Không bao giờ có kết thúc với Paris

Những câu chữ của Hemingway chưa khi nào ngưng làm say đắm người đọc, và tận sau khi ông qua đời, điều đó cũng chẳng lay chuyển phần nào. Bằng chứng là vài năm sau sự ra đi của ông, cuốn “Hội hè miên man” được xuất bản như một sự khởi đầu cho những bữa tiệc chia tay nhà văn lỗi lạc này.

Tên sách: Hội hè miên man
Tác giả: Ernest Hemingway
Dịch giả: Phan Triều Hải
Nxb Hội nhà văn và Công ty sách Nhã Nam
-----

"Nếu bạn may mắn được sống ở Paris trong tuổi thanh xuân, thì cho dù có đi đâu trong suốt đường đời còn lại, Paris vẫn ở trong bạn, bởi Paris là một cuộc hội hè miên man" - Hemingway đã viết như thế cho một người bạn của mình, tưởng như cũng chính là sự nhung nhớ ông gửi lại cho Paris của những năm 1920.

Paris hiện lên qua từng trang viết cũng như câu chữ một cách nhẹ nhàng và dày dặn, từ nỗi buồn của thành phố phút chốc ào tới khi những cơn mưa lạnh lẽo đầu tiên của mùa đông ào xuống. Ngày tháng và thời tiết luôn là những nhân tố chính ảnh hưởng tới trạng thái cảm xúc của con người, đặc biệt là tâm hồn của một nhà văn. Hemingway cảm nhận sự thay đổi của thời tiết Paris như một người con đi xa trở về trong lòng đầy những nhớ thương.. "Khi chúng tôi quay về Paris, trời đã trong veo, lạnh và thật đáng yêu..."

Dọc chiều dài theo thời gian cuốn hồi ký, người đọc sẽ thấy thiếu vắng những kịch tính cao trào hay những trạng thái cảm xúc đột ngột... Tất cả những tính văn đó được thay thế bởi sự trầm tư của ngòi bút và những câu chữ lắng đọng. Nhưng đó lại chính là điểm nhấn của văn phong Hemingway khi ông còn là một chàng trai trẻ, với chuỗi ngày tháng êm đềm bên người vợ đầu tiên - Hadley ở thành phố mà ông trừu mến đặt tên là nơi chốn miên man hội hè.

Vào khoảng thời gian đó, Hemingway vừa mới bỏ nghề báo và bắt đầu viết văn. Như bất kỳ người cầm bút nào mới chập chững vào nghề viết, tên tuổi chưa được biết đến đồng nghĩa với việc sở hữu một cuộc sống khó khăn và thiếu thốn nhưng tự do cảm nhận. Bởi thế mà những cảm nhận về Paris của ông chất đầy hồn thơ của tự do lang thang đúng nghĩa, chọn cách xê dịch kiến tạo trải nghiệm cho những câu truyện sắp tới của mình, cũng như cho chính cuộc sống của mình. Những năm tháng tuổi trẻ bao giờ cũng đáng nhớ, đó là những bước đi đầu tiên và dù nhanh dù chậm cũng đều để lại dấu ấn.

Những lang thang dẫn lối người đọc khắp Paris và cùng khám phá thành phố thú vị này. Đi trong mưa khắp những con đường, rồi đi xuống trường Henri đệ Tứ, ngang qua nhà thờ cổ St.Etienne-du-Mont và quảng trường Panthéon đầy gió, rồi cắt ngang qua chỗ trú bên phải, luồn ra phía khuất gió trên đại lộ St. Michel, và tiếp tục đi xuống qua Cluny và chỗ giao với đại lộ St.Germain cho đến khi tới một quán rất được. "Một quán rất được" mà nhà văn trìu mến gọi tên là một quán ấm áp, nhẹ nhàng, sạch sẽ và thân thiện.

Paris thân thuộc như một dạng của thói quen, sống ở Paris, và chiều chiều nhà văn đi theo những con đường khác nhau dẫn xuống Jardin du Lucxembourg, đi qua khu vườn để đến Musee du Luxembourg, nơi trưng bày những kiệt tác hội hoạ mà nay hầu hết đã được chuyển về Lourve và Jeu de Paume. Chủ ngôi nhà đó là một người bạn, Miss Stein, người phụ nữ có đôi mắt đẹp và khuôn mặt mạnh mẽ của người Do thái gốc Đức. Họ làm bạn với nhau dựa trên sở thích và sự chia sẻ công việc, đơn thuần là những chiều khi nhà văn ghé qua, họ cùng ngồi uống chén rượu và nói về các tác phẩm tranh hay là công việc viết sách. Những điều tưởng chừng thuần tuý vậy thôi nhưng cũng tạo nên cảm giác ấm áp khi Paris trở mình giá lạnh.

Những quán café ấm áp, những vỉa hè vắng lặng hay những quán sách cũ bên bờ sông Seine tạo cho người đọc cảm giác êm đềm về cuộc sống của một người lữ khách giàu tâm hồn văn thơ. Một nơi chốn khác là trường đua ngựa nơi mà nhà văn cùng người vợ của mình chiều chủ nhật nào cũng có mặt lại náo nhiệt vô thường, phác hoạ lên một Paris không hề kém sôi động so với các thành phố lớn khác trên thế giới.

Chỉ những sinh hoạt thường nhật của một nhà văn nghèo sống nơi chốn qua ngày cũng đủ để vẽ lên bức hoạ một Paris đậm nét hoa lệ. Những món ăn quen thuộc của bất kỳ ai gắn bó lâu ngày với những góc phố, nhỏ bé e ấp nằm gọn lỏn cuối con đường dài rộng cũng được Hemingway nhẹ nhàng bày biện lên bàn tiệc phục vụ người đọc. Chỉ có thể khám phá từng ngóc ngách Paris bằng tâm hồn tự do của một người nghệ sĩ lang thang mới có được cái nhìn thân thiện và gần gũi với một Paris kiêu sa như thế. Đúng như Book-of- the- Month Club News nhận xét: "Chân thành và xúc động... Bức chân dung vô giá về một nghệ sĩ thuở còn là một chàng trai trẻ... chỉ cần mỗi tình yêu và viết..."

Hemingway gọi những năm tháng sống và làm việc tại Paris là những ngày tháng hội hè miên man, đi hết từ bữa tiệc này đến bữa tiệc khác, khiến người đọc không thôi háo hức chờ đợi xem tiếp sau món ăn hấp dẫn này sẽ có gì mới lạ. Và không để độc giả chờ đợi vô nghĩa, Hemingway mang đến cho chúng ta một danh sách những nhân vật lịch sử nổi tiếng cùng phần nào tiểu sử của họ. Đó là những Anderson Sherwood (1876 - 1941), nhà văn Mỹ chuyên viết truyện ngắn, người có ảnh hưởng sâu sắc đến Hemingway cũng như nhiều nhà văn Mỹ khác; là Apollinaire Guillaume (1880 - 1918), nhà văn, nhà thơ, nhà phê bình nghệ thuật người Pháp gốc Ba Lan; là Arlen Michael (1895 - 1956), nhà văn Anh gốc Armenia; rồi Barney Natalie (1876 - 1972), nhà văn, nhà thơ người Mỹ, sống và làm việc tại Paris...

"... Không bao giờ có kết thúc với Paris và kỷ niệm của mỗi người, những ai từng sống trong thành phố này, không ai giống ai. Chúng ta luôn quay lại đó cho dù chúng ta có là ai, hay thành phố có đổi thay thế nào đi nữa, và dù có những khó khăn, hay thuận lợi, thành phố vẫn trong tầm tay...". Thật tuyệt vời là sau nhiều năm tháng ra đi và trở về, những cảm xúc về một Paris của những năm 1920 trong Ernest Hemingway vẫn tươi mới và vẹn nguyên như thế này...