Trực tuyến: Lịch sử tâm hồn người Việt được viết bằng âm nhạc

(TuanVietNam) - Các vị khách mời là nhà sử học Dương Trung Quốc, nhạc sĩ Hoàng Dương và nhạc sĩ Dương Thụ sẽ cũng ngồi lại trong cuộc bàn tròn trực tuyến với chủ đề: "Lịch sử tâm hồn người Việt được viết bằng âm nhạc".

Nhà sử học Dương Trung Quốc, nhạc sĩ Hoàng Dương, nhà báo Nguyễn Quang Thiều và nhạc sĩ Dương Thụ trong cuộc Bàn tròn trực tuyến. Ảnh: Lê Anh Dũng

Cuộc bàn tròn được mở ra không chỉ bởi vào đúng 14 giờ ngày 2/9 tới đây, chương trình Hòa nhạc VietNamNet - Điều còn mãi sẽ diễn ra mà còn vì đây là một chủ đề chắc chắn sẽ gợi mở nhiều điều thú vị cho góc nhìn của quý bạn đọc về nền âm nhạc Việt Nam.

3 vị khách mời: Nhà sử học Dương Trung Quốc, nhạc sĩ Hoàng Dương và Dương Thụ

Âm nhạc và đặc biệt là ca khúc - với những đặc thù về giai điệu và lời ca - chính là một trong những kênh thông tin, tư liệu hữu hiệu để nghiên cứu, tìm hiểu về lịch sử dân tộc bên cạnh chức năng giải trí, thẩm mỹ.

Các nhà nghiên cứu thường chia sự phát triển của âm nhạc Việt Nam theo 3 giai đoạn lớn: Thời dựng nước (vua Hùng) và giữ nước tới thế kỷ X; thời phong kiến, chống ngoại xâm từ thế kỷ X đến thế kỷ XIX và thời gian từ giữa thế kỷ XIX với sự xâm lăng của phương Tây đến nay.

Riêng tân nhạc Việt Nam cũng được các nhà nghiên cứu phác thảo một hành trình có lịch sử trên 70 năm. Dấu mốc của "tuổi” 70 được khởi đầu kể từ tháng 8/1938 khi nhạc sĩ Nguyễn Văn Tuyên có chuyến đi xuyên Việt để vận động cho tân nhạc và lần đầu tiên tờ Ngày nay in ca khúc Bình minh của nhạc sĩ Nguyễn Xuân Khoát.

Như vậy, dòng chảy của âm nhạc và bài hát Việt Nam không tách rời dòng chảy của lịch sử dân tộc Việt Nam. Nhìn vào chiều dài lịch sử của âm nhạc Việt Nam sẽ thấy một phần rất sinh động về đất nước, con người Việt Nam. Cũng như bao lĩnh vực khác, lịch sử âm nhạc Việt Nam nói riêng vẫn đang tiếp biến và đang được các nhà nghiên cứu, các học giả và cả người dân ghi lại.

Đây là công việc thuộc trách nhiệm phần nhiều của các nhà chuyên môn; còn với công chúng, những người nghe, xem và thưởng thức âm nhạc hôm nay chắc chắn đều có thể nhận thấy một điều: Âm nhạc giờ đây giống và khác nhiều so với âm nhạc của thời cha ông mở cõi, dựng nghiệp. Ca khúc của thời bình, thời hội nhập chắc chắn đã đổi thay rất nhiều so với ca khúc trong thời chiến hay khi đất nước mới giành được độc lập, tự do.

Tiếp cận âm nhạc cũng có nghĩa là lắng nghe, cảm nhận tâm hồn, cảm xúc, suy tư của con người, của đời sống được thể hiện qua ca từ và giai điệu. Chính vì thế, một cách rất tự nhiên, tâm hồn con người cùng vẻ đẹp của nghệ thuật được âm nhạc chuyên chở. Âm nhạc từ đó mà trở thành ngôn ngữ toàn cầu và là món ăn tinh thần không thể thiếu.

Bây giờ, khi có điều kiện hơn, nhìn vào âm nhạc, sẽ thấy được tâm hồn người Việt... Âm nhạc bỗng dưng như tấm gương soi cho những khoảnh khắc, những góc độ khác nhau của tâm tư, đời sống mỗi người chúng ta.

Ca khúc rất hay mang âm hưởng dân ca đồng bằng Bắc Bộ có tên "Mái đình làng biển" của nhạc sĩ Nguyễn Cường có những dòng ca từ như: "Gửi vào đây vào đây vui buồn người Việt, Gửi vào đây vào đây, tâm hồn người Việt/ Ðâu trúc mai sân đình, đâu dáng ai ưa nhìn/Ðộng lòng tôi câu hát người xinh..." thì ở âm nhạc và đặc biệt là ca khúc Việt Nam cũng in dấu tâm hồn người Việt sâu đậm.

Tại cuộc bàn tròn trực tuyến bắt đầu từ 15h30 ngày thứ Sáu, 28/8/2009, với chủ đề "Lịch sử tâm hồn người Việt được viết bằng âm nhạc", các vị khách mời và người dẫn chuyện - nhà báo Nguyễn Quang Thiều - sẽ nói rõ hơn, gợi mở nhiều điều thú vị khác xoay quanh âm nhạc Việt Nam.

* Nhà sử học Dương Trung Quốc hiện là Tổng thư ký Hội Sử học Việt Nam, Đại biểu Quốc hội, Tổng biên tập Tạp chí Xưa và Nay. * Nhạc sĩ Hoàng Dương - người có mặt trong thời kỳ quan trọng của tân nhạc Việt Nam, đã nhận Giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật năm 2007, tác giả ca khúc "Hướng về Hà Nội" và nhiều tác phẩm khí nhạc khác, trong đó có "Những kỷ niệm quê hương" sẽ được trình diễn trong chương trình Hòa nhạc VietNamNet - Điều còn mãi tới đây. * Nhạc sĩ Dương Thụ - người biên tập và tổng đạo diễn chương trình Nửa thế kỷ Bài hát Việt Nam (1994), thành viên Hội đồng thẩm định chương trình Bài hát Việt và hiện là giám đốc sản xuất chương trình Hoà nhạc VietNamNet - Điều còn mãi với hai phần về khí nhạc và thanh nhạc của Việt Nam (diễn ra vào 14h ngày 2/9/2009).

Trân trọng cảm ơn bạn đọc đã theo dõi và đóng góp cho cuộc Bàn tròn trực tuyến. Nội dung đầy đủ sẽ được chuyển đến bạn đọc trong thời gian sớm nhất.

• Tuần Việt Nam