Mạng xã hội và trẻ em

Cập nhật ảnh và chơi làm vườn (FarmVille) không còn là thú vui độc quyền của người lớn và các teen, mà giờ đây các bé nhi đồng cũng rất háo hức trở thành công dân mạng xã hội.

Các nhà nghiên cứu nói rằng ngày càng có nhiều trẻ em phớt lờ những yêu cầu về tuổi tác của các trang như Facebook và MySpace và gia nhập các trang mạng xã hội như thể chúng được thiết kế dành riêng cho chúng.

Mặc dù Facebook và MySpace luôn yêu cầu người sử dụng phải từ 13 tuổi trở lên. Nhưng họ lại không có một cách nào xác minh độ tuổi một cách hiệu quả. Và, nhiều bé nhi đồng sử dụng các mạng này, vờ như mình lớn tuổi hơn khi đăng ký.

Điều này khiến một số nhà khoa học thực sự lo lắng, lứa tuổi nhi đồng sử dụng các trang xã hội này có thể gây tổn hại đến các mối quan hệ của trẻ em với não bộ, hiện tượng này đã được một số nhà trị liệu liên hệ tới chứng nghiện Internet ở người lớn.

Nhưng nhiều chuyên gia khác lại cho rằng không có một nghiên cứu chắc chắn nào chứng minh điều đó và dường như hầu hết trẻ em đều sử dụng các trang mạng xã hội ở mức vừa phải và theo hướng tích cực.

Kaveri Subrahmanyam - Giáo sư tâm lý học của Đại học California- Los Angeles cho biết: “Nói chung, mặc dù có quá nhiều áp lực về tất cả những điều không hay mà chúng đang làm nhưng cho dù nhiều thứ bọn trẻ làm trên các trang web này là vớ vẩn thì chúng vẫn cứ làm”.

Trong hai cuộc khảo sát được Trung tâm nghiên cứu Pew Internet báo cáo năm nay, có 700 và 935 thiếu niên - chiếm 38% những người được hỏi ở độ tuổi 12 đến 14 - cho biết các em có một hồ sơ online của một trang mạng nào đó.

61% những người được khảo sát trong nghiên cứu này - lứa tuổi từ 12 đến 17 - cho biết họ sử dụng các trang mạng xã hội để gửi tin nhắn cho bạn bè, và 42% nói họ làm thế mỗi ngày.

Dữ liệu trong nghiên cứu này có từ năm 2006, vì thế thật không khó để suy ra năm nay những con số đó còn cao hơn. Nghiên cứu về những trẻ nhi đồng còn bị giới hạn nhưng bằng chứng cũng chỉ ra rằng nhiều trẻ đang tiếp tục gia nhập mạng xã hội.

Mức độ nào được các phụ huynh cho phép?

Amanda Lenhart - nhà nghiên cứu cấp cao ở Pew, đồng thời là một trong những tác giả của báo cáo này - nói: “Tất nhiên là các em được phép gia nhập mạng xã hội. Các em đang sử dụng chúng bởi đó là thế giới xã hội của các em. Bởi vì không có một cách nào hiệu quà để xác minh độ tuổi… Trẻ em nhanh chóng nhận ra điều đó. ‘Cháu chỉ cần nói cháu 14 tuổi và họ cho phép cháu sử dụng. Thế thôi’.”

Marc Bigbie - một nhân viên bán hàng phần mềm điện tử sống gần Savannah, Georgia - cho biết anh có ba đúa con đang ở độ tuổi 14, 12 và 11. Tất cả các con anh đều có tài khoản ít nhất ở một mạng xã hội. Đứa con gái lớn nhất, sau đó đến đứa út 11 tuổi là thành viên đầu tiên trong gia đình thiết lập tài khoản trên MySpace nhưng không xin phép bố mẹ.

Lúc đầu anh cho rằng mạng này sẽ đem đến hậu quả tiêu cực và vợ chồng anh đã không cho phép cô bé sử dụng. Nhưng cuối cùng họ cũng cho phép con gái mình tham gia nhưng với điều kiện họ cần có mật mã tài khoản để có thể đăng nhập bất cứ lúc nào.

Kể từ đó, tất cả các con anh đều có tài khoản trên Facebook và vợ chồng anh thậm chí còn đồng ý cho các con gian lận tuổi.

Bigbe cho biết anh biết chắc tài khoản của các con anh được lập ra để cung cấp các thông tin cá nhân càng ít càng tốt và chúng cho chỉ cho phép những người bạn được xác nhận mới có thể xem được hoạt động của mình. Vợ chồng anh kiểm soát những trang này để chắc rằng họ biết danh sách những người bạn mà các con mình thêm vào.

Anh còn cho biết cô con gái lớn là đứa duy nhất sử dụng tài khoản hầu như hàng ngày, trong khi hai em của nó chỉ thỉnh thoảng mới đăng nhập.

Hai năm trước, một vài nhà khoa học đã lên tiếng cảnh báo trẻ em đang dành thời gian quá nhiều vào các trang mạng xã hội và chính những trang mạng trực tuyến xã hội hoá đó có thể dẫn tới những hậu quả tiêu cực khi các em trưởng thành.

Susan Greenfield - bác sỹ thần kinh, đồng thời là giám đốc Viện Hoàng gia Anh - đã phát biểu trên tờ Daily Mail của London hồi tháng hai vừa qua: “Tôi sợ rằng những công nghệ này đang ‘trẻ con hoá’ não bộ sang trạng thái của trẻ nhi đồng - những người bị hấp dẫn bởi những tiếng ồn ào và những ánh sáng rực rõ, những người tầm chú ý ngắn và những người sống vội”.

Bà nói thêm: “Tôi thường băn khoăn liệu cuộc nói chuyện thực trong thời gian thực rốt cuộc có bị những cuộc đối thoại trực tuyến thế chỗ một cách hơn và nhẹ nhõm hơn hay không”.

Những nhà khoa học khác chỉ trích bình luận của bà Greenfield và coi đó chỉ là sự suy đoán chứ không phải khoa học. Subrahmaynam thì cho rằng một cuộc nghiên cứu trên các học sinh phổ thông trung học cho thấy trong nhiều trường hợp, những người  tiếp xúc trực tuyến thường xuyên nhất là những người cũng hoà nhập xã hội nhất.

Thế hệ bị công nghệ điều khiển?

Trẻ em ngày nay dành hầu hết cuộc sống vào máy tính, và bộ não của các em cũng thích ứng tốt hơn người lớn trong việc kết hợp hài hoà các hoạt động trực tuyến với cuộc sống đời thực của mình. Bà Subrahmaynam nói: “Luôn luôn có một số lượng nhỏ trẻ em không biết sử dụng mạng xã hội một cách thích hợp. Tôi thực sự  nghĩ rằng sẽ có một số ít trẻ đang làm những điều mà một thế hệ trước đây trẻ có thể không thể làm được với điện thoại di động. Nhưng chúng tôi không muốn phủ nhận nỗi sợ hãi chung đó. Nhưng nó ở đây và hoàn toàn vô hại”.

Nhiều bậc phụ huynh cũng lo lắng rằng những người sử dụng các trang xã hội trẻ hơn có thể là mục tiêu trong các thông số trực tuyến.

Trong khi vẫn còn một số người bận tâm trẻ nhi đồng chưa đủ chín chắn để đưa ra những quyết định tốt  về sự riêng tư của mình, Subrahmaynam và lLenhart lại cho rằng hấu hết các em trước khi bước vào độ tuổi thiếu niên đủ nhận thức để biết ai, cái gì nên tránh. Tuy nhiên, trẻ nhi đồng cần được bố mẹ hướng dẫn.

Đến lượt mình, ngày càng nhiều các mạng xã hội đặc biệt hướng đến những người sử dụng ở lứa tuổi nhi đồng. Các trang như Câu lạc bộ Penguin của Disney - một trang chủ yếu là trò chơi nhưng vẫn có những chức năng xã hội giới hạn, WebKinz và Whyville đề cao mạng lưới được giám sát và giới hạn hơn.

Theo nhà sáng tạo Toby Clark, trẻ 5 tuổi có thể có tài khoản tại KidSwirl, một trang mạng xã hội dành cho các bé nhi đồng bắt chước mô hình hoạt động của Facebook.

Clark cho biết: trung bình người sử dụng của KidSwirl dành khoảng 5 phút cho mỗi lần ghé thăm trang web này, ít hơn nhiều so với thời gian trung bình mà người sử dụng dành cho mỗi lần đăng nhập Facebook. Anh cũng giới hạn thời gian ghé thăm trang web này cho hai con của mình, một đứa 9 tuổi và một đứa 6 tuổi.

Anh Clark đã khai trương trang web KidSwirl hồi tháng hai và nay nó đã có 10000 sử dụng nói: “ Thực tế là chúng ta là một thế hệ 'cuồng công nghệ'  Điều đó sẽ không thay đổi.”

Vì thế về lâu dài, mạng xã hội sẽ tác động như thế nào đến trẻ em? Các nhà khoa học vẫn không biết chắc điều đó.

Bà Subrahmanyam nói: “Chúng ta đã đánh mất sự kiểm soát nhóm. Làm thế nào bạn tìm được một nhóm trẻ mà không sử dụng máy tính”.