già trước tuổi. Ảnh: Gihan Tubbeh, Peru

Nhìn tổng thể giải thưởng ảnh báo chí WPP lần thứ 53-2010, thấy rõ xu hướng ảnh đọat giải vẫn mang “truyền thống” như từ trước tới nay thường là các sự kiện mang tính xung đột, mâu thuẫn sâu sắc, mang màu sắc chính trị cao. Cho dù là ảnh về cuôc sống thường ngày, thể thao, thiên nhiên, thậm chí là ở hạng mục có chút chất nghệ thuật là Art and Entertainment, Contemporary Issues, thì vẫn là những hình ảnh của một cuộc sống nhiều bất trắc, ảm đạm, buồn bã…

Và cũng như "thường tình”, điểm mặt các tác giả đọat giải, phần lớn là của các tập đoàn truyền thông hay tờ  báo lớn, nổi tiếng của thế giới như AP, AFP, Reuters…

Một lần nữa ảnh báo chí  Việt Nam lại vắng mặt ở giải thưởng ảnh báo chí danh giá và uy tín hàng đầu thế giới WPP.