2009: Báo in Mỹ còn cơ sống sót?

Đại gia The Chicago Tribune Com. phá sản, tờ the New York Times ngập chìm trong nợ nần. Liệu có tương lai nào dành cho mảng báo in ở Mỹ nữa hay không?


Khủng hoảng báo in - chấn động tâm lý Mỹ

 
Một ngày sau khi công ty mẹ nộp đơn xin phá sản, tờ The Chicago Tribune đã đặt ra câu hỏi “Liệu Tribune Co., truyền thông kiểu cũ sẽ trụ vững sau “cơn bão” này không?” Trong khi đó, trên tờ London"s Evening Standard lại giật dòng tít “Sự sụp đổ của đại gia Tribune gióng lên hồi chuông cảnh báo với những tờ báo in”.

Tuy nhiên, có vẻ như với the Wall Street Journal -  tờ báo không bị biến thành báo khổ nhỏ dưới thời trùm Rupert Murdoch – thì đây lại là thời khắc “tung hoành” trong hoàn cảnh khó khăn của ngành công nghiệp truyền thông và sẩy chân của Tribune.

Những dòng tít xám xịt tràn ngập trên các mặt báo. Khoảng thời gian tăm tối cho các tờ báo in ở khắp mọi ngóc ngách trên thế giới, xét cho cùng đều khởi nguồn từ sự tụt dốc không phanh về số lượng phát hành và sụt giảm bất ngờ, nghiêm trọng của nguồn thu từ quảng cáo – những hệ lụy mà cuộc khủng hoảng tài chính thế giới đem lại.

Tòa nhà 52 tầng The New York Times cũng được đem ra thế chấp
để giúp ông chủ chi trả các khoản nợ khổng lồ.(Nguồn: brianrose.com)


Việc tuyên bố phá sản của tập đoàn Tribune – chủ sở hữu của tờ the Los Angeles Timesthe Chicago Tribune, 2/10 tờ báo bán chạy nhất nước Mỹ - cũng như sự kém cỏi của Sam Zell – ông trùm tỷ phú bất động sản (người mà lòng tự trọng cũng nổi tiếng như chính chiều cao khiêm tốn của ông ta) đã tạo ra được sức hút xung quanh những chủ đề nóng bỏng này.

Và, một kết cục tất yếu là ngày càng nhiều chủ sở hữu các tờ báo in ở Mỹ sẽ theo gót chân Zell. Những đại gia đình Mỹ đã chia nhau thống trị ngành công nghiệp truyền thông qua nhiều thế hệ, phải kể tới gia đình McClatchys với đế chế nắm giữ nhiều đầu báo trong khu vực, và gia đình Ochs-Sulzbergers đã điều hành the New York Time kể từ năm 1896 - sẽ phải đương đầu với những thách thức chưa từng có trong việc đối phó với các khoản nợ chồng chất.

Các nhà báo cũng đang tính đến những biến động, trong đó có việc chuyển nhượng của nhiều tờ báo địa phương, hay thẳng tay cắt giảm các khoản chi phí của những tờ báo còn đang hoạt động. Trong năm nay, cả nước Mỹ khoảng 1.400 đầu báo bị cắt xén và 15.000 nhân công bị mất việc.

Sam Zell: Ông chủ báo tồi nhất của báo in Mỹ

Ở Mỹ, không như những quốc gia khác, sự suy sụp này còn hơn cả tổn thất của một hiện thực ganh đua khốc liệt. Những khó khăn mà ngành công nghiệp báo in đang đương đầu cho thấy một chấn động tâm lý chung.

Liệu có phải Zell “khai hỏa” cho hàng loạt vụ phá sản của các gã khổng lồ
trong ngành công nghiệp truyền thông Mỹ? (Nguồn: bloomberg.com/ nytimes.com)


Các cựu phóng viên và cả những phóng viên đang làm việc cho LA Times khi đệ đơn kiện Zell đối với cách lãnh đạo của ông ta với công ty mẹ đã lớn tiếng tuyên bố: “Không một tổ chức, một website hay một blogger nào có thể thay thế cho những con người đang tác nghiệp ở khắp mọi hang cùng ngõ hẻm, nhằm cung cấp cho người Mỹ những thông tin cần thiết để vận hành trong nền kinh tế toàn cầu.”

Vụ kiện cáo rùm beng nhất trong năm này là đỉnh điểm của cơn thịnh nộ đối với việc Zell quản lý tập đoàn Tribune và thương vụ làm ăn của ông ta hồi mùa đông năm ngoái. Đây không chỉ đơn thuần là một trường hợp dính dáng tới pháp luật mà còn là một câu chuyện thú vị và cuộc chiến đưa ra bài học giữa các ý tưởng đối với tương lai của ngành công nghiệp báo in ở Mỹ.

Zell có ý tưởng riêng của ông ta. Cụ thể là ông ta chuyển đổi việc quản lý biên tập một số phần phụ chương của tạp chí sang phòng quảng cáo, đưa những câu chuyện nhạt nhẽo lên phần bàn luận tin tức, và tống cổ biên tập viên James O’Shea của LA Times khi ông này lên tiếng phản đối cắt giảm hàng trăm nhân viên phòng tin tức.

Tại một cuộc hội thảo về truyền thông, Zell đã gay gắt lên tiếng bằng một câu cụt lủn: “Tôi chẳng hiểu làm cách nào để rút tiền ở giải thưởng Pulitzer Prize về những thành tựu đạt được của báo chí, văn học và sáng tác âm nhạc.”

Một năm trôi qua, Murdoch đã chứng tỏ ông không nói suông.
The Journal là một trong 2 tờ báo in lớn vẫn duy trì được nguồn vốn trong 6 tháng qua và tập đoàn News Corp. của công ty gia đình Murdoch đã tăng cường sự lớn mạnh của tờ báo này với khoản đầu tư mới.
Điều quan trọng là tờ báo này không ngập trong các khoản nợ, đồng nghĩa với việc “lão làng” của ngành công nghiệp truyền thông này hoàn toàn có thể vượt qua được cuộc khủng hoảng mà không phải bận tâm việc các ngân hàng gõ cửa.

Một nhà phân tích kinh doanh truyền thông tại Học Viện Poynter -  một trường dành cho các nhà báo ở Florida, cho hay: “Sam Zell mà minh chứng cho lời nhận định rằng một nhóm những kẻ chẳng biết gì về kinh doanh báo in đang cố lấn sân sang thị trường này, và sẽ chẳng thể sơ múi được tí thành công nào hết.”

Thương vụ 13 tỷ USD vay nợ để mua lại một công ty với doanh thu sụt giảm và đang trên đà suy thoái, nhiều người cho đó là sự ngờ nghệch, vậy mà ông ta vẫn huênh hoang và so sánh việc mua bán này với vụ Murdoch chi 5 tỷ USD để giành được the Wall Street Journal hồi năm ngoái. Nhớ lại, hồi đó, ông ta còn phát biểu trên tạp chí the New Yorker rằng “Rupert đang trả một cái giá khổng lồ.

Nỗ lực cứu báo in bằng nhiều cách

Hầu hết mọi lời cảnh báo đều gây áp lực lên công ty New York Times. Công ty này do gia đình Ochs Sulzberger điều hành suốt 112 năm qua và chủ sở hữu của tờ báo danh tiếng nhất trong làng báo in.

Không giống như những kẻ ăn chơi “kéo bè kết cánh” của gia đình Bancroft, sẵn sàng nhượng lại quyền sở hữu the Journal cho Murdoch, gia đình Sulzbergers vẫn là một khối thống nhất và đoàn kết  Họ điều hành công ty thông qua việc chia sẻ quyền lực đặc biệt, điều đó có nghĩa là dù họ chỉ sở hữu một phần nhỏ thì họ vẫn có được quyền kiểm soát những vị trí quan trọng của hội đồng quản trị.

Nếu công ty New York Times phá sản, tờ báo con cưng của họ sẽ rơi vào tay
ngài thị trưởng New York Michael Bloomberg hay ông trùm Murdoch?
(Nguồn: blogspot.com)




Ông Arthur Ochs Sulzberger Jr - chủ tịch kiêm chủ báo, người đã thừa kế chức chủ tịch từ cha mình vào năm 1997, cũng bắt đầu cắt giảm các chi phí. Với việc chi trả khoản nợ 400 triệu USD trong mùa xuân tới, công ty đang nỗ lực vay khoảng 225 triệu USD bằng việc thế chấp tòa trụ sở mới xây 52 tầng do kiến trúc sư Renzo Piano thiết kế đặt tại khu Manhattan.

Hơn nữa, công ty cũng đã phải cắt giảm lợi tức cho gia đình và những cổ đông khác. Doanh thu từ quảng cáo giảm 16% so với cách đây 1 năm, nhiều người lo ngại công ty này không còn một đồng cắc nào để chi trả cho những khoản lãi suất năm tới nếu không bán đi một số tài sản.

Thương vụ New York Times

Nếu Murdoch thôn tính New York Times: Thảm họa!

New York Times: Hòa cả làng?

Một vụ phá sản – dù công ty này tuyên bố là không thể xảy ra – có thể sẽ đẩy tờ the New York Times và trang web của nó vào tay vị chủ nhân mới. Vấn đề chỉ là ai: Michael Bloomberg hay Murdoch?

McClatchy, tập đoàn xuất bản báo in lớn thứ hai ở Mỹ cũng gặp những rắc rối tương tự. Tập đoàn này cũng đang chìm trong khoản nợ 2 tỷ USD là “di sản” mà Knight Ridder để lại khi tập đoàn này tiếp quản nó cách đây 2 năm. Có tin là McClatchy đem đấu giá tờ nhật báo the Miamia Herald – một tờ báo do Knight Ridder sở hữu.

: Tờ báo in lớn của Mỹ
St Petersburg Times đang sử dụng
hình thức tín thác - một “tấm gương”
cho những tờ báo khổ trung bình trong
tương lai (nguồn: wikipedia)

Trên toàn nước Mỹ, hơn 30 tờ báo đã rao bán lại nhưng lại không có người mua. Tờ The Rocky Mountain News ở Denver sẽ đóng cửa vào tháng tới nếu nó không tìm được người mua.

Khi mà cuộc khủng khoảng tín dụng đang cản trở việc tiếp cận các khoản vay tài chính của các tổ chức và tác động tới các thương gia giàu có - những người có khả năng mua lại một tờ báo, thì những người tận tâm với báo in đang tính đến các cách sở hữu khác.

Có tin đồn rằng gia đình Ochs Sulzbergers đang cân nhắc việc giải cứu the Old Grey Lady (tên gọi khác của The New York Times) khỏi cơn bĩ cực bằng cách tư nhân hóa công ty New York Times hoặc đặt tờ báo vào một tổ chức tín thác phi lợi nhuận.

Tờ báo in lớn nhất ở Mỹ - the St Petersburg Times ở Florida đang sử dụng hình thức tín thác như vậy -  một mô hình cho những tờ báo khổ trung bình trong tương lai. Thời gian gần đây cũng nổ ra một cuộc tranh luận về việc biến những tờ báo chính của các thủ đô thành các phiên bản điện tử với vai trò là phát ngôn viên công cộng để có thể xin miễn giảm thuế.

2009: Báo in ảm đạm hay cơ hội cho truyền thông kiểu mới?

Những khó khăn của Sam Zell có thể là điềm báo về cuộc cách mạng trong cơ cấu sở hữu báo in ở Mỹ trong những năm tới đây. Từ khắp các phòng họp của ban giám đốc, người ta vẫn đang đặt ra câu hỏi về tiềm lực kinh tế của những tờ báo vẫn đang hoạt động. Một số tổ chức truyền thông lại hy vọng sự thoái trào của báo in sẽ mở ra cơ hội cho truyền thông kiểu mới.

Năm nay vẫn sẽ là một năm tiềm ẩn nhiều mối hiểm họa cho những gã khổng lồ trong ngành báo in. Fitch -một tổ chức xếp hạng tín dụng – đã đưa ra lời cảnh báo khá ảm đạm rằng: “2009 sẽ chứng kiến nhiều các tờ báo in hay các tập đoàn báo in rơi vào tình trạng không thể trang trải được các khoản nợ đúng kỳ hạn, dẫn đến bị đóng cửa và bị thanh lý. Đến năm 2010 thì nhiều thành phố trên nước Mỹ sẽ không còn thấy các tờ nhật báo riêng trên các sạp báo nữa.”

John Morton, ông chủ tập đoàn Morton Research Inc ở Maryland, tập đoàn đã nghiên cứu ngành công nghiệp báo in trong nhiều thập kỷ qua, chỉ ra rằng ngành công nghiệp này vẫn duy trì sự phát triển ở Mỹ, dù cho khoản lãi ròng 20% sẽ chỉ còn phân nửa trong tương lai. Một nửa số quảng cáo bị mất trong giai đoạn suy thoái sẽ không bao giờ quay lại với báo in nhưng nó sẽ thúc đẩy cuộc cách mạng trong ngành báo in.

Morton cho biết thêm: “Chỉ duy nhất những tờ báo vững chắc về kinh tế mới thu thập một khối lượng lớn thông tin. Không một cá nhân nào được lập trình để làm việc đó. Nhu cầu cho thông tin vẫn rất lớn. Câu hỏi đặt ra là làm thế nào để báo in vẫn tiếp tục được xuất bản khi dần dần nhiều tờ báo sẽ biến thành các website.”

"Điều lo ngại là việc cắt giảm nhân viên và các dịch vụ đang ảnh hưởng tới thương hiệu của các tờ báo in. Họ có thể đang đào thải những nhân tố đáng ra phải được duy trì, những gì cần thiết trong cuộc cạnh tranh với Internet khi những tác động của cuộc khủng hoảng kinh tế qua đi”.

  • Mai Chi (Theo Independent)

 

* Xin bạn vui lòng gõ tiếng việt có dấu