Chưa hay không có Tổng đạo diễn?

Như những gì đạo diễn Doãn Hoàng Giang cho biết, đến thời điểm này, công tác chuẩn bị kịch bản và các đầu việc đã gần như hoàn tất. Vài chục người bao gồm các đạo diễn, nhạc sĩ, biên đạo múa, hoạ sĩ... đã được mời lên Sở Văn hoá - Thể thao - Du lịch Hà Nội ký hợp đồng cho từng đầu việc. Thế nhưng vị trí quan trọng nhất: Tổng đạo diễn toàn bộ chương trình lại chưa được lựa chọn. Hay như đạo diễn Doãn Hoàng Giang cho biết: sẽ không có Tổng đạo diễn.

Thông tin này khiến không ít người băn khoăn. Một đại lễ lớn như Thăng Long 1000 năm không có người chỉ đạo nghệ thuật chung liệu có xảy ra tình trạng cát cứ, trống đánh xuôi kèn thổi ngược, nếu không cũng vụn vặt rời rạc không có được những ấn tượng và triết lý nghệ thuật xuyên suốt.

Nói về vấn đề này, đạo diễn NSND Phạm Thị Thành cho biết bà là một thành viên trong Hội đồng cố vấn nghệ thuật của Hà Nội. Bản thân bà cũng được mời cùng xây dựng kịch bản 10 ngày lễ cho Hà Nội kéo dài từ 1 - 10/10/2010. Trong đó, bà sẽ phụ trách viết kịch bản và đạo diễn 2 chương trình trong đó là Tuổi trẻ thủ đô với 1000 năm Thăng Long và Chương trình biểu diễn chào mừng của các đoàn sân khấu chuyên nghiệp tại Thủ đô Hà Nội và một số tỉnh lân cận, gồm 27 đơn vị diễn chừng 50 tiết mục.

Thiếu người tài hay thiếu lòng tin?

Về vấn đề nên "chia nhỏ" đầu việc thay việc giao trọng trách cho một người hay một nhóm sáng tạo để đưa ra triết lý nghệ thuật xuyên suốt. Bà Thành cho biết bà đã từng góp ý với lãnh đạo Hà Nội nên tập hợp một nhóm người đã có kinh nghiệm trong việc viết kịch bản và đạo diễn sự kiện như thế này. Bà nhấn mạnh việc phải đưa những người trẻ tuổi vào để ý tưởng nghệ thuật được mới mẻ phong phú, và phải chọn ý tưởng hay rồi mới chọn người chấp bút.

Đại lễ 1000 năm vẫn chờ Tổng đạo diễn (Ảnh: Trương Vị)

Theo bà Thành, những đầu việc trong 10 ngày lễ hiện đã tạm được phân công, trong đó Bộ VH - TT - DL đang có kế hoạch mời các chuyên gia Triều Tiên sang giúp dàn dựng chương trình ngày thứ nhất. Tuy nhiên hai buổi lễ lớn và khai mạc và bế mạc hiện vẫn chưa chọn được đạo diễn dù kịch bản đã hoàn thiện.

"Thường thì Tổng đạo diễn là người đồng xây dựng kịch bản như là cách làm của đạo diễn Trương Nghệ Mưu với Olympic Bắc Kinh. Nhưng Việt Nam mình thì những cái lớn cứ thích tách biệt ra để cho khâu nào xong xuôi khâu đấy, các ban ngành duyệt rồi đóng dấu rồi mới làm trên cơ sở đó".

Vị đạo diễn này cũng tỏ ra hơi bi quan khi được hỏi liệu Việt Nam không có được người tài như Trương Nghệ Mưu, hay Việt Nam có nhân tài mà không có người tin tưởng. Bà cho rằng "Việt Nam không có Trương Nghệ Mưu", bởi các đạo diễn Việt Nam thường chủ yếu đều thiên về sân khấu. Những người làm sự kiện hầu như không có.

Trong khi đó thỉnh thoảng chúng ta lại dùng người kiểu tréo ngoe, ví dụ nhạc sĩ Trọng Đài được mời làm đạo diễn cho Lễ hội văn hoá các dân tộc vừa được tổ chức tại Đồng Mô, hay nhạc sĩ Phó Đức Phương làm đạo diễn Lễ khai mạc SEA game cho người khuyết tật. Tổng đạo diễn những chương trình này phải là những người có chuyên môn về tổ chức sự kiện "mang tính đại chúng và sử thi hoành tráng" hiện Việt Nam chưa có.

Từ một góc nhìn khác, đạo diễn Doãn Hoàng Giang lại cho rằng Việt Nam có cả hai: người tài và lòng tin. "Mỗi tội lòng tin đó lại được đặt nhầm chỗ, còn những người tài thực sự lại bị đứng ngoài cuộc".

Ông Giang cho rằng không chỉ những người có trách nhiệm lựa chọn đặt nhầm lòng tin, mà ngay những người làm chuyên môn cũng nhầm giữa sự tin tưởng và tính đố kỵ. "Nếu ở nước ngoài một đạo diễn nào đó được chọn, những người khác sẽ chúc mừng, còn chúng ta sẽ nghi ngờ và chỉ trích nhau", ông Giang quả quyết.

Vị đạo diễn gạo cội lạc quan khẳng định, cần có niềm tin và đặt niềm tin đúng người đúng chỗ "nhưng phải tin tưởng thực sự chứ không phải chặt lòng tin thành nhiều mảnh nhỏ rồi chia đều" thì chắc chắn sẽ tìm được Trương Nghệ Mưu của Việt Nam.